از کاهش ۲ دلاری تا رشد ۷ دلاری بهای نفت

به سرویس اقتصادی برنا پایگاه اطلاع رسانی شركت ملی نفت ایران گزارش وضعیت نفت ایران در هفته گذشته را منتشر کرد، بر این اساس قیمت نفت خام WTI در بورس نایمكس (آتی‌های ماه اول) در روزهای ابتدایی هفته گذشته با كاهشی نزدیک 2 دلاری مواجه بود و همین امر باعث شد تا میانگین بهای هر بشكه نفت خام صادراتی ایران به بشكه‌ای 97 دلار و 80 سنت برسد.

كاهش اولیه بهای نفت كه در ابتدا به دلایلی از قبیل انتشار اخبار مربوط به كاهش نرخ رشد اقتصادی اتحادیه اروپا و انگلیس در فصل دوم 2011، افزایش تولید نفت خام روسیه به ركورد جدید 3/10 میلیون بشكه‌ای در سپتامبر 2011، كاهش در برآورد جدید قیمت نفت خام برنت و WTI در سال 2012 توسط بانك گلدمن ساچس به دلیل ادامه بحران اقتصادی در اروپا و همچنین بازگشت تدریجی نفت خام تولیدی لیبی به بازار، اتفاق افتاد، در نیمه دوم هفته گذشته افزایشی 7.31 دلاری را تجربه كرد و تا بیش از 98/82 دلار در هر بشكه در تاریخ 7 اكتبر 2011 رسید.

بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شركت ملی نفت ایران، میانگین وزنی بهای هر بشكه نفت خام سبك ایران به مقصدهای مختلف در روز سه‌شنبه (4 اكتبر 2011 ) 99 دلار و 24 سنت بوده و همین رقم برای نفت خام سنگین در سطح 97 دلار و 13 سنت قرار داشته است.

همچنین قیمت هر بشكه نفت خام سبك ایران به بازار آفریقای جنوبی 99 دلار و 44 سنت و هر بشكه نفت خام سنگین ایران به این بازار 97 دلار و 84 سنت گزارش شده است. هر بشكه نفت خام سبك ایران در بازار آسیا 98 دلار و 67 سنت، شمال غربی اروپا 99 دلار و 65 سنت و در بازار مدیترانه 98 دلار و 34 سنت معامله شده است.

هر بشكه نفت خام سنگین ایران نیز در بازار آسیا 96 دلارو 47 سنت، شمال غربی اروپا 98 دلار و 6 سنت و در بازار مدیترانه 96 دلار و 24 سنت به فروش رسیده است. طی دوره 28 سپتامبر الی 4 اكتبر 2011، بیشترین كاهش در قیمت نفت خام سبك و سنگین ایران مربوط به بازار آسیا به ترتیب با 64/6 دلار و 45/6 دلار كاهش در هر بشكه بوده است. میانگین وزنی بهای هر بشكه نفت خام سبك و سنگین ایران نیز نسبت به هفته قبل، به ترتیب به میزان 98/4 دلار و 81/4 دلار در هر بشكه طی دوره مذكور كاهش یافته است.

حركت سینوسی نفت اوپك

نفت اوپك نیز همگام با تغییرات بازارهای جهانی، در هفته گذشته روند كاهشی افزایشی را تجربه كرد.

بر اساس آمار دبیرخانه سازمان كشورهای صادركننده نفت (اوپك)، قیمت سبد نفتی اوپك طی دوره 3 اكتبر الی 6 اكتبر 2011، از یك روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا ازحدود 71/99 دلار در هر بشكه تا كمتر از 98.59 دلار در هر بشكه در تاریخ 4 اكتبر كاهش یافت، ولی مجددا تا سطح 101.63 دلار در هر بشكه افزایش یافت.

میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپك در هفته منتهی به 6 اكتبر 2011، با 3.11 دلار كاهش نسبت به هفته پیش از آن به هر بشكه 99 دلار و 96 سنت رسیده است. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپك در هفته منتهی به 30 سپتامبر 2011 معادل 103 دلار و 7 سنت بود. همچنین میانگین ماهانه بهای سبد نفتی اوپك طی ماه سپتامبر، با 1 دلار و 29 سنت افزایش نسبت به میانگین ماه اوت، به هر بشكه 107 دلار و 61 سنت رسیده است.

