السویدای سوریه، میدان اختلافات میان آمریکا و رژیم صهیونیستی

به گزارش گروه سیاسی و بین‌الملل برنا، تحرکات نظامی در استان السویدا سوریه همزمان شده است با اظهارات توماس باراک، نماینده آمریکا در امور سوریه که هرگونه حمایت ایالات متحده از حکمت الهجری، از رهبران معنوی جامعه دروزی‌ها را تکذیب کرد. شیخ حکمت الهجری دیدگاهی دارد که بر اساس آن دروزی‌های سوریه بخشی جدایی‌ناپذیر از اسرائیل محسوب می‌شوند.

باراک نسبت به سوءاستفاده از این باور هشدار داد و خاطرنشان کرد که از چنین روایتی برای آزار و اذیت دیگر اعضای جامعه دروزی استفاده می‌شود.

در حالی که وی تأکید دارد دستیابی به تفاهم میان دمشق و تل‌آویو همچنان ممکن است، گزارش‌هایی فزاینده درباره احتمال انجام یک عملیات نظامی توسط نیرو‌های موسوم به «گارد ملی» در حومه غربی السویدا منتشر شده است آن هم در شرایطی که ادعا‌هایی مبنی بر حمایت رژیم صهیونیستی از این نیرو‌ها مطرح است.

شنبه در پی بسته شدن ایست بازرسی‌ام الزیتون که تحت کنترل نیرو‌های موسوم به «گارد ملی» است رفت‌وآمد در جاده السویدا-دمشق به‌طور کامل متوقف شد و راه بر غیرنظامیان، مسافران و دانش‌آموزان بسته ماند. به گفته اداره رسانه‌ای السویدا این اقدام موجب اختلال در تردد میان این دو استان شده است. این اداره اعلام کرد که گروه‌های قانون شکن در ایست بازرسی‌ام الزیتون جاده السویدا-دمشق را به‌طور کامل مسدود کرده و مانع از رفت‌وآمد شهروندان شده‌اند.

بسته‌شدن‌های مکرر مسیر‌ها در السویدا

این نخستین باری نیست که این جاده توسط گروه‌های «گارد ملی» که تحت رهبری «الهجری» تشکیل شده‌اند مسدود می‌شود. این گروه‌ها پیشتر نیز بار‌ها این جاده را در ایست بازرسی‌ام الزیتون بسته‌اند به‌ویژه در دوره‌هایی که با زمان برگزاری امتحانات مدارس همزمان بوده و بدین ترتیب مانع از رفت‌وآمد دانش آموزان شده‌اند.

بسته شدن این جاده با تلاش‌ها برای نفوذ و حملاتی همزمان شده است که طی چند روز گذشته توسط گروه‌های موسوم به «گارد ملی» در حومه غربی استان السویدا صورت گرفته است. در تاریخ هشت اکتبر گروه‌های وابسته به گارد ملی پس از انجام حمله‌ای از سمت شهرک اریکا، روستای وقم در حومه غربی استان السویدا واقع در جنوب سوریه را تصرف کردند، اما تنها چند ساعت پس از به دست گرفتن کنترل آن از روستا عقب‌نشینی کردند.

در همین حال، تام باراک هرگونه حمایت آمریکا از الهجری را تکذیب کرد. وی تأکید کرد برخی طرف‌ها با تکیه بر تصور وجود حمایت از سوی رژیم صهیونیستی یا آمریکا سعی در تقویت نفوذ خود در منطقه دارند.

این تحولات در بستر تلاش‌های آمریکا برای دستیابی به یک تفاهم امنیتی میان سوریه و رژیم صهیونیستی رخ می‌دهند؛ تلاش‌هایی که با تحرکات میدانی رژیم صهیونیستی و اتخاذ موضعی سرسختانه از سوی این رژیم در قبال آینده جنوب سوریه مواجه شده است. در روز‌های اخیر گزارش‌های رسانه‌ای به تقویت نیرو‌های دولتی در نزدیکی السویدا اشاره کرده‌اند؛ موضوعی که همزمان شده است با اطلاعاتی مبنی بر اینکه رژیم صهیونیستی در حال تقویت توانمندی‌های گروه‌های مسلح محلی از جمله گارد ملی است. با این حال این امر لزوما تمامی روایت‌های مطرح شده پیرامون طرح‌های نظامی قریب‌الوقوع را تأیید نمی‌کند.

