قصر پرشکوه و عبرت‌انگیز پادشاهان ساسانی که امام علی(ع) از آن دیدن کرد+تصاویر

به گزارش سرویس قاب نقره برنا، یكى از بناهاى نمونه و بسیار پر شكوه ایران قدیم ایوان مدائن است كه امروز خرابه آن نزدیك بغداد قرار دارد و از قلمرو حكومت ایرانیان خارج شده است.

این ایوان و تالار عظیم و بى‌نظیر، نمایانگر عظمت تمدن شهر مدائن پایتخت ایران قدیم مى‌باشد كه بر اثر استحكام و استوارى ساختمان آن تاكنون در وسط خرابه‌هاى شهر مدائن باقى مانده و قرنها در برابر باد و باران و عوامل ویرانى همچنان ایستادگى كرده است.


به عقیده جمعى از مورخین این بناى عظیم را شاپور دوم (نهمین پادشاه ساسانى ) در حدود قرن چهارم میلادى ساخته است و مدت بیست و اندى سال، ساختن آن طول كشیده است.

ولى بنابر معروف در زمان شاهان ساسانى به عظمت و آبادى شهر تیسفون (مدائن) افزوده گشت به طورى كه یكى از شهرهاى بزرگ جهان گردید، خسرو اول انوشیروان در این شهر كاخى بزرگ ساخت، این كاخ كاخ سفید نام داشت، ایوان مدائن یا طاق كسرى خرابه همان كاخ بزرگ است اما ایوان شاپور، ایوان دیگرى بوده كه منصور عباسى آن را خراب كرده است.

سبك ساختمان پرشكوه این ایوان از نظر معمارى و مهندسى به قدرى جالب و چشمگیر است كه با آن همه قدمت و عدم توجه در نگاه دارى آن هنوز با تالارهاى مهم فعلى جهