روزنامهنگاری دفاع مقدس از دیدگاه معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد
در یادداشت معاون امور مطبوعاتی وزیر ارشاد علاوه بر تجلیل از خبرنگارانی که از خون خود مایه گذاشتند، زوایای روزنامهنگاری دفاع مقدس مرور شده است.
به گزارش سرویس فرهنگ و هنر برنا، «محمد جعفر محمدزاده» معاون امور مطبوعاتی و اطلاع رسانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به مناسبت هفته دفاع مقدس در یادداشتی با عنوان «خاکریز رسانه» به سهم و نقش اصحاب رسانه در ثبت و انعکاس روزهای خون و آتش به ویژه ایجاد روحیه امید و خودباوری در مردم در آن مقطع سرنوشتساز پرداخته است.
در این یادداشت، علاوه بر تجلیل از خبرنگارانی که از خون خود مایه گذاشتند، زوایای روزنامهنگاری دفاع مقدس مرور شده است.
دفاع مقدس، درخشانترین تجلی انقلاب اسلامی است، چرا که توانست قدرت و شجاعت ملت بزرگ ایران را نشان دهد و بر ظرفیت الهام بخشی ایران اسلامی به ملتهای مسلمان و آزادیخواه جهان بیفزاید. رمز این درخشش در آن است که دفاع مقدس، شاخهای از اندیشه عاشورایی است و در پیوندی استوار با حماسه حسینی قرار دارد. اگر دفاع مقدس نبود مفاهیم والا و تعالی بخش ایثار و شهادت به دست فراموشی سپرده میشد. دفاع مقدس، این مفاهیم را غبارروبی کرد و راه مقاومت را نه فقط برای ملت ما که برای همه ملتهای آزاده جهان گشود. آموزههایی که ایران اسلامی در سالهای دفاع مقدس رقم زد، موجب شد که امروز موج بیداری فطرتها در سراسر جهان گسترش یابد و جهانیان را در زیر بیرق توحید، عدالت طلبی و آزادیخواهی به ایستادگی در مقابل نظام سلطه جهانی فرا بخواند.
دفاع مقدس، دری است که تا ابد گشوده است و از ورای آن میتوان بیداری فطرتها را به نظاره نشست که یکی پس از دیگری با شورش بر ظالمان و زورگویان عالم، تحقق وعده الهی و رسالت انبیاء و اولیاء خداوند را نوید میدهند. منطق دفاع مقدس، جریانی پایدار است که باید از نسلی به نسل دیگر انتقال یابد و تقویت شود. اگر امروز ایران، ترازی جهانی یافته است، مرهون جانفشانیهای شیرمردان بیشه عشق است که با منطق ایثار با جهان سخن گفتند و با تکیه به خداوند متعال، فرهنگ مقاومت را به وجدانهای بیدار جهان هدیه کردند. اگر گذشته تاریخ ایران را بررسی کنیم، خواهیم دید، پایداری و اقتداری که امروز به برکت دفاع مقدس به دست آورده ایم، در هیچ دوره ای وجود نداشته است.
امروز نگرانی نظام سلطه از قدرت ملت ایران و الهام بخشی و نفوذ آن در دلهای آزادگان جهان، همان هراسی است که در سالهای دفاع مقدس داشت. این نگرانی در سالهای دفاع مقدس تا آنجا پیش رفت که در زمان حکومت صدام، آمریکا کشورهای منطقه را برای جنگ علیه ایران بسیج کرد. فرماندهان جنگی و سیاستمداران آمریکایی در آن مقطع، وعده تصرف یک هفتهای ایران را به صدام داده بودند؛ اما جهان شاهد بود که ملت ایران به رهبری امام عظیم الشأن چگونه حماسهای آفرید. در آغاز جنگ تحمیلی در سال 59، ارتش ایران به معنای واقعی منسجم نبود، سپاه و بسیج هنوز آمادگی نداشتند و علاوه بر آن، کشور از وجود عناصر نامطلوب رنج می برد؛ اما امام با رهبری پیامبرگونه خویش، مردم را وارد میدان دفاع از آرمانهای الهی کردند و اینچنین بود که تمامی آزادیخواهانی که توان دفاع از کشور را داشتند، به دفاعی جانانه و مقدس در برابر رژیم تا بن دندان مسلح بعثی پیوستند.
