بازار تاریخی اراک در فهرست موقت ثبت جهانی قرار گرفت
به گزارش برنا از مرکزی؛ حسین محمودی روز دوشنبه در نشست خبری گفت: مستندات و ترجمه لاتین پرونده ثبت جهانی بازار تاریخی اراک تکمیل و ارسال شده است و این اثر ارزشمند اکنون در فهرست موقت ثبت جهانی قرار دارد.
وی ادامه داد: ۹ سرای بازار و ۵۰ مغازه در راسته اصلی بازار اراک اوقافی هستند اما ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان معتقد است از لحاظ شرعی نمیتواند برای مرمت بازار و سراها هزینه کند چون وصیت واقفین این بوده که درآمد حاصل از وقف در جای دیگری هزینه شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی بیان کرد: با همکاری شهرداری اراک، تمام بام راسته اصلی بازار را ترمیم شده و تمام سراهایی که نیاز به مرمت اضطراری داشتند، عملیات مرمت آنها انجام شده است.
محمودی اضافه کرد: طرح اصلاح نمای بانک ملی بازار و نمای بافت تاریخی در محدوده خیابان محسنی تا خیابان حصار در دست اجراست.
وی بیان کرد: با ابلاغ حکم برای مهندس طیبی به عنوان مدیر تهیه پرونده ثبت جهانی بازار تاریخی اراک، فرآیند پیگیری این پروژه سرعت میگیرد و با توجه به قرار گرفتن در فهرست موقت وزارتخانه، زمینه برای طیشدن مراحل ثبت نهایی در سالهای آینده فراهم شده است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی، از پیشبینی اعتبار برای ادامه اجرای کانال تاسیسات بازار تاریخی اراک خبر داد و گفت: با اجرای ۱۲۰ متر باقیمانده این طرح و حذف مشکلات بصری تاسیسات، گام بلندی در جهت ساماندهی و بهبود وضعیت این مجموعه تاریخی برداشته میشود.
محمودی افزود: برای مرمت بازار در سال ۱۴۰۳، اعتباری به میزان ۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال برآورد شده بود، اما با توجه به انجامنشدن بخشی از مرمتها و افزایش آسیبها، برآورد هزینهها باید متناسب با شرایط روز بازنگری شود.
وی ادامه داد: برای تکمیل موزه بزرگ نیز در سال ۱۴۰۴ حدود یکهزار و ۷۰۰ میلیارد ریال اعتبار پیشبینی شده بود که این طرح اکنون ۶۷ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، اما بهدلیل تامیننشدن اعتبار، برآورد تازهای از هزینه تکمیل آن انجام نشده است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی گفت: با توجه به طولانیشدن روند اجرای موزه و احتمال فرسودگی بخشهای اجراشده، اجرای نمای ساختمان در اولویت قرار گرفت تا از بیرون نیز سیمای موزه مشخص باشد و بازدیدکنندگان و مسئولانی که از طرح بازدید میکنند، با کاربری آن آشنا شوند.
محمودی در ادامه افزود: مرمت بازار تاریخی نراق نیز با اختصاص ۳۰ میلیارد ریال اعتبار از محل بازآفرینی شهری و با نظارت این ادارهکل انجام شد و هماکنون پیگیریها برای تبدیل یکی از تاجرسراهای این بازار به هتل بوتیک با همکاری ادارهکل اوقاف در دستور کار قرار دارد.
وی بیان کرد: طرح مرمت خانه تاریخی فاضلی نراقی با انعقاد قرارداد جدید ادامه دارد و برای ساماندهی برج تاریخی این شهر نیز با وجود برخی ناهماهنگیهای مالکیتی، بهدنبال اخذ دستور قضایی برای حفظ این میراث ملی هستیم.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی، از تکمیل مرمت بند تاریخی شهر نیمور خبر داد و گفت: این سازه سنگی با وجود حجم بالای آب در سیلابهای اخیر هیچگونه آسیبی ندید و عملکرد خود را حفظ کرد.
