ذوعلم: بیانیه گام دوم انقلاب، نقشه راه آینده‌نگاری و تمدن‌سازی اسلامی است
به گزارش گروه سیاسی و بین‌الملل برنا، نشست خبری ششمین همایش سالانه «آینده‌نگاری رهبر شهید» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علی ذوعلم، رئیس اندیشگاه، برگزار شد. در این نشست، ابعاد فکری و راهبردی بیانیه گام دوم انقلاب، ضرورت ترسیم آینده کشور و امت اسلامی و نقش نخبگان، پژوهشگران، رسانه‌ها و دستگاه‌های سیاست‌گذار در تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی مورد بررسی قرار گرفت.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علی ذوعلم با اشاره به استمرار خط فکری پیشگامان انقلاب اسلامی اظهار کرد: در طول ۴۵ سال گذشته، اندیشه و مسیر فکری شخصیت‌های برجسته انقلاب اسلامی استمرار یافته است. شهید مطهری، شهید بهشتی و رهبر شهید انقلاب اسلامی در مسیر احیای تفکر ناب اسلامی و تحقق آرمان‌های انقلاب حرکت کردند و میراث فکری این بزرگان همچنان می‌تواند راهگشای حرکت آینده کشور باشد.
وی با اشاره به برگزاری ششمین همایش سالانه «آینده‌نگاری رهبر شهید» در پرتو بیانیه گام دوم انقلاب افزود: این همایش با هدف بررسی ظرفیت‌های فکری و راهبردی بیانیه گام دوم و تبیین مسیر دستیابی به آینده‌ای مستقل، عزتمند و پیشرفته برای ایران و امت اسلامی برگزار می‌شود.
بیانیه گام دوم، فراتر از یک راهبرد مقطعی
رئیس اندیشگاه با تأکید بر جایگاه بیانیه گام دوم انقلاب تصریح کرد: این بیانیه صرفاً یک راهبرد یا سیاست مقطعی نیست، بلکه از ظرفیت علمی، معرفتی و گفتمانی گسترده‌ای برخوردار است و می‌توان آن را تجلی اندیشه ناب انقلاب اسلامی و بیانگر مکتب اجتماعی امام و رهبر شهید انقلاب دانست.
ذوعلم ادامه داد: بیانیه گام دوم افقی بلندمدت برای آینده جمهوری اسلامی ایران و امت اسلامی ترسیم می‌کند و ظرفیت‌های آن بسیار فراتر از یک مجموعه توصیه‌های اجرایی است. این بیانیه بر مبانی معرفتی و ارزشی انقلاب اسلامی استوار است و می‌تواند مبنایی برای آینده‌نگاری علمی و برنامه‌ریزی در سطوح مختلف جامعه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه برگزاری این همایش در سالگرد صدور بیانیه گام دوم فرصتی برای بازخوانی اهداف انقلاب اسلامی است، خاطرنشان کرد: لازم است اندیشمندان، پژوهشگران و مراکز علمی با نگاهی عمیق‌تر به محتوای این بیانیه بپردازند و ظرفیت‌های آن را برای حل مسائل امروز و ترسیم آینده کشور بررسی کنند.
عدالت، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های تحقق آرمان‌های انقلاب
ذوعلم با اشاره به ارزش‌های هشت‌گانه مطرح‌شده در بیانیه گام دوم انقلاب گفت: آزادی، اخلاق، معنویت، عدالت، استقلال، عزت، عقلانیت و برادری از جمله ارزش‌هایی هستند که باید در مسیر تحقق جامعه مطلوب مورد توجه قرار گیرند.
وی افزود: آینده مطلوب جامعه زمانی محقق می‌شود که این ارزش‌ها در عرصه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی تقویت شوند. در حوزه استقلال، عقلانیت، برادری و عدالت همچنان به تلاش بیشتری نیاز داریم و در نظام اقتصادی نیز عدالت و معنویت باید جایگاه برجسته‌تری داشته باشند.
