نظر آیت الله جوادی آملی درباره آنکه به ویروس شک و شبهه مبتلا نشویم

به گزارش خبرگزاری برنا حضرت آیت الله جوادی آملی در پاسخ به سوال درباره شک و شبهه فرمودند: برای اینكه به ویروس درونی "شك و شبهه" مبتلا نشویم، باید به آنچه فهمیده ایم، باور داشته باشیم.

پایگاه اطلاع رسانی "اسرا" پاسخ حضرت آیت الله جوادی آملی درباره چگونگی مقابله با شبهات غیراز مطالعه علمی منتشر کرد و ایشان فرموده‌اند:

تحقیق و مطالعه، تنها نیمه راه است و نیمه باقی، به عمل انسان وابسته است؛ یعنی انسان باید هم محقق و هم متحقق باشد. محقق كسی است كه از نظر علمی عمیقاً تحقیق كرده و مطالب را برای خود حل كرده است؛ ولی متحقق كسی است كه به آنچه فهمیده، باور دارد و به آن عمل می‏‌كند. اگر كسی عالم محض بود و حرفهای متقن و محكم داشت؛ ولی به آن ایمان نداشت یا به علم خود بی‏‌باور بود و به حقایقی كه برایش مكشوف شده، عمل نكرد، كم كم دچار شك و شبهه می‏‌شود.

خداوند در قرآن كریم با تعبیری لطیف درباره فرعون فرموده است: ﴿وَجَحدُوا بِها وَ اسْتیقنتها أنفُسُهُمْ ظُلماً وَ عُلُوّاً﴾. موسای كلیم(علیه‌السلام) هم طبق آیات قرآن به فرعون فرمود: ﴿لَقَدْ علمتَ ما أنزلَ هؤلاءِ إلاّربُّ السَّمواتِ و الأرض﴾؛ تو خود می‏‌دانی كه اینها را كسی جز خدای آسمانها و زمین نفرستاده است. با این همه فرعون به این علم خود باور نداشت.

فهم و باور، دو چیز متفاوت است. فهم در اختیار ما نیست؛ ولی باور در اختیار ماست. با فكر كردن، مطالعه یا تحصیل، علمی برای ما حاصل می‏‌شود و پس از آن دیگر نمی‏‌توانیم بگوییم كه من نمی‏‌خواهم بفهمم. در فهم انسان اراده دخیل نیست؛ اما در باور اراده دخیل است؛ یعنی انسان پس از آنكه چیزی را فهمید، می‌تواند به آن باور داشته یا نداشته باشد. در بحث میان دو نفر، گاهی با اینكه یكی مسئله حق را برای دیگری روشن می‏كند، دیگری زیر بار نمی‏‌رود؛ یعنی نفس به قدری شرور است كه می‏‌تواند در برابر 2*2=4 بایستد و بگوید: من باور نمی‏‌كنم، با اینكه فهمیده است.

برای اینكه به ویروس درونی"شك و شبهه" مبتلا نشویم، باید به آنچه فهمیده‌‏ایم، باور داشته باشیم و به آن عمل كنیم. تا عمل در كار نباشد، یقین حاصل نمی‏‌شود. بهترین راه برای نجات از گزند شبهه این است كه به آنچه فهمیدیم، عمل كنیم.