عودلاجان منطقه گردشگری میشود
سرویس اجتماعی برنا/ شهرزاد عبدیه
هرجا صحبت از احیا بناهای تاریخی می شود، مهمانخانه ها و مراکز اقامتی سنتی یکی از گزینه مهمی هستند که مورد توجه قرار می گیرند و عودلاجان نیز از این امر مستثنی نیست. به عنوان مثال در برنامه هایی که روی میز پیمانکار نوسازی و احیای این بافت تاریخی قرار دارد تبدیل خانه های ارزشمند تاریخی مانند خانه سرهنگ ایرج به مراکز اقامتی و مهمانخانه های سنتی مورد توجه قرار گرفته است، البته اهالی این منطقه از پایتخت هم تلاش می کند تا دستی در کار داشته باشند.
واحدی یکی از قدیمی های محل است کسی است که سال هاست اهالی و کسبه عودلاجان از نزدیک شاهد تلاش مستمر او برای احیا و بازسازی بنایی هستند متعلق به اوایل دوران قاجار که روزگاری بانک بوده است و امروز قرار است سفره خانه سنتی باشد.
او می گوید:« هیچ ارگان و سازمانی در این زمینه به او کمک نکرده است و همه کار حاصل تلاش و علاقه شخصی خودش بوده است. »سفره خانه سنتی این شهرند به نام طهرون قدیم در روز میلاد رسول اکرم در سال 89 افتتاح شد. هنگامی با این مرد خوش ذوق در حال گفت و گو بودیم چند جوان که ورودی متفاوت و سنتی سفره خانه توجهشان جلب کرده بود، وارد سفره خانه شدند و شروع به عکاسی و سوال از واحدی کردند و او با گشاده رویی از آن ها استقبال کرد.
با نگاهی به این مجموعه متوجه می شویم که حدود 30 حجره کوچک در این مکان وجود دارد که قرار است از این پس میزبان گردشگران باشد. واحدی درباره انگیزه تبدیل این محل به سفره خانه سنتی ادامه می دهد: «وقتی این جا را خریدم چون آهن فروش بودم، تصمیم داشتم هر کدام از این حجره ها را به عنوان دفتر کار به آهن فروش ها اجاره بدهم اما بعد هنگامی که می دیدم دانشجوها و جوانان مدام به داخل می آیند و با تحسین به این جا نگاه می کنند و عکس می گیرند و می گویند این محل به درد سفره خانه سنتی می خورد، کم کم تصمیم گرفتم اینجا را به سفره خانه سنتی تبدیل کنم. »وقتی از او می پرسم چقدر امیدوار است از این سفره خانه در این محل استقبال شود در پاسخ می گوید:« اگرچه امیدوارم سفره خانه با استقبال روبرو شود اما هدف اصلی من زنده کردن دوباره این محل است و جیبی ندوخته ام.»
احداث کارگاه های صنایع دستی در عودلاجان
در افقی که برای این مجموعه طراحی شده است، قرار است کارگاه های صنایع دستی و آتلیه های هنری در محله راه اندازی شود، کارگاه هایی مانند کارگاه فرش بافی و گلیم بافی یا سفالگری وگالری های نقاشی و خوشنویسی و غیره. محل هایی که هنرمندان در آنها به خلق آثار هنری بپردازند و گردشگران بتوانند از نزدیک مراحل کار هنرمند را مشاهده کرده و در صورت تمایل خریدی نیز داشته باشند.
بنابران می توان گفت عودلاجان قرار است مامنی باشد برای هرچیزی که می تواند هویت از دست رفته محله و تهران قدیم را احیا کند، اما به شیوه ای متناسب با قرن 21، چرا که هیچ کس نمی خواهد و نمی تواند به گذشته بازگردد. واقعیت این است که ما امروز در سال 1389 زندگی می کنیم و زندگی در این دوران دارای شرایطی متفاوت با گذشته است. تنها کار و البته ارزشمندترین کاری که می توانیم انجام دهیم این است که این محله تاریخی را با حفظ ارزش ها و مواریث گذشته برای آیندگان بسازیم. در این راستا اگرچه نمی توان به رسم سال های قبل در برخی از محله ها یونجه فروخت و بساط آهنگری راه انداخت اما می توان کارگاه های صنایع دستی را به این محله های تاریخی آورد و می توان از این بافت تاریخی برای نمایش هنر و فرهنگ ایرانی استفاده کرد.