محمودی در ادامه به ساماندهی مجموعه امامزادگان شهر آستانه اشاره کرد و افزود: بامسازی، استحکامبخشی و مرمت تزئینات داخلی این بناها به پایان رسیده و کفسازی حیاط نیز برای سال آینده در برنامه قرار دارد.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی گفت: عملیات مرمت کلیسای تاریخی هاکوپ در شازند با موفقیت به پایان رسید و اقدامات لازم برای دریافت مجوزهای قانونی جهت ساماندهی تپه تاریخی سرسختی نیز آغاز شده است.
محمودی افزود: کبوترخانه روستای دهنو در کمیجان با ارتفاع بیش از ۱۳ متر و با وجود دشواریهای فراوان مرمت شد و مشکل نمزدگی مدرسه تاریخی شیخرشید در این شهرستان نیز با ایجاد کانال دفع آبهای سطحی برطرف شد.
وی بیان کرد: حمام تاریخی روستای وفس با پیشرفت فیزیکی ۸۰ درصدی در آستانه تبدیل به موزه مردمشناسی قرار دارد و مسجد این روستا با اعتبارات ملی مرمت شده است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی گفت: کاروانسرای سنگی روستای خانک در تفرش با استفاده از مصالح بومآورد و استادکاران ماهر بهصورت اصولی بازسازی شده و تکیه تاریخی این روستا نیز پس از ثبت ملی، تحت عملیات مرمت اضطراری قرار گرفته است.
محمودی افزود: کاروانسرای تاریخی خوشرود بهعنوان پروژه پیشران در برنامه پنجساله میراثفرهنگی قرار دارد.

وی بیان کرد: با وجود تلاش برای واگذاری کاروانسرا از طریق صندوق حفظ و احیا، شرایط نامناسب اقتصادی و چالشهای سرمایهگذاری مانع جذب بخش خصوصی شده است و برای مرمت این اثر ارزشمند به بودجه کلان نیاز است و پیگیریهای لازم برای تامین آن در حال انجام است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی ادامه داد: پرونده مسجد جامع ساوه بهعنوان بخشی از زنجیره مسجد ایرانی برای ثبت جهانی در وزارتخانه در حال تهیه است و مستندات آن بدون تحمیل هزینههای گزاف تدوین شده است و عملیات اجرایی شامل سبکسازی بام، اجرای کاهگل سنتی و ایجاد پایگاه و خدمات رفاهی در مجاورت این مسجد نیز ادامه دارد.
محمودی با اشاره به دیگر اقدامات حوزه میراثفرهنگی استان مرکزی بیان کرد: تعیین عرصه و حریم ۱۳۸ اثر تاریخی استان مرکزی در دستور کار قرار گرفته که نقش موثری در رفع چالشهای توسعهای حریم بناهای تاریخی دارد.
وی بیان کرد: تا پیش از سال ۱۴۰۴، تنها ۴۳ اثر تاریخی استان مرکزی دارای عرصه و حریم مصوب بودند که با برنامهریزی انجامشده، تعیین عرصه و حریم ۱۳۸ اثر دیگر در قالب قراردادی کلان آغاز شد.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی اضافه کرد: تاکنون نقشه عرصه و حریم بیش از ۷۰ اثر تهیه و در کمیتههای تخصصی استانی بررسی شده است و بهزودی برای تصویب نهایی به شورای حریم وزارت میراثفرهنگی ارسال میشود.
محمودی افزود: بهدلیل حجم بالای پروندهها و ضرورت رسیدگی به درخواستهای نوسازی و بازسازی در مجاورت ابنیه تاریخی، پیگیری برای تشکیل شورای عرصه و حریم وزارت میراثفرهنگی در استان با هدف تسریع در روند رسیدگیها انجام شده است.
وی بیان کرد: بازنگری در حریم امامزاده عبدالله و آمنه خاتون اراک، موزه قلعه وکیل، کلیسای مسروپ، موزه مفاخر اراک، امامزاده محمد فم تفرش و مسجد جامع تاریخی ساوه که در فهرست ثبت جهانی قرار دارد، از جمله این اقدامات است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی افزود: از سال گذشته تاکنون قرارداد ثبت ۱۳ اثر تاریخی غیرمنقول منعقد شده که دستکند تاریخی شهر خنجین با قدمتی متعلق به دوره اسلامی یا ساسانی یکی از شاخصترین آنها است.