رئیس اندیشگاه، عدالت را یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های رهبر شهید انقلاب در ارزیابی وضعیت جامعه دانست و اظهار کرد: با وجود دستاوردهای کشور در عرصه‌های مختلف، همچنان میان وضعیت موجود و اهداف موردنظر در حوزه عدالت فاصله‌هایی وجود دارد. تحقق عدالت در چارچوب نظام دینی و مبتنی بر آموزه‌های قرآن کریم و اهل‌بیت (ع) نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، اقدامات کارشناسی و تلاش مستمر است.
وی تأکید کرد: برای دستیابی به آرمان‌های انقلاب، باید ارزش‌های بنیادین آن در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های اجرایی کشور حضور مؤثر داشته باشند و از غفلت نسبت به نیاز‌های بلندمدت جامعه جلوگیری شود.
ضرورت پیوند اندیشه اسلامی با دستاوردهای علمی و فناورانه
ذوعلم با اشاره به ضرورت توجه به ابعاد تمدنی انقلاب اسلامی اظهار کرد: دستیابی به تمدنی پیشرو، انسانی و عادلانه مستلزم آن است که مبانی معرفتی و ارزشی اسلام با دستاوردهای علمی و فناورانه تلفیق شوند.
وی افزود: برای حرکت در این مسیر باید از تجربه‌های موفق شکل‌گرفته در داخل کشور، ظرفیت مراکز علمی و پژوهشی و همچنین دانش معتبر بشری بهره بگیریم. این هدف به مطالعات عمیق، اندیشه‌ورزی مستمر و تدوین الگو‌های علمی و کاربردی نیاز دارد تا مسیر تحقق آرمان‌ها از حالت کلی‌گویی خارج شود و به فرایندی روشن و قابل ارزیابی تبدیل شود.
رئیس اندیشگاه با تأکید بر اینکه آینده‌نگاری نباید صرفاً به طرح آرمان‌ها محدود بماند، تصریح کرد: لازم است پژوهشگران و صاحب‌نظران، ظرفیت‌ها و چالش‌های موجود را بررسی کنند و با ارائه تحلیل‌ها، آسیب‌شناسی‌ها و مدل‌های نوآورانه، زمینه تبدیل اندیشه‌ها به برنامه‌های عملی را فراهم آورند.
دعوت از اندیشکده‌ها و مراکز علمی برای مشارکت در همایش
وی با دعوت از استادان دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه، اندیشکده‌ها و مراکز پژوهشی برای مشارکت در این همایش گفت: انتظار می‌رود پژوهشگران و اندیشمندان با نگاهی علمی و آینده‌نگر به بیانیه گام دوم انقلاب بپردازند و آثار خود را در قالب تحلیل‌های تخصصی، آسیب‌شناسی‌ها، مدل‌ها و الگو‌های نوآورانه ارائه کنند.
ذوعلم همچنین بر اهمیت فعالیت‌های پژوهشی جمعی تأکید کرد و افزود: اندیشکده‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز حوزوی می‌توانند با تشکیل گروه‌های علمی و برگزاری نشست‌های تخصصی، به تولید آثار مشترک بپردازند. چنین آثاری می‌توانند حاصل خرد جمعی و اندیشه‌ورزی سازمان‌یافته باشند و به غنای مباحث علمی و سیاستی کمک کنند.
وی با اشاره به اهمیت فراهم کردن فرصت کافی برای پژوهشگران اظهار کرد: این همایش فرصتی برای اندیشیدن عمیق‌تر درباره آینده کشور و بررسی راه‌های تحقق آرمان‌های انقلاب فراهم می‌کند و انتظار می‌رود مراکز علمی و پژوهشی با برنامه‌ریزی جمعی، در غنای محتوایی آن مشارکت کنند.
رسانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی در مسیر تبیین اندیشه انقلاب
رئیس اندیشگاه با تأکید بر نقش رسانه‌ها در گسترش اندیشه انقلاب اسلامی اظهار کرد: رسانه‌ها می‌توانند با تبیین دقیق مبانی فکری انقلاب و ایجاد فضای گفتوگو، به انتقال این مفاهیم به جامعه کمک کنند. ضروری است فعالان رسانه‌ای نیز خود را بخشی از جریان اندیشه‌ورزی انقلاب بدانند و در معرفی و تبیین این مبانی نقش‌آفرینی کنند.
ذوعلم در پاسخ به پرسشی درباره میزان تأثیرگذاری عملی همایش‌ها و نحوه استفاده از نتایج آنها در فرایند سیاست‌گذاری گفت: همایش‌ها نقش مهمی در گفتمان‌سازی و زمینه‌سازی فکری دارند. همین که افراد درباره موضوعی قلم بزنند، گفتوگو کنند و به آن بیندیشند، به‌تدریج زمینه گسترش آن اندیشه در جامعه فراهم می‌شود. بخشی از خروجی‌های این فعالیت‌ها نیز می‌تواند در اختیار دستگاه‌های سیاست‌گذار و برنامه‌ریز قرار گیرد.
وی افزود: با این حال، تحقق اهداف موردنظر زمانی امکان‌پذیر است که مجموعه‌های سیاست‌گذار و برنامه‌ریز کشور نیز به این مقاصد و ارزش‌ها پایبند باشند و آنها را در تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات خود لحاظ کنند. برای مثال، اگر عدالت یا نیاز‌های بلندمدت کشور در فرایند برنامه‌ریزی مورد توجه کافی قرار نگیرد، دستیابی کامل به اهداف تعیین‌شده دشوار خواهد بود.
رئیس اندیشگاه با اشاره به ضرورت ارتباط میان اندیشه‌ورزی و اجرا تصریح کرد: هدف آن است که این مباحث در حلقه‌های میانی جامعه، حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها و میان دانشجویان و جوانان جریان پیدا کند و به بخشی از دغدغه‌های فکری و عملی آنان تبدیل شود.
وی همچنین بر ضرورت همکاری دستگاه‌های فرهنگی، علمی و ارتباطی کشور تأکید کرد و گفت: وزارتخانه‌ها و مجموعه‌های فعال در حوزه‌های فرهنگی، هنری، علمی و ارتباطات بین‌المللی می‌توانند در معرفی اندیشه‌های انسانی و تعالی‌بخش اسلام ناب به دیگر جوامع نقش‌آفرینی کنند. ایجاد بستر گفتوگو، تبادل تجربه و انتقال مفاهیم مشترک انسانی، از جمله زمینه‌هایی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
گام بعدی انقلاب؛ از جامعه‌پردازی تا تمدن‌سازی
ذوعلم با اشاره به ماهیت تدریجی تحولات اجتماعی و تمدنی اظهار کرد: حرکت جوامع انسانی فرایندی مستمر است و نمی‌توان انتظار داشت همه آرمان‌ها در مدت‌زمانی کوتاه محقق شوند. حتی در تاریخ بعثت پیامبران نیز اصلاح شرایط موجود و زدودن آثار انحرافات گذشته، نیازمند تلاش و مجاهدت مستمر بوده است.
وی افزود: در مسیر تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی دو مرحله مهم به شمار می‌روند. جامعه‌پردازی به معنای نهادینه کردن ارزش‌های مطلوب در جامعه است و تمدن‌سازی نیز به گسترش این ارزش‌ها و شکل‌گیری الگویی پیشرو در عرصه‌های گسترده‌تر مربوط می‌شود.
رئیس اندیشگاه تأکید کرد: انقلاب اسلامی حرکتی پویا و مستمر است و تحول و پیشرفت متناسب با نیاز‌ها و ظرفیت‌های جامعه، از عناصر بنیادین آن محسوب می‌شود. از این منظر، بیانیه گام دوم را باید در چارچوب مسیری بلندمدت برای تکامل اجتماعی و تمدنی بررسی کرد.