در همین حال قیمت نفت خام برنت دریای شمال نیز در بورس لندن(ICE) برای تحویل در ماه نوامبر 2011، از یك روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود 71/101 دلار در هر بشكه در تاریخ 3 اكتبر 2011 تا كمتر از 79/99 دلار در هر بشكه در تاریخ 4 اكتبر كاهش یافت، ولی مجددا تا سطح 88/105 دلار در هر بشكه در تاریخ 7 اكتبر 2011 افزایش یافت . همچنین در روز 7 اكتبر 2011، نفت خام برنت از حق مرغوبیت 9/22 دلار در هر بشكه نسبت به نفت خام WTI برخوردار بود.

كاهش ذخایر آمریكا، قدرت یابی دلار

كاهش میزان ذخایر نفت خام آمریكا به عنوان عامل موثری در افزایش بهای نفت طی هفته گذشته مطرح بوده است.

كاهش بیش از 4 میلیون بشكه از ذخایر نفت خام آمریكا خبری بود كه توانست فشار افزایشی مناسبی را بر قیمت نفت وارد آورد و اخبار منفی در مورد اقتصاد را جبران كند. آمار منتشر شده در مورد اقتصاد اروپا همچنان ناامید كننده است و كاهش رتبه اعتباری بانك‌ها نیز در ادامه این ناامیدی و كاهش رشد اقتصادی فصل دوم برای اتحادیه اروپا و انگلیس صورت پذیرفت.

بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریكا میزان ذخایر نفت خام این كشور در هفته منتهی به 30 سپتامبر 2011 معادل 336.3 میلیون بشكه بوده كه در مقایسه با هفته قبل (23 سپتامبر 2011) به میزان 4.7 میلیون بشكه كاهش یافته و معادل 24.6 میلیون بشكه از میزان مشابه سال قبل در تاریخ 1 اكتبر 2010 كمتر است.

میزان این ذخایر بر حسب روز نیز نسبت به هفته قبل به میزان 0.2 روز كاهش یافته و در سطح 22.2 روز قرار گرفته و معادل 2.3 روز كمتر از میزان مشابه سال قبل است.

این در حالی است كه طی دوره مذكور، سطح خوراك پالایشی آمریكا به میزان 73 هزار بشكه در روز كاهش یافته و در سطح 15.104 میلیون بشكه در روز قرار گرفته است كه به میزان 953 هزار بشكه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.

تولید نفت خام آمریكا طی دوره 23 سپتامبر 2011 الی 30 سپتامبر 2011 به میزان 44 هزار بشكه در روز افزایش یافته و در سطح 5.8 میلیون بشكه در روز قرار گرفته و معادل 286 هزار بشكه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ 1 اكتبر 2010 است.

در همین زمان میزان واردات نفت خام آمریكا از 9.702 میلیون بشكه در روز به 8.700 میلیون بشكه در روز (معادل 1.002 میلیون بشكه در روز) كاهش یافته كه معادل 226 هزار بشكه در روز كمتر از میزان مشابه سال قبل است.

طی هفته گذشته، ارزش شاخص‌های بورس در بازارهای سهام آمریكا به دلیل بهبود شرایط اقتصادی این كشور، از یك روند افزایشی برخوردار بودند.

ارزش یورو در مقابل دلار طی دوره مذكور، به رغم ادامه نگرانی درباره بحران مالی اروپا و كاهش رتبه اعتباری كشورهای ایتالیا و اسپانیا، به دلیل تلاش كشورهای عضو اتحادیه اروپا برای كمك به بانك‌های منطقه یورو و حل بحران اقتصادی در این منطقه، از یك روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود.

در هفته گذشته قیمت نفت خام WTI تحت فشار كاهشی تا 74 دلار تنزل كرد و در این سطح با حمایت مناسبی روبه رو شد و در روزهای بعدی تا پایان هفته با انتشار اخبار مناسب، فشار افزایشی بر قیمت نفت وارد شد. در سطح نزدیك به 70 دلار عوامل بنیادی بازار نفت موجب حمایت شدید قیمت نفت می‌شود، زیرا تولید از برخی مخازن نفتی به خصوص در آمریكا نزدیك به این سطح اقتصادی می‌شود و در صورت كاهش بیشتر قیمت، تولیدكنندگان مجبور به قطع تولید هستند. بنابراین واكنش قیمت نفت به عوامل بنیادی بازار نفت بیشتر از عوامل دیگر شده است.