ملت ایران فراموش نکرده است که در آغاز پیروزی انقلاب اسلامی آمریکا در حالی که به شدت از فراگیر شدن موج انقلاب اسلامی در کشورهای حاشیه خلیج فارس می هراسید، خصومت خود را با جمهوری اسلامی ایران علنی کرد. آمریکا در چنین فضایی وظیفه جنگ با ایران را به عهده عراق گذاشت تا آنجا که برژینسکی، مشاور امنیت ملی کارتر با هدف زمینهسازی و اطلاع از وضع عراق برای آغاز جنگ، سفرهای محرمانه مکرری به بغداد کرد. با این همه، جنگی که بنا بود ظرف یک هفته با پیروزی عراق به اتمام برسد، با مقاومت مردم ایران هشت سال به طول انجامید و به نماد ستم ناپذیری و آزادیخواهی ملتهای آزاده جهان تبدیل شد.
ملت ایران فراموش نکرده است که در جنگ هشت ساله، دنیا به ما سیم خاردار هم نمی فروخت، اما انواع اسلحه را در اختیار دولت بعثی صدام قرار میداد. در چنین صحنهای بود که رزمندگان اسلام، آن بلاجویان عاشق، حماسه را به عرفان آمیختند و مسیر توحید، آگاهی، عدالتخواهی، ستم ناپذیری و آزادگی را به روی ملتهای جهان گشودند.
نقش مطبوعات در سالهای دفاع مقدس، در ایجاد روحیه امید و خودباوری و افشای ترفندهای تبلیغاتی دشمنان ایران اسلامی افتخارآمیز بود. پوشش خبری کاروانهای اعزام نیرو به جبههها، فعالیت مراکز جذب و آموزش نیرو، لحظه های عاشقانه عروج ملکوتی رزمندگان اسلام و مراسم عارفانه دعا و نیایش، هر یک برگ زرینی در کارنامه مطبوعات آن سالهاست که نشان از ظرفیت بالای روزنامهنگاری کشور در مقاطع حساس و سرنوشت ساز تاریخی دارد.
با این همه روزنامهنگاری دفاع مقدس در کشور ما تاکنون چنان که باید مورد تحقیق و تدقیق قرار نگرفته است. حال آنکه دستاوردهای روزنامهنگاران دوران جنگ تحمیلی که بسیاری از آنها در نگارش خبر از خون خود مایه گذاشتند و در عرصه بلند شهادت و در جوار احدیت به عیش ابدی دست یافتند؛ همچون دستاوردهای دفاع مقدس، جاودانه و درس آموز است.
با آنکه بسیاری از خبرنگاران مطبوعات در سالهای جنگ از حیث آموزشهای تخصصی چندان حرفهای نبودند؛ اما با مجاهدت بی وقفه در عرص اطلاعرسانی، توانستند در تحلیل واقعیات جنگ، شناخت نیازهای خبری مردم و درک درست جامعه بین المللی به تجربیات ذیقیمتی دست یابند که امروز قابل انتقال به نسل جوان روزنامه نگاران کشور است.
نقش مطبوعات در بیان راهبردهای دفاع مقدس، تبیین ضرورت مشارکت مردم در صحنه های جبهه و پشت جبهه، خنثی سازی عملیات روانی و توطئههای تبلیغاتی دشمنان که با هدف تضعیف روحیه ملت ایران صورت میگرفت و در یک کلام، ارتباط تعاملی و دو سویه مطبوعات دوران دفاع مقدس با مردم، به منزله گشایش فصلی نو در روزنامهنگاری جهان معاصر است که قدرت و نفوذ مطبوعات داخلی را در مدیریت افکار عمومی، آن هم در حساسترین مقاطع تاریخ ملت شریف ایران نشان میدهد.
در عین حال این که دفاع مقدس از حیث زمانی به ما نزدیک است، موجب شده که گاه از وقایع نگاری آن غفلت بورزیم؛ تا آنجا که بسیاری از حقایق درخشان این حماسه در دلهای صاحبان اسرار آن باقی مانده و با آنها به خاک سپرده شده است. حال آنکه باید تلاش کرد تاریخ شفاهی دفاع مقدس در قالب مصاحبه با رزمندگان و راویان این حماسه تدوین شود.
