نظر آیتالله صافیگلپایگانی در خصوص اختلاط و نوع پوشش دانشجویان
به گزارش خبرگزاری برنا از قم، متن کامل سئوال و پاسخ آیت الله صافی گلپایگانی به این شرح است:
بسمه تعالی
محضر مبارك حضرت آیتالله العظمی صافی گلپایگانیمدظله العالی
سلام علیكم؛
1. با توجه به این كه جمهوری اسلامی ایران ام القرای جهان اسلام میباشد و دانشگاهها و مراكز علمی در فرهنگسازی جامعه تأثیر بسزایی دارند، از آن مرجع عالیقدر استدعا داریم چگونگی پوشش دختران و پسران دانشجو به ویژه در محیط دانشگاهی را بیان فرمایید.
2. شنیده میشود برخی مسؤلان و نمایندگان، طرح اجراء تفكیك جنسیتی دختران و پسران دانشجو را مانع پیشرفتهای علمی و پژوهشی میدانند و برخی دیگر به بهانه هزینه مالی كه بر دوش كشور گذاشته میشود آن را به صرفه نمیدانند. آیا سزاوار است با بهانههای یاد شده از طرحهای جداسازی اصولی و تدریجی این قشر فرهیخته جلوگیری كرد؟
3. در صورت عدم ضرورت، آیا جائز است دختران و پسران دانشجو در پروژههای علمی و پژوهشی مختلط باشند؟ در صورت وجود جنس مماثل آیا جائز است دختر و پسر جهت گفتگوی علمی، پژوهشی، فنی و كاربردی و ... مشتركا اقدام كنند؟
4. با فراهمبودن امكانات جهت تفكیك بین دختران و پسران دانشجو در كلاسها و اردوها و سرویسهای رفتوآمد، وظیفه مسؤلان و دانشجویان چیست؟
پاسخ معظم له:
علیكم السلام و رحمة الله
1. بطور كلی لباس و پوشش اسلامی؛ چه در رفت وآمدهای بیرون از منزل و چه در داخل منزل در بین محارم و بین همجنس و چه در دانشگاه و چه در مراسم رسمی، در سفر و حضر برای مرد و زن و پیر و جوان، در حضور غیر همسر باید بر اساس وقار و حیاء و مراعات حیا باشد كه در جوامع اسلامی نظر به سفارشهای بسیار و تشویقات اكیده كه در موضوع حیا شده است، مسلمانها همه بر حسب تربیت اسلامی و محیط اسلامی مصادیق آن را میشناختند و به حفظ آن اهمیت میدادند. باید در لباس نیز، استقلال و شخصیت اسلامی ظاهر باشد و تقلید از بیگانگان حتی در بعض مراسم و اعطاء امتیازات و جوائز نباشد. هویت اسلامی در هر مورد و برنامه باید ظاهر گردد، مانند كنارگذاشتن كراوات در اثر انقلاب اگر چه به ظاهر چیز مهمی نیست ولی دارای معنایی با اهمیت و اعلام موجودیت و هویت است.
در اهمیت حیاء كه البته رشتههای مختلف دارد و فقط در لباس منحصر نمیشود همین كه فرمودهاند: «لا ایمان لمن لا حیاء له» و «لا حیاء لمن لا دین له» كافی است. بنابراین این پوششهائی كه روز به روز در جامعه مسلمانان در اثر تقلید از بیگانگان، رائج و هویت اسلامی ما را خدشهدار مینماید و پوششهائی كه وضع اندام را در معرض دید دیگران قرار میدهد لباس حیاء نیست و مسلمان با حیا در پوشیدن آن شرم میكند.
تا پیش از این نهضت غربگرائی -كه در اثر استضعاف مسلمانان و تضعیف استقلال اسلامی بهوسیله عمال اجانب، مثل رضاخان و مصطفی كمال به بهانه اتحادالشكل به اجبار و زور تحمیل شد-، لباس همه لباس حیاء بود.
امروز هم هر چه لباس با شرم و حیا بیشتر رعایت شود، لباس اسلامیتر است. البته غرض ما اعلام حرمت این لباسها كه متداول شده نیست، چون به هر حال آن را ساتر عورت و پوشش بشره میدانند ولی با حیاء اسلامی همسو نیست و بعض صور آن تا حد حرام هم میرسد.
این مقداری كه عرض شد شرط پوشش و لباس مسلمان با حیا است. حجاب كامل برای زن مسلمان همین است كه غربیها در كشورهای خود با آن معارضه دارند و میخواهند آن را براندازند، چنانكه در فرانسه، همان فرانسهای كه این روزها ممنوعیت پوشیدن صورت را به اصطلاح قانونی كردهاند و از طرف دیگر رسوائی تعرض نمایندگان مرد پارلمان فرانسه به زنان نماینده مضار اختلاط زن و مرد و مصون نبودن این مجالس را نشان میدهد. حاصل این كه مطابق تربیت دینی در محیط اسلامی، پوشش عام زن و مرد بر اساس حیاء شخص میباشد.
2. این مجرد ادعا است. مختلط بودن مانع پیشرفت علمی و موجب مفاسد بزرگ است. هزینه مالی اجرا تفكیك جنسیتی، هر چه هم سنگین باشد قابل تحمل است و ملت مسلمان ما كه برای برقراری نظام اسلامی و احكام اسلام دهها هزار شهید والا مقام تقدیم داشته، از این هزینهها استقبال دارند و باید از هزینههای غیرلازم و غیر ضروری و اسرافگرانه بكاهند و به این موارد حساس و اساسی اختصاص دهند.
3. در هر صورت جایز نیست. نظام جمهوری اسلامی باید در این موارد، پیشقدم و الگو باشد.
4. واضح است وظیفه اصلی مسئولان حفظ هویت دینی و شعائر و مشخصات اسلامی است و تفكیك از اهم مظاهر هویت نظام اسلامی و جامعه مسلمان است.