اجرای پروژه های زود بازده
برپایی بازارچه صنایع دستی یکی ازاین گام هاست که حمیده توسلی، مسول بخش اجتماعی دفتر محلی مهندسان باوند از برگزاری آن در امامزاده یحیی به مناسبت عید نوروز خبر می دهد، وی در این رابطه به برنا می گوید: »در برنامه ریزی های انجام شده پروژه های زود بازده نیز در نظر گرفته شده است که تلاش می کنیم در اجرای آن ها از مردم کمک بگیریم و آنها را نیز درگیر کنیم چرا که معتقدیم باید همه فعالیت های ما دارای یک بازده نیز اقتصادی باشد.
وی ادامه می دهد: «دراین محله نرخ بیکاری بالاست و درصدد هستیم از زنان بخواهیم غذاهای محلی و شیرینی و ترشیجات و غیره تهیه کنند تا ما برایشان بازاریابی کنیم و به این وسیله اشتغال زایی شود.در واقع ما تلاش می کنیم مردم محله را مستقل کنیم که در آینده بدون حضور ما بتوانند اهدافی که برای حفظ و احیا محله در نظر گرفته شده است ادامه دهند. باید افرادی که تا دیروز حاضر نبودند در مسایل محله دخالت کنند را با ایجاد انگیزه نسبت به این مساله حساس کنیم و از آن ها بخواهیم به صورت فعال در امور محله دخالت کنند. »
توسلی معتقد است برای نجات عودلاجان باید از مردم محلی و افرادی که به دلیل سال ها سکونت و کار در این جا نسبت به ا=ان تعلق خاطر دارند کمک گرفت، افرادی که سال هاست خودشان و پدرشان در محله حضور داشته اند، در غیر این صورت دستیابی به چنین هدفی امکان پذیر نخواهد بود.
اجرای طرح "من وعودلاجان" در یکی از مدارس محله
اطلاع رسانی یکی دیگر از ارکان فعالیت هایی است که تاکنون در راستای احیای این محله انجام شده است، در همین راستا تاکنون 3 شماره از نشریه ای تحت عنوان عودلاجان برای اطلاع رسانی درباره موقعیت محله و معرفی بنا و تاریخچه آن در 5هزار نسخه منتشر شده است.
مسئول بخش اجتماعی دفتر محلی مهندسان باوند در این راستا از اجرای طرحی آموزشی تحت عنوان"من و عودلاجان " خبر می دهد، که قرار است تا در آن گروهی از معلمان متشکل از فارغ التحصیلان باستانشناسی و علاقمندان به فرهنگ و هنر ایرانی برای آموزش 50 دانش آموز یکی از مدارس راهنمایی محله به عودلاجان بیایند تا کودکان را با محله، ارزش های آن و اقوام مختلف ساکن در آن آشنا کنند. چرا که ما معتقدیم در سایه شناخت و آگاهی دلبستگی به وجود خواهد آمد که این امر نخستین گام در جهت حفظ محله خواهد بود.
برپایی تورهای گردشگری و بازدید از محله عودلان با همکاری بخش اجتماعی دفتر محلی مهندسان باوند و با همت فرهنگسرای تهران نیز گام دیگری است در جهت شناسایی این محله به مردم تهران. راه اندازی پیک دوچرخه و توجه به مسایل محیط زیست و بهداشت محله از جمله تفکیک زباله نیز از دیگر برنامه هایی است که قرار است در این محله اجرا شود.
عودلاجانی که در این گزارش ترسیم شد و دورنمایی که برای آینده آن توسط طرح ریزی شده است با عودلاجانی که امروز وجود دارد بسیار متفاوت است اما با توجه به پتانسیل موجود در این محله اگر این برنامه ها اجرا شوند نه تنها برای مردم محله بلکه برای مردم پایتخت و همه ایرانی ها مفید خواهدبود و با جذب گردشگر نه تنها مردم محله می توانند با تکیه براین صنعت صاحب کار ودرآمد شوند بلکه محله فرهنگی و هنری و تاریخی منطقه خواهد شد و به ناچار جایی برای حضور معتادان و اراذل و اوباش باقی نخواهد ماند.