روایت دفاع مقدس مربوط به گذشته و تاریخ نیست. سخن از آینده است؛ آیندهای که فرهنگ ایثار و شهادت، این سرمایه لایزال الهی هر روز بیش از گذشته در عرصههای بینالمللی بازتاب مییابد و به نهضت بیداری اسلامی و بیداری فطرتهای انسانی در سراسر جهان، روحی تازه میبخشد. آیندهای که جنگ حق و باطل، جنگ استضعاف و استکبار و جنگ ستم دیدگان و زور و زرمداران عالم در آن با تحقق وعده الهی به پایان خواهد رسید. ما در قبال چنین آیندهای مسؤول و متعهدیم. برای چنین آیندهای است که باید حماسه و شجاعت رزمندگان دفاع مقدس را در فرهنگ عمومی کشور تجلی ببخشیم و با روح عرفان و حماسه که در وصایای شهدایمان جاری است، ملتهای جهان را برای تحقق وعده الهی مهیا کنیم.
شک نیست که رسانه، گویاترین زبان برای بیان صحنههای شکوهمند دفاع مقدس و بهترین زمینه برای ایجاد پیوند میان فرهنگ ایثار و شهادت و فرهنگ عمومی کشور است. صیانت از آرمانهای دفاع مقدس و دفاع از خاکریزهای فرهنگی کشور، مستلزم الگوسازی برای نسل جوان است و بهترین الگوها نیز شهیدان و افتخارآفرینانی هستند که هر یک به تنهایی گواه حقانیت ملت بزرگ ایران در آرمان خواهی و کمال گرایی است.
علاوه بر این امروز نیز رسانههای ایران اسلامی در جبهه مقابله با جنگ نرم نظام سلطه جهانی قرار دارند. امروز نیز تحولات منطقهای و بین المللی، گواه صفآرایی حق علیه باطل در عرصه گسترده جهانی است. امروز نیز به عهده رسانههاست که جلوههای مقاومت و پایداری ملتها را در برابر زور و زرمداران عالم به تصویر بکشند و با دیدبانی زرادخانههای رسانهای سلطهگران و واکنشهای بهنگام، نه تنها در داخل که در عرصه بینالمللی، ملتها را تا بر هم زدن مناسبات ناعادلانه جهان پشتیبانی کنند.
به فطرتهای بیدار و وجدانهای آگاه ملتها امید و آگاهی دهند و آرمان حقجویی و حق گویی شهیدان اسلام را که با فریاد «هیهات من الذله» از عاشورا و کربلا تا جبهههای دفاع مقدس و از آنجا تا عرصههای بیداری اسلامی در جهان کنونی طنین یافته است پیشگام و طلایه دار باشند.
در این یادداشت، علاوه بر تجلیل از خبرنگارانی که از خون خود مایه گذاشتند، زوایای روزنامهنگاری دفاع مقدس مرور شده است.
دفاع مقدس، درخشانترین تجلی انقلاب اسلامی است، چرا که توانست قدرت و شجاعت ملت بزرگ ایران را نشان دهد و بر ظرفیت الهام بخشی ایران اسلامی به ملتهای مسلمان و آزادیخواه جهان بیفزاید. رمز این درخشش در آن است که دفاع مقدس، شاخهای از اندیشه عاشورایی است و در پیوندی استوار با حماسه حسینی قرار دارد. اگر دفاع مقدس نبود مفاهیم والا و تعالی بخش ایثار و شهادت به دست فراموشی سپرده میشد. دفاع مقدس، این مفاهیم را غبارروبی کرد و راه مقاومت را نه فقط برای ملت ما که برای همه ملتهای آزاده جهان گشود. آموزههایی که ایران اسلامی در سالهای دفاع مقدس رقم زد، موجب شد که امروز موج بیداری فطرتها در سراسر جهان گسترش یابد و جهانیان را در زیر بیرق توحید، عدالت طلبی و آزادیخواهی به ایستادگی در مقابل نظام سلطه جهانی فرا بخواند.
