کابل کراس شبکه چیست و چه کاربردی دارد؟

کابل کراس شبکه چیست؟

کابل کراس (Crossover Cable) نوعی کابل اترنت است که ترتیب اتصال رشته‌های سیم در دو سر آن یکسان نیست. در این کابل، مسیر تعدادی از سیم‌ها جابه‌جا می‌شود تا ارسال اطلاعات از یک دستگاه به مسیر دریافت دستگاه دیگر برسد.

درگاه‌های MDI که معمولاً در رایانه‌ها دیده می‌شوند، آرایش مشخصی برای ارسال و دریافت دارند. درگاه‌های MDI-X در بسیاری از سوئیچ‌ها و هاب‌های قدیمی، همین مسیرها را به شکل معکوس مرتب می‌کنند.

اتصال مستقیم دو درگاه هم‌نوع ممکن است مسیر ارسال هر دو دستگاه را روبه‌روی یکدیگر قرار دهد. کابل کراس با جابه‌جایی زوج‌سیم‌های ارسال و دریافت، این ناهماهنگی را رفع می‌کند. به همین علت، شبکه‌های قدیمی برای اتصال مستقیم دو رایانه یا دو سوئیچ به این کابل نیاز داشتند.

تفاوت کابل کراس و کابل مستقیم چیست؟

تفاوت این دو کابل در ظاهر یا جنس روکش نیست. موضوع به ترتیب اتصال سیم‌ها در دو سر کابل برمی‌گردد. در کابل مستقیم (Straight-Through)، هر دو سر با یک استاندارد سیم‌بندی می‌شوند. ممکن است هر دو سر T568A یا هر دو سر T568B باشند. در کابل کراس، یک سر مطابق T568A و سر دیگر مطابق T568B بسته می‌شود.

در شبکه‌های متداول، رایانه با کابل مستقیم به سوئیچ وصل می‌شود. اتصال دو دستگاه هم‌نوع، مانند دو سوئیچ قدیمی، ممکن است به کابل کراس نیاز داشته باشد. البته ملاک، نوع درگاه‌هاست و باید مشخصات تجهیزات را بررسی کرد.

کابل کراس شبکه چگونه سیم‌بندی می‌شود؟

برای ساخت کابل کراس از کابل شبکه و دو کانکتور RJ45 استفاده می‌شود. استانداردهای T568A و T568B ترتیب رنگ رشته‌ها را مشخص می‌کنند. در نوع متداول ۱۰ و ۱۰۰ مگابیتی، یک سر با T568A و سر دیگر با T568B سیم‌بندی می‌شود.

در این آرایش، پین‌های ۱ و ۲ با پین‌های ۳ و ۶ جابه‌جا می‌شوند و پین‌های دیگر در جایگاه متناظر می‌مانند.

این توضیح مربوط به آرایش رایج کراس در شبکه‌های ۱۰ و ۱۰۰ مگابیتی است. در استاندارد گیگابیتی 1000BASE-T هر چهار زوج سیم در انتقال داده مشارکت دارند و آرایش کابل کراس گیگابیتی، جابه‌جایی زوج‌های بیشتری را در بر می‌گیرد. پس هنگام ساخت کابل برای تجهیزات خاص، سرعت و استاندارد پشتیبانی‌شده را هم باید در نظر گرفت.

کابل کراس شبکه چیست و در چه اتصال‌هایی به کار می‌رود؟

کاربرد کابل کراس به نوع دستگاه‌ها و درگاه‌های آن‌ها بستگی دارد. نمونه‌های رایج عبارت‌اند از:

• اتصال دو رایانه: برای ایجاد ارتباط مستقیم میان دو کامپیوتر، بدون عبور از سوئیچ یا هاب. این اتصال برای انتقال فایل یا استفاده از سرویس‌های شبکه محلی کاربرد دارد.
• اتصال دو سوئیچ: در مدل‌های قدیمی که قابلیت تشخیص خودکار نوع کابل را ندارند، برای اتصال دو درگاه هم‌نوع از کابل کراس استفاده می‌شود.
• اتصال دو هاب: برخی هاب‌های قدیمی برای ارتباط مستقیم با یکدیگر به سیم‌بندی کراس نیاز داشتند.
• اتصال برخی روترها: در شرایطی که درگاه‌های دو دستگاه هم‌نوع باشند و قابلیت اصلاح خودکار مسیرها را نداشته باشند، ممکن است کابل کراس لازم شود.