محمودی افزود: پس از شناسایی و تایید ضرورت حفاظت از این اثر، پرونده ثبتی آن با مشارکت شهرداری تهیه و در کمترین زمان ممکن به ثبت ملی رسید و هماکنون عملیات کاوش و ساماندهی آن در حال انجام است و میتواند در رونق گردشگری منطقه موثر باشد.
وی از شناسایی یک دستکند تاریخی جدید در شهرستان اراک خبر داد و گفت: پرونده این اثر نیز تهیه و به شورای ثبت ارسال شده است و پس از نهاییشدن، جزئیات آن برای اطلاع عموم منتشر میشود.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه میراثفرهنگی و مبارزه با حفاریهای غیرمجاز، گفت: فرماندهی و عوامل یگان حفاظت با رصد اطلاعاتی موفق به کشف و ضبط حدود ۵۰ سکه تاریخی در روزهای اخیر شدند و پروندههای متعددی درباره تعرض به تپههای تاریخی، از جمله تپه قلعهنو و مشکینتپه زرندیه، با همکاری ادارهکل حقوقی پیگیری شد و به محکومیت قضایی انجامید.
محمودی افزود: در راستای توسعه موزهداری و بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه، ایجاد «هر شهر یک موزه» در دستور کار قرار دارد و اکنون ۲۲ موزه دارای مجوز در استان مرکزی فعالیت میکنند که ۱۱ موزه بهصورت مستقیم تحت نظارت این ادارهکل مدیریت میشوند.
وی بیان کرد: اخذ مجوز موزه حمام شهر شهباز، پیگیری راهاندازی موزههای خصوصی، تهیه طرح محتوایی موزه روستای ابراهیمآباد و پروندههای ثبتی میراث ناملموس، شامل آبگوشت اراک، حلواشیرینی ساوه و گویشهای محلی، از جمله اقدامات انجامشده یا در حال پیگیری برای حفظ و معرفی هویت فرهنگی استان است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی ادامه داد: پروندههای ثبتی غیرمنقول با پیشنهاد فعالان حوزه میراثفرهنگی و انجمن شهرستان آشتیان تهیه و برای ثبت به وزارتخانه ارسال شده است.
محمودی تصریح کرد: ضوابط اختصاصی بافتهای تاریخی شهرهای خمین، تفرش و آشتیان پس از رفع ایرادات شورای فنی وزارت میراثفرهنگی، در انتظار تصویب نهایی و ابلاغ برای تهیه طرح ویژه است.
وی بیان کرد: قراردادهای تهیه طرح سایتموزه برای محوطههای تاریخی خورهه، زلفآباد فراهان و غار تاریخی هستیجان منعقد شده و این طرحها پس از تکمیل به وزارتخانه ارسال میشود.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی اضافه کرد: فاز دوم دستکند تاریخی تفرش با پیگیریهای انجامشده و رفع خطرهای ایمنی بازگشایی شده و فاز اول آن نیز با انعقاد قرارداد با دانشگاه نیشابور مورد کاوش و ساماندهی قرار گرفته است.
محمودی افزود: دستکندهای تاریخی خمین در دهه فجر بهرهبرداری میشود و در این راستا تفاهمنامهای با شهرداری این شهر برای مدیریت و بهرهبرداری از دستکندهای این شهرستان منعقد شده و نظارت بر این اماکن برعهده ادارهکل میراثفرهنگی استان است.
وی بیان کرد: در شهرستان خمین، عملیات مرمت قلعه سالار محتشم شامل کفسازی ۸۰۰ متری، بازسازی حوض و فوارهها، مرمت دیوارها، بام و اتاقهای داخلی با موفقیت به پایان رسید.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی گفت: مرمت حمام تاریخی اسلامی خمین و پل تاریخی اسدآباد نیز در سال گذشته انجام شد و ساماندهی محور تاریخی شهر خمین با تعامل شهرداری و تدوین ضوابط اختصاصی در دست اجرا است.
محمودی در پایان خاطرنشان کرد: اکنون مرمت مسجد مسسر دلیجان، از بناهای شاخص این شهرستان، در بخشهای ایوان و بام به پایان رسیده است.