غوغایى به نام مهریه
مهریههای ششدانگ و سکههای طلا موجب کینهتوزی میشود/چرا اسلام مهریه را محدود نکرد؟
مهریه غیر نقدى عامل بازدارندهاى است در برابر طلاق و شاید به همین دلیل شارع مقدس اسلام به هیچوجه حد و مرزى براى آن تعیین نکرده و نوع خاصى قائل نشده.
به گزارش سرویس قاب نقره برنا، برخلاف آنچه بعضى مىپندارند اسلام اهمیت کمى براى مهریه قائل است تا آنجا که اگر زن و مردى ازدواج دائم کنند و سخنى از مهریه به میان نیاورند هیچ مشکلى ایجاد نمىشود، ازدواجشان صحیح است و باید براى چنین زنى مهریهاى همانند زنان امثال او قائل شد (مهرالمثل).
افراط و تفریط در این مسأله، مانند بسیارى از مسائل دیگر هنوز بر جامعه ما حاکم است، بعضى چنان به سراغ مهریههاى سنگین مىروند و خط و نشان براى آن مىکشند که گویى تمام افتخار و ارزش زن در آن خلاصه مىشود، کمى مهریه را دلیل بر بىشخصیتى زن و زیادى آن را مایه افتخار و مباهات و نشانه عظمت او مىپندارند.
بسیارى از مردم چنان براى مهریه چانه مىزنند که گویى مىخواهند خانه و ملکى را خرید و فروش کنند، نه تنها به مهریههاى نسیه و در ذمه بلکه مهریههاى نقدى از نوع «پول رایج» قانع نیستند، چرا که با گذشت زمان کاهش پیدا مىکند و ارزش آن کاسته مىشود و باید حتماً «سکه هاى طلا» و «املاک ششدانگ» و مانند آن باشد.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی در ادامه این مطلب درباره مهریه در کتاب "شیوه همسرى در خانواده نمونه" میگویند: در برابر این گروه اخیر، بعضى (به تقلید اروپائیها که مهریه ندارند) به طور کلى با مهریه مخالفند و آن را بىمعنى مىدانند؛ درحالى که مهریه فلسفههائى دارد که این گروه از آن غافل و بیخبرند.
فلسفه مهریه را در چند مورد مىتوان خلاصه کرد:
1- مهریه یک نوع اکرام و احترام نسبت به مقام والاى زن است، و در واقع هدیه است از سوى شوهر که دلیل محبت و نشانه جدى بودن پیمان زناشوئى است.
2- همه جا معمول است که زن با خود جهیزیه اى به خانه شوهر مىبرد و غالباً در تهیه این جهیزیه گرفتار مشکلات مىشوند، «مهریه نقدى» کمکى است از سوى شوهر براى تهیه جهیزیه و نشانه اى است از وفادارى و قبول مسؤولیت نسبت به زندگى آینده.
3- مهریه مىتواند تا حدى خسارت اقتصادى زن را در صورت جدائى جبران کند، زیرا مىدانیم زنانى که از شوهر خود طلاق مىگیرند شانس کمترى براى ازدواج دارند تا مردان آنها.
4- مهریه غیر نقدى عامل بازدارندهاى است در برابر طلاق و شاید به همین دلیل شارع مقدس اسلام به هیچوجه حد و مرزى براى آن تعیین نکرده و نوع خاصى قائل نشده، از امورى که تنها جنبه معنوى دارد مانند «تعلیم قرآن» گرفته تا مهریه هاى فراوان مادى را شامل مى شود، چرا که شرایط مختلفند و اشخاص متفاوتند.
در عین حال توصیه مؤکد براى سبک کردن مهریه نموده است چنانکه على(ع) مىفرماید: مهریههاى زنان را گران و سنگین نکنید، چرا که سبب عداوت و کینهتوزى مىشود.
مرحوم صدوق در روایت مرسله اى از معصومین(ع) چنین نقل مىکند: از برکات زن این است که مهرش کم باشد و از شوم و نامیمونى او، فزونى مهر او است.
زیادى مهر در عصر ما عمدتاً از سه عامل سرچشمه مى گیرد:
1- گاه از چشم و همچشمى ها و مسابقه در این گونه مسائل است که افرادى از این طریق مى خواهند به پندار خویش شخصیت والاترى براى خود یا فرزندان خویش کسب نمایند.
2- گاه از غلبه روح مادیگرى و ارزشهاى مادى است که اساساً تمام تلاشهاى گروهى براى رسیدن به آن است، و از آنجا که مهر فزونتر در کوتاه مدت یا درازمدت درآمد بیشترى را همراه دارد آن را ترجیح مى دهند.
3- و بالاخره گاهى از عدم اعتماد متقابل میان دو همسر یا خانواده هاى آنها سرچشمه مى گیرد، زیرا از این بیم دارند که زندگانى مشترک آن دو، دوام پیدا نکند، و مى خواهند این مهریه سنگین مانعى بر سر راه جدائى گردد، و یا در فرض جدائى کمکى به زن در مشکلات ناشى از آن نماید.