در همه این موارد، نوع رابط و قابلیت‌های دستگاه تعیین می‌کند چه کابلی لازم است.

آیا هنوز به کابل کراس شبکه نیاز داریم؟

در تجهیزات جدید، نیاز به کابل کراس کمتر شده است. بسیاری از کارت‌های شبکه و سوئیچ‌ها از قابلیتی به نام Auto-MDI/MDIX پشتیبانی می‌کنند. این فناوری نوع اتصال را تشخیص می‌دهد و در صورت نیاز، مسیر ارسال و دریافت را در خود درگاه جابه‌جا می‌کند. به این ترتیب، دستگاه‌ها می‌توانند در بسیاری از موارد با کابل مستقیم هم به‌درستی به هم متصل شوند.

این قابلیت در همه تجهیزات وجود ندارد. دستگاه‌های قدیمی فاقد Auto-MDI/MDIX همچنان ممکن است به کابل کراس نیاز داشته باشند. تنظیم دستی سرعت و حالت Duplex نیز در بعضی رابط‌ها بر تشخیص خودکار اثر می‌گذارد. پس بهتر است پیش از خرید، مشخصات فنی دستگاه‌ها را بررسی کنید.

هنگام انتخاب کابل شبکه به چه نکاتی توجه کنیم؟

کراس یا مستقیم بودن، فقط شیوه اتصال رشته‌های سیم را مشخص می‌کند. این ویژگی درباره سرعت اسمی، جنس روکش یا میزان مقاومت کابل در برابر نویز چیزی نمی‌گوید. برای خرید کابل باید چند مشخصه را جداگانه بررسی کنید.

رده کابل، مانند Cat5e، Cat6 یا Cat6A، مشخصات انتقال آن را نشان می‌دهد. کابل UTP شیلد فلزی ندارد، اما مدل‌های شیلددار برای کاهش تداخل در محیط‌های پرنویز مناسب‌اند. جنس روکش نیز باید با محل نصب تناسب داشته باشد. PVC در بسیاری از کابل‌کشی‌های داخلی استفاده می‌شود، اما مسیرهای خاص ممکن است به روکش دیگری نیاز داشته باشند.

برای بررسی مدل‌های مختلف کابل شبکه از نظر رده، ساختار و نوع روکش، اینجا کلیک کنید.

جمع‌بندی

در نهایت، کابل کراس شبکه یک ابزار حیاتی در معماری شبکه های کلاسیک محسوب می شود که با جابه جایی هوشمندانه زوج سیم های ارسال و دریافت، مشکل تداخل در ارتباط مستقیم تجهیزات هم نوع را برطرف می کند. اگرچه امروزه به لطف حضور فناوری Auto-MDI/MDIX در اکثر سوئیچ ها و کارت های شبکه مدرن، نیاز به استفاده از این کابل ها به شدت کاهش یافته است، اما آشنایی با ساختار آن ها برای عیب یابی سیستم های قدیمی تر یا راه اندازی ارتباطات خاص همچنان اهمیت بالایی دارد.

بنابراین، پیش از تهیه کابل برای زیرساخت خود، حتما مشخصات فنی درگاه ها و پشتیبانی تجهیزات از قابلیت های تشخیص خودکار را بررسی کنید. فراموش نکنید که کراس یا مستقیم بودن تنها به نوع سیم بندی اشاره دارد؛ برای داشتن یک شبکه پایدار، باید به فاکتورهای دیگری نظیر رده کابل (مانند Cat6)، شیلد دار بودن برای محیط های پرنویز و جنس روکش مناسب با شرایط محیطی نیز توجه ویژه ای داشته باشید.