وی با بیان اینکه آینده‌نگاری انقلاب اسلامی به مرز‌های جغرافیایی و منافع مادی محدود نمی‌شود، خاطرنشان کرد: در نگاه انقلاب اسلامی، آینده ایران با آینده امت اسلامی و تحولات تمدن بشری پیوند دارد. ازاین‌رو، بررسی چالش‌های تمدن معاصر و ارائه راهکار‌هایی برای حرکت به سوی نظمی عادلانه‌تر و انسانی‌تر، از موضوعات مهم در این عرصه است.
گفتمان‌سازی و الگوسازی؛ دو ضرورت تمدن‌سازی اسلامی
ذوعلم با تأکید بر اهمیت تبیین مبانی فکری انقلاب اسلامی اظهار کرد: تمدن‌سازی به گفتمان‌سازی و الگوسازی نیاز دارد. در گام نخست، باید ویژگی‌های تمدن مطلوب و تفاوت‌های آن با الگو‌های موجود تبیین شود و ریشه‌ها و زمینه‌های شکل‌گیری بحران‌های تمدن معاصر مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: گام دوم، ارائه الگو‌های عملی و قابل ارزیابی است؛ به این معنا که مبانی نظری باید در عرصه عمل نیز نمود پیدا کنند و تجربه‌های موفق بتوانند ظرفیت‌های اندیشه اسلامی را نشان دهند.
رئیس اندیشگاه با اشاره به جایگاه استقلال‌خواهی، عدالت‌طلبی و مقاومت در اندیشه انقلاب اسلامی گفت: انقلاب اسلامی بر اصولی همچون حفظ استقلال، صیانت از عزت ملی و دفاع از حقوق ملت‌ها تأکید دارد. این پیام‌ها در تحولات جهانی اهمیت دارند و لازم است با تبیین مستمر و ارائه تجربه‌های عملی، ابعاد آنها برای جامعه جهانی روشن شود.
وی همچنین با اشاره به مسئله فلسطین و تحولات مرتبط با جبهه مقاومت تصریح کرد: پایداری و استمرار حمایت از آرمان فلسطین، از موضوعاتی است که در تحولات منطقه‌ای و جهانی مورد توجه قرار گرفته است. بررسی این تجربه‌ها و تبیین مبانی فکری و انسانی آنها می‌تواند بخشی از فرایند گفتمان‌سازی در سطح بین‌المللی باشد.
ذوعلم تأکید کرد: الگوسازی باید بر پایه اصول انسانی، عدالت‌خواهی و استقلال‌طلبی انجام شود و از رویکرد‌های سلطه‌جویانه و استعماری فاصله داشته باشد. این موضوع نیازمند پژوهش، گفتوگو و ارزیابی دقیق تجربه‌های عملی است.
نقش جوانان در آینده‌نگاری انقلاب اسلامی
رئیس اندیشگاه با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت نسل جوان اظهار کرد: آینده‌نگاری مؤثر باید مبتنی بر مشارکت مردم و استفاده از توانایی‌های نسل جوان باشد. میدان دادن به جوانان، حمایت از ابتکار‌ها و خلاقیت‌های آنان و بهره‌گیری از تجربه‌های مجموعه‌های مردمی و حلقه‌های میانی می‌تواند در حل چالش‌های امروز کشور مؤثر باشد.
وی افزود: بخش مهمی از مخاطبان بیانیه گام دوم انقلاب، جوانان و نخبگان اندیشه‌ورز هستند. ضروری است این گروه‌ها با مطالعه عمیق بیانیه و بررسی مسائل روز جامعه، در تدوین راهکار‌های علمی و عملی برای آینده کشور مشارکت کنند.