فراس فحام، پژوهشگر مسائل سیاسی و روابط بین‌الملل در گفت‌و‌گو با العربی الجدید تأکید کرد اظهارات باراک نشان دهنده اختلاف دیدگاه میان دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده و کابینه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در خصوص سوریه است.

وی خاطرنشان کرد که واشنگتن از حمایت رژیم صهیونیستی از گروه‌های مسلح در جنوب سوریه که با هدف مقابله با دولت سوریه فعالیت می‌کنند، پشتیبانی نمی‌کند.

فحام گفت منافع دولت آمریکا در دوره اخیر با دولت سوریه همسو شده است؛ رویکردی که در تضاد با سیاست رژیم صهیونیستی قرار دارد که به دنبال تحمیل واقعیتی امنیتی و جدید در منطقه است.

وی تصریح کرد: بعد انتخاباتی در محاسبات اسرائیل نقش دارد. نتانیاهو تلاش می‌کند با بهره‌برداری از روایت حمایت از دروزی‌ها در سوریه، آرای جامعه دروزی‌های ساکن اسرائیل را به دست آورد. با این حال اهداف تل‌آویو به ملاحظات انتخاباتی محدود نمی‌شود، بلکه شامل تلاش برای ایجاد واقعیت‌های میدانی پیش از مذاکرات احتمالی برای دستیابی به یک توافق امنیتی با دمشق نیز هست.

فحام افزود: ایالات متحده با هدف تضمین ثبات و جلوگیری از بازگشت هرج و مرج امنیتی، فعالیت‌های گروه داعش و عملیات شبه‌نظامیان مسلح برای دستیابی به یک توافق امنیتی میان سوریه و رژیم صهیونیستی تلاش می‌کند. واشنگتن انتظار دارد اسرائیل پس از برگزاری انتخابات داخلی خود انعطاف‌پذیری بیشتری در این زمینه از خود نشان دهد. اظهارات باراک بر مخالفت دولت آمریکا با هرگونه اقدام نظامی گارد ملی علیه دولت سوریه تأکید دارد.

وی گفت: محاسبات اسرائیل فراتر از خود السویدا است. اسرائیل در پی گسترش حضور امنیتی خود و ایجاد پایگاه‌های هشدار سریع در نزدیکی بلندی‌های اشغالی جولان است تا بتواند تحولات را رصد کرده و برای هرگونه تهدید احتمالی در آینده آماده باشد. تل‌آویو قصد دارد توانایی مداخله در امور سوریه را برای خود حفظ کند چراکه نگران است احیای نقش سوریه در سطوح منطقه‌ای، اقتصادی و ژئوپلیتیکی بتواند توازن قدرت را در منطقه تغییر دهد.

منافع اسرائیل و مرز‌های حمایت نظامی

ضیاء القدور، تحلیلگر نظامی بعید دانست گارد ملی بتواند از طریق یک عملیات زمینی گسترده حتی با فرض فراهم بودن پشتیبانی هوایی رژیم صهیونیستی وضعیت میدانی را در جنوب سوریه تغییر دهد.

وی در گفت‌و‌گو با العربی الجدید، این تشکیلات را مجموعه‌ای از جناح‌ها و افرادی توصیف کرد که منافع مقطعی آنها را گردهم آورده است و پیشینه‌ها و اهداف متنوع این افراد، توانایی آنها را برای عمل به عنوان یک نیروی نظامی منسجم محدود می‌کند.

القدور گفت هرگونه حمایت احتمالی رژیم صهیونیستی از این گروه‌ها نه ناشی از تعهدی استوار یا پایدار نسبت به آنها بلکه برخاسته از منافع راهبردی خود رژیم صهیونیستی است. اگرچه اسرائیل ممکن است برای پیشبرد اهداف سیاسی و امنیتی خود روی این نیرو‌ها سرمایه‌گذاری کند، اما چنانچه به تفاهماتی با دولت سوریه دست یابد که تأمین کننده منافع خودش باشد می‌تواند به همان سادگی آنها را رها کند.

وی با اشاره به تجربه ارتش جنوب لبنان که به نام «ارتش لحد» نیز شناخته می‌شود آن را نمونه‌ای از محدودیت‌های اتکا به حمایت اسرائیل دانست و یادآور شد که چگونه رژیم صهیونیستی پس از خروج از جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ این گروه را به حال خود رها کرد.