مسلماً اگر سه عامل فوق از بین برود، چشم و همچشمى ها و رقابتها در میان نباشد، و نخواهند به وسیله ازدواج تجارت کنند و به زندگى مشترک آینده در سایه ایمان و تقوا امیدوار باشند، دلیلى ندارد که به دنبال این گونه مهرهاى کمرشکن بروند.
افراط و تفریط در این مسأله، مانند بسیارى از مسائل دیگر هنوز بر جامعه ما حاکم است، بعضى چنان به سراغ مهریههاى سنگین مىروند و خط و نشان براى آن مىکشند که گویى تمام افتخار و ارزش زن در آن خلاصه مىشود، کمى مهریه را دلیل بر بىشخصیتى زن و زیادى آن را مایه افتخار و مباهات و نشانه عظمت او مىپندارند.
بسیارى از مردم چنان براى مهریه چانه مىزنند که گویى مىخواهند خانه و ملکى را خرید و فروش کنند، نه تنها به مهریههاى نسیه و در ذمه بلکه مهریههاى نقدى از نوع «پول رایج» قانع نیستند، چرا که با گذشت زمان کاهش پیدا مىکند و ارزش آن کاسته مىشود و باید حتماً «سکه هاى طلا» و «املاک ششدانگ» و مانند آن باشد.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی در ادامه این مطلب درباره مهریه در کتاب "شیوه همسرى در خانواده نمونه" میگویند: در برابر این گروه اخیر، بعضى (به تقلید اروپائیها که مهریه ندارند) به طور کلى با مهریه مخالفند و آن را بىمعنى مىدانند؛ درحالى که مهریه فلسفههائى دارد که این گروه از آن غافل و بیخبرند.
فلسفه مهریه را در چند مورد مىتوان خلاصه کرد:
1- مهریه یک نوع اکرام و احترام نسبت به مقام والاى زن است، و در واقع هدیه است از سوى شوهر که دلیل محبت و نشانه جدى بودن پیمان زناشوئى است.
2- همه جا معمول است که زن با خود جهیزیه اى به خانه شوهر مىبرد و غالباً در تهیه این جهیزیه گرفتار مشکلات مىشوند، «مهریه نقدى» کمکى است از سوى شوهر براى تهیه جهیزیه و نشانه اى است از وفادارى و قبول مسؤولیت نسبت به زندگى آینده.
3- مهریه مىتواند تا حدى خسارت اقتصادى زن را در صورت جدائى جبران کند، زیرا مىدانیم زنانى که از شوهر خود طلاق مىگیرند شانس کمترى براى ازدواج دارند تا مردان آنها.
4- مهریه غیر نقدى عامل بازدارندهاى است در برابر طلاق و شاید به همین دلیل شارع مقدس اسلام به هیچوجه حد و مرزى براى آن تعیین نکرده و نوع خاصى قائل نشده، از امورى که تنها جنبه معنوى دارد مانند «تعلیم قرآن» گرفته تا مهریه هاى فراوان مادى را شامل مى شود، چرا که شرایط مختلفند و اشخاص متفاوتند.
در عین حال توصیه مؤکد براى سبک کردن مهریه نموده است چنانکه على(ع) مىفرماید: مهریههاى زنان را گران و سنگین نکنید، چرا که سبب عداوت و کینهتوزى مىشود.
مرحوم صدوق در روایت مرسله اى از معصومین(ع) چنین نقل مىکند: از برکات زن این است که مهرش کم باشد و از شوم و نامیمونى او، فزونى مهر او است.
زیادى مهر در عصر ما عمدتاً از سه عامل سرچشمه مى گیرد:
1- گاه از چشم و همچشمى ها و مسابقه در این گونه مسائل است که افرادى از این طریق مى خواهند به پندار خویش شخصیت والاترى براى خود یا فرزندان خویش کسب نمایند.
2- گاه از غلبه روح مادیگرى و ارزشهاى مادى است که اساساً تمام تلاشهاى گروهى براى رسیدن به آن است، و از آنجا که مهر فزونتر در کوتاه مدت یا درازمدت درآمد بیشترى را همراه دارد آن را ترجیح مى دهند.
3- و بالاخره گاهى از عدم اعتماد متقابل میان دو همسر یا خانواده هاى آنها سرچشمه مى گیرد، زیرا از این بیم دارند که زندگانى مشترک آن دو، دوام پیدا نکند، و مى خواهند این مهریه سنگین مانعى بر سر راه جدائى گردد، و یا در فرض جدائى کمکى به زن در مشکلات ناشى از آن نماید.
مسلماً اگر سه عامل فوق از بین برود، چشم و همچشمى ها و رقابتها در میان نباشد، و نخواهند به وسیله ازدواج تجارت کنند و به زندگى مشترک آینده در سایه ایمان و تقوا امیدوار باشند، دلیلى ندارد که به دنبال این گونه مهرهاى کمرشکن بروند.
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