ذوعلم خاطرنشان کرد: برای تحقق آرمان‌های انقلاب، صرف بیان اهداف کافی نیست؛ بلکه باید ظرفیت‌های انسانی و علمی کشور به میدان بیایند و زمینه مشارکت فعالانه مردم در فرایند‌های اجتماعی و مدیریتی فراهم شود.
ضرورت آینده‌نگاری در سیاست‌گذاری و مدیریت کلان کشور
وی با اشاره به ضرورت توجه نظام حکمرانی به آینده‌نگاری گفت: یکی از اهداف این همایش آن است که نخبگان، مراکز پژوهشی و مدیران کشور
بیش از گذشته به آینده‌نگاری منسجم و چندبعدی مبتنی بر اندیشه انقلاب اسلامی توجه کنند.
رئیس اندیشگاه افزود: رسانه و گفتمان‌سازی، اقتصاد مقاومتی، اخلاق و معنویت، استقلال و آزادی، عدالت و روابط خارجی از جمله حوزه‌هایی هستند که باید در چارچوب بیانیه گام دوم مورد بررسی قرار گیرند. این محور‌ها می‌توانند مبنای مطالعات تخصصی برای شناسایی فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات آینده کشور باشند.
وی تصریح کرد: سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی کلان باید با شناخت دقیق شرایط موجود و درک نیاز‌های آینده انجام شود. بهره‌گیری از دانش معتبر، تجربه‌های داخلی و بین‌المللی و مشارکت مراکز پژوهشی می‌تواند به روشمند شدن این فرایند کمک کند.
ذوعلم با بیان اینکه نمی‌توان برای تحولات جامعه انسانی پیش‌بینی قطعی و دقیقی ارائه کرد، گفت: مسیر آینده تا حد زیادی به برآیند تلاش‌ها، تصمیم‌ها و مشارکت جمعی جامعه بستگی دارد. بنابراین، باید با شناخت واقعیت‌ها، تقویت ظرفیت‌های موجود و استمرار کوشش‌های علمی و عملی، زمینه تحقق اهداف مطلوب را فراهم کرد.
تأکید بر استمرار مسیر فکری رهبر شهید
رئیس اندیشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه به میراث فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی اظهار کرد: در شرایط فقدان این شخصیت برجسته، علاوه بر ابراز علاقه و توجه به جایگاه ایشان، باید اندیشه‌ها، آرمان‌ها و مسیر فکری ایشان بیش از گذشته مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.
وی افزود: بیانیه گام دوم انقلاب تصویری از آینده مطلوب ارائه می‌دهد که تحقق آن به استمرار حرکت انقلابی، توجه به ظرفیت‌های کشور، تقویت همبستگی ملی و استفاده از توان علمی و انسانی جامعه نیاز دارد.
ذوعلم با تأکید بر نقش بصیرت، معرفت و تلاش مخلصانه در این مسیر خاطرنشان کرد: شکل‌گیری فضای گفت‌وگوی آزاداندیشانه و اندیشه‌ورزانه در جامعه می‌تواند به روشن‌تر شدن مسیر آینده کمک کند. همچنین استفاده از همه ظرفیت‌های کشور و تقویت همکاری میان مجموعه‌های علمی، فرهنگی و اجرایی از الزامات پیشرفت در این مسیر است.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که ششمین همایش سالانه «آینده‌نگاری رهبر شهید» بتواند زمینه توجه بیشتر نخبگان، پژوهشگران، رسانه‌ها و دستگاه‌های سیاست‌گذار را به ظرفیت‌های بیانیه گام دوم انقلاب فراهم کند و با تقویت گفتمان‌سازی، ارائه الگو‌های عملی و مشارکت فعال جوانان، در مسیر تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی و ترسیم آینده‌ای روشن‌تر برای ایران و امت اسلامی مؤثر واقع شود.
نشانی وبگاه اختصاصی همـایش:Hamayesh.gaame2.ir
انتهای پیام/