اگرچه القدور احتمال دریافت حمایت نظامی از سوی رژیم صهیونیستی را رد نمی‌کند، اما در مورد توانایی گارد ملی برای تبدیل چنین کمک‌هایی به دستاوردی تعیین کننده در میدان نبرد تردید دارد. وی گفت روابط میان گروه‌های مختلف تشکیل دهنده این مجموعه لزوما مبتنی بر یک دستورکار نظامی واحد نیست و ممکن است انگیزه برخی افراد، منافع شخصی یا تمایل به فرار از پیگرد قانونی باشد.

وی گفت: اسرائیل با برقراری ارتباط با این گروه‌ها از نقاط فشار موجود برای پیشبرد منافع سیاسی و امنیتی خود بهره می‌گیرد. القدور بخشی از این راهبرد را به محاسبات انتخاباتی اسرائیل مرتبط می‌داند و معتقد است که طرح موضوع حفاظت از دروزی‌ها می‌تواند به جذب آرا در داخل اسرائیل کمک کند، اما اگر اولویت‌های اسرائیل تغییر کند، هیچ تضمینی برای تداوم این حمایت‌ها وجود نخواهد داشت.

القدور تصریح کرد: واگرایی میان رویکرد‌های آمریکا و اسرائیل بازتاب دهنده تفاوت در اولویت‌هاست. واشنگتن به دنبال برقراری ثبات و سوق دادن دمشق و تل‌آویو به سوی نوعی تفاهم امنیتی است، در حالی که هدف اسرائیل حفظ دامنه‌ای گسترده برای انجام عملیات‌های نظامی و امنیتی در داخل سوریه است. تداوم تجاوزات و تقویت گروه‌های مسلح محلی، دستیابی به چنین تفاهمی را به‌مراتب دشوارتر خواهد کرد به‌ویژه اگر این اقدامات در میدان عمل به رویارویی‌های مستقیم منجر شوند.

از سوی دیگر جهاد عیسی الشیخ، مشاور امور عشایر ابومحمد الجولانی، رئیس موقت سوریه پیامی خطاب به جامعه دروزی‌ها در استان السویدا ارسال کرد و از آنها خواست تا به هویت عربی خود پایبند بمانند. وی نسبت به سوءاستفاده از آنها در راستای اهداف اشغالگران اسرائیلی هشدار داد.

وی افزود: هر کس بپذیرد که ابزاری در دست اشغالگران باشد به طایفه خود خدمت نمی‌کند، بلکه جایگاه خود و تمام سوری‌ها را تضعیف می‌کند. تکیه بر بازیگران خارجی علیه دولت در نهایت به زیان هر دو طرف تمام خواهد شد.

عیسی الشیخ گفت: بله، در جریان وقایع السویدا اشتباهاتی صورت گرفت و دولت نیز منکر آن نیست. می‌توان عاملان این خطا‌ها را مورد بازخواست قرار داد و وضعیت را در چارچوبی ملی اصلاح کرد نه اینکه راه را برای مداخله اسرائیل هموار کرد.

وی همچنین تأکید کرد: اشغالگران اسرائیلی نه از نظر اخلاقی و نه از نظر سیاسی هیچ گونه حقی ندارند که مدعی حفاظت از هیچ یک از جوامع سوری باشند.

الشیخ به اقدامات آنها در نوار غزه از جمله اعمال محاصره، گرسنگی دادن به مردم، کشتار انسان‌ها و نابودی زندگی غیرنظامیان اشاره کرد.

وی در پیامی خطاب به مردم درعا و قنیطره، مقاومت آنان در برابر تجاوزات و نفوذ‌های مکرر رژیم صهیونیستی را ستود.

این مقام هشدار داد که اشغالگران در پی تحریک ساکنان محلی هستند تا آنها را به واکنش‌های نسنجیده‌ای سوق دهند که بتواند دستمایه‌ای برای بهره‌برداری‌های رسانه‌ای و سیاسی قرار گیرد.

وی همچنین از قبایل جنوب سوریه خواست تا به نقش خود در کاهش تنش‌ها، جلوگیری از خونریزی، حفظ وحدت و اطمینان از اینکه اختلافات داخلی ابزاری برای پیشبرد اهداف بیگانگان نشود، عمل کنند.

وی تأکید کرد که استان‌های درعا، قنیطره و السویدا به همراه منطقه اشغالی جولان سوریه اجزای جدایی‌ناپذیر وحدت و حاکمیت ملی کشور هستند.

عیسی الشیخ همچنین نسبت به هرگونه تلاشی برای جدا کردن منطقه جنوبی یا تغییر ساختار آن در راستای منافع رژیم صهیونیستی هشدار داد.