احیاءبافت های فرسوده نیازمند تلاش شبانه روزی است

در تحلیل جایگاه بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده در وزارت راه و شهرسازی لازم است گفته شود بافتهای فرسوده شهری، مناطقی از شهر است که در طی سالیان گذشته عناصر متشکله آن اعم از تأسیسات روبنائی، زیربنائی، ابنیه، مستحدثات، خیابانها و دسترسی‌ها دچار فرسودگی و ناکارآمدی شده و ساکنان آن از مشکلات متعدد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی رنج می‌‌برند. به عبارت فنی تر ناپایدار در برابر سوانح،نفوذناپذیر در برابر وسایل امدادرسان و متراکم به لحاظ جمعیت و ریزدانه هستند و به این ترتیب مستعدترین شرایط را برای بالاترین آسیب پذیری در برابر سوانح طبیعی و غیر طبیعی فراهم می آورند.

شاید تا چند سال پیش ضرورت بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری ، چندان احساس نمی شد اما زلزله بم این حقیقت را روشن ساخت ، درصد قابل توجهی از جمعیت شهری کشور در معرض شدید تلفات جانی و مالی قرار دارند که هر چه زودتر باید با عزمی راسخ و در قالب یک اقدام و نهضت جهادی این خطر را مدیریت و مهار کرد.
 
بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری، موضوعی پیچیده، چند وجهی و میان بخشی با ابعاد کالبدی، شهرسازی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و ... است. بررسی ها نشان می دهد به رغم ظاهر ساده، این موضوع ابعاد ریشه دار مختلفی دارد و ضرورت های بهبود آن از جنبه های مختلف قابل تبیین است.
 
به عبارت دیگر، علاوه بر ضرورت اصلاح وضعیت کالبدی و استحکام بخشی و مقاوم سازی بناهای موجود در جهت رفع و یا کاهش آسیب پذیری و حفاظت از جان و مال ساکنان بافت‌های فرسوده، از منظر اقتصادی و مالی نیز دارای مزیت های نسبی قابل توجهی است. موضوع بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری ، نه به عنوان یک تهدید و معضل ، بلکه به عنوان یک فرصت است که صرفه های ملی متعددی در پی دارد .

با توجه به این ضرورت ها درماده171 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مکلف شده است نسبت به احصاء مناطق ویژه نیازمند بهسازی و نوسازی در بافتهای فرسوده و دسته‌بندی طرحهای واقع در این مناطق، با اولویت:
1- طرحهایی که به دلیل وجود منافع عمومی، اجرای به موقع آنها ضروری است.
2- طرحهایی که از طریق تدوین ضوابط و مقررات و مشارکت مردم و حمایت دولت، شهرداری‌ها و دهیاری ها به مرور زمان قابل انجام است، اقدام نماید.وزارت راه و شهرسازی و شهرداری‌ها نیزموظف شده اند با اعمال سیاست‌های تشویقی و در چهارچوب قانون حمایت از احیاء، بهسازی و نوسازی بافتهای فرسوده از اقدامات بخش غیردولتی برای احیاء و بازسازی بافتهای فرسوده حمایت کند.
 به نحوی که هرسال در طول برنامه حداقل ده درصد (10%) از بافتهای فرسوده شهری را احیاء و بازسازی نمایند و دولت موظـف است حداقل پنجاه درصـد (50%) از منابع، اعـتبارات و تسهیلات اعطائی برای بخش مسکن اعم از طرحهای مسکن مهر، مسکن جوانان و نیازمندان و مانند آن را به اجرای طرحهای مذکور در محدوده بافتهای فرسوده شهری اختصاص دهد.
از این رو در برنامه ارائه شده توسط وزیر راه و شهرسازی به مجلس شورای اسلامی نه تنها یک محور مستقل به موضوع احیاء، بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری اختصاص یافته بلکه در محور شهرسازی و معماری نیز به آن پرداخته شده است.

احیاء بافت فرسوده درون شهرها وسیله ای مناسب برای بهره برداری از ظرفیت اراضی درون شهرها در جهت اسکان سرریز جمعیت و تحقق سیاست توسعه درونی شهرها که مزیت ها و صرفه های اقتصادی قابل توجهی نسبت به سایر سیاست های توسعه شهری دارد قلمداد شده و در محور مستقل احیاء، بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری بر مهم و سنگین بودن تکلیف قانونی مندرج در بند(د) و تبصره ذیل آن از ماده 171برنامه پنجساله پنجم توسعه تأکید و پیگیری تحقق آن در دستور کار خود قرار داده است ومشارکت مردم و شهرداری ها در تحقق اهداف احیا ی بافت های فرسوده شهری ضروری دانسته اند.

وزارت راه و شهرسازی برنامه و وظایف خود را از طریق سازمان عمران و بهسازی شهری ایران به استناد قانون حمایت از احیاء، بهسازی و نوسازی بافتهای فرسوده و ناکارآمد شهری پیگیری می‌کند.

این سازمان امیدوار است با تلاش شبانه روزی، مجاهدت و مراقبت بتواند در بسیج کردن آحاد مردم و شهرداری ها برای احیاء و بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری بیش از پیش موفق باشد. آمارها و روند صعودی بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده ، به خوبی نشانگر این روند موفقیت آمیز است . در سال 1389 میزان حمایت از نوسازی واحدهای مسکونی نسبت به سال 1384 به عنوان سال آغازین دولت نهم و تمامی سالهای قبل ازآن شش برابر شده و به 60 هزار واحد رسید و قرار است در سال جاری نیز با یاری خداوند متعال و توجه ویژه وزیر راه و شهرسازی و همراهی سیستم بانکی کشور به 150 هزار واحد برسد در کنار این موضوع تهیه طرح های بهسازی و نوسازی به عنوان یک اقدام مهم و پایه ای به شدت مورد توجه بوده و با تلاش سازمان عمران و بهسازی شهری ایران برای 42000 هکتار طرح بهسازی و نوسازی تهیه که تاکنون 12000 هکتار آن پس از تصویب مراجع قانونی به شهرداری‌ها برای اجرا ابلاغ شده و سازندگان می توانند براساس ضوابط و مقررات مربوط نسبت به نوسازی و تجمیع واحدهای فرسوده اقدام نمایند و 17000 هکتار نیز به زودی ابلاغ خواهد شد . تا پایان سال آینده ان شاءا... در مجموع طرح بهسازی و نوسازی 55000 هکتار بافت فرسوده به مردم شریف ایران هدیه خواهد شد .


معاون وزیر راه و شهرسازی