دفاع مقدس، دری است که تا ابد گشوده است و از ورای آن میتوان بیداری فطرتها را به نظاره نشست که یکی پس از دیگری با شورش بر ظالمان و زورگویان عالم، تحقق وعده الهی و رسالت انبیاء و اولیاء خداوند را نوید میدهند. منطق دفاع مقدس، جریانی پایدار است که باید از نسلی به نسل دیگر انتقال یابد و تقویت شود. اگر امروز ایران، ترازی جهانی یافته است، مرهون جانفشانیهای شیرمردان بیشه عشق است که با منطق ایثار با جهان سخن گفتند و با تکیه به خداوند متعال، فرهنگ مقاومت را به وجدانهای بیدار جهان هدیه کردند. اگر گذشته تاریخ ایران را بررسی کنیم، خواهیم دید، پایداری و اقتداری که امروز به برکت دفاع مقدس به دست آورده ایم، در هیچ دوره ای وجود نداشته است.
امروز نگرانی نظام سلطه از قدرت ملت ایران و الهام بخشی و نفوذ آن در دلهای آزادگان جهان، همان هراسی است که در سالهای دفاع مقدس داشت. این نگرانی در سالهای دفاع مقدس تا آنجا پیش رفت که در زمان حکومت صدام، آمریکا کشورهای منطقه را برای جنگ علیه ایران بسیج کرد. فرماندهان جنگی و سیاستمداران آمریکایی در آن مقطع، وعده تصرف یک هفتهای ایران را به صدام داده بودند؛ اما جهان شاهد بود که ملت ایران به رهبری امام عظیم الشأن چگونه حماسهای آفرید. در آغاز جنگ تحمیلی در سال 59، ارتش ایران به معنای واقعی منسجم نبود، سپاه و بسیج هنوز آمادگی نداشتند و علاوه بر آن، کشور از وجود عناصر نامطلوب رنج می برد؛ اما امام با رهبری پیامبرگونه خویش، مردم را وارد میدان دفاع از آرمانهای الهی کردند و اینچنین بود که تمامی آزادیخواهانی که توان دفاع از کشور را داشتند، به دفاعی جانانه و مقدس در برابر رژیم تا بن دندان مسلح بعثی پیوستند.
ملت ایران فراموش نکرده است که در آغاز پیروزی انقلاب اسلامی آمریکا در حالی که به شدت از فراگیر شدن موج انقلاب اسلامی در کشورهای حاشیه خلیج فارس می هراسید، خصومت خود را با جمهوری اسلامی ایران علنی کرد. آمریکا در چنین فضایی وظیفه جنگ با ایران را به عهده عراق گذاشت تا آنجا که برژینسکی، مشاور امنیت ملی کارتر با هدف زمینهسازی و اطلاع از وضع عراق برای آغاز جنگ، سفرهای محرمانه مکرری به بغداد کرد. با این همه، جنگی که بنا بود ظرف یک هفته با پیروزی عراق به اتمام برسد، با مقاومت مردم ایران هشت سال به طول انجامید و به نماد ستم ناپذیری و آزادیخواهی ملتهای آزاده جهان تبدیل شد.
ملت ایران فراموش نکرده است که در جنگ هشت ساله، دنیا به ما سیم خاردار هم نمی فروخت، اما انواع اسلحه را در اختیار دولت بعثی صدام قرار میداد. در چنین صحنهای بود که رزمندگان اسلام، آن بلاجویان عاشق، حماسه را به عرفان آمیختند و مسیر توحید، آگاهی، عدالتخواهی، ستم ناپذیری و آزادگی را به روی ملتهای جهان گشودند.
نقش مطبوعات در سالهای دفاع مقدس، در ایجاد روحیه امید و خودباوری و افشای ترفندهای تبلیغاتی دشمنان ایران اسلامی افتخارآمیز بود. پوشش خبری کاروانهای اعزام نیرو به جبههها، فعالیت مراکز جذب و آموزش نیرو، لحظه های عاشقانه عروج ملکوتی رزمندگان اسلام و مراسم عارفانه دعا و نیایش، هر یک برگ زرینی در کارنامه مطبوعات آن سالهاست که نشان از ظرفیت بالای روزنامهنگاری کشور در مقاطع حساس و سرنوشت ساز تاریخی دارد.
با این همه روزنامهنگاری دفاع مقدس در کشور ما تاکنون چنان که باید مورد تحقیق و تدقیق قرار نگرفته است. حال آنکه دستاوردهای روزنامهنگاران دوران جنگ تحمیلی که بسیاری از آنها در نگارش خبر از خون خود مایه گذاشتند و در عرصه بلند شهادت و در جوار احدیت به عیش ابدی دست یافتند؛ همچون دستاوردهای دفاع مقدس، جاودانه و درس آموز است.
با آنکه بسیاری از خبرنگاران مطبوعات در سالهای جنگ از حیث آموزشهای تخصصی چندان حرفهای نبودند؛ اما با مجاهدت بی وقفه در عرص اطلاعرسانی، توانستند در تحلیل واقعیات جنگ، شناخت نیازهای خبری مردم و درک درست جامعه بین المللی به تجربیات ذیقیمتی دست یابند که امروز قابل انتقال به نسل جوان روزنامه نگاران کشور است.
نقش مطبوعات در بیان راهبردهای دفاع مقدس، تبیین ضرورت مشارکت مردم در صحنه های جبهه و پشت جبهه، خنثی سازی عملیات روانی و توطئههای تبلیغاتی دشمنان که با هدف تضعیف روحیه ملت ایران صورت میگرفت و در یک کلام، ارتباط تعاملی و دو سویه مطبوعات دوران دفاع مقدس با مردم، به منزله گشایش فصلی نو در روزنامهنگاری جهان معاصر است که قدرت و نفوذ مطبوعات داخلی را در مدیریت افکار عمومی، آن هم در حساسترین مقاطع تاریخ ملت شریف ایران نشان میدهد.
در عین حال این که دفاع مقدس از حیث زمانی به ما نزدیک است، موجب شده که گاه از وقایع نگاری آن غفلت بورزیم؛ تا آنجا که بسیاری از حقایق درخشان این حماسه در دلهای صاحبان اسرار آن باقی مانده و با آنها به خاک سپرده شده است. حال آنکه باید تلاش کرد تاریخ شفاهی دفاع مقدس در قالب مصاحبه با رزمندگان و راویان این حماسه تدوین شود.
روایت دفاع مقدس مربوط به گذشته و تاریخ نیست. سخن از آینده است؛ آیندهای که فرهنگ ایثار و شهادت، این سرمایه لایزال الهی هر روز بیش از گذشته در عرصههای بینالمللی بازتاب مییابد و به نهضت بیداری اسلامی و بیداری فطرتهای انسانی در سراسر جهان، روحی تازه میبخشد. آیندهای که جنگ حق و باطل، جنگ استضعاف و استکبار و جنگ ستم دیدگان و زور و زرمداران عالم در آن با تحقق وعده الهی به پایان خواهد رسید. ما در قبال چنین آیندهای مسؤول و متعهدیم. برای چنین آیندهای است که باید حماسه و شجاعت رزمندگان دفاع مقدس را در فرهنگ عمومی کشور تجلی ببخشیم و با روح عرفان و حماسه که در وصایای شهدایمان جاری است، ملتهای جهان را برای تحقق وعده الهی مهیا کنیم.
شک نیست که رسانه، گویاترین زبان برای بیان صحنههای شکوهمند دفاع مقدس و بهترین زمینه برای ایجاد پیوند میان فرهنگ ایثار و شهادت و فرهنگ عمومی کشور است. صیانت از آرمانهای دفاع مقدس و دفاع از خاکریزهای فرهنگی کشور، مستلزم الگوسازی برای نسل جوان است و بهترین الگوها نیز شهیدان و افتخارآفرینانی هستند که هر یک به تنهایی گواه حقانیت ملت بزرگ ایران در آرمان خواهی و کمال گرایی است.
علاوه بر این امروز نیز رسانههای ایران اسلامی در جبهه مقابله با جنگ نرم نظام سلطه جهانی قرار دارند. امروز نیز تحولات منطقهای و بین المللی، گواه صفآرایی حق علیه باطل در عرصه گسترده جهانی است. امروز نیز به عهده رسانههاست که جلوههای مقاومت و پایداری ملتها را در برابر زور و زرمداران عالم به تصویر بکشند و با دیدبانی زرادخانههای رسانهای سلطهگران و واکنشهای بهنگام، نه تنها در داخل که در عرصه بینالمللی، ملتها را تا بر هم زدن مناسبات ناعادلانه جهان پشتیبانی کنند.
به فطرتهای بیدار و وجدانهای آگاه ملتها امید و آگاهی دهند و آرمان حقجویی و حق گویی شهیدان اسلام را که با فریاد «هیهات من الذله» از عاشورا و کربلا تا جبهههای دفاع مقدس و از آنجا تا عرصههای بیداری اسلامی در جهان کنونی طنین یافته است پیشگام و طلایه دار باشند.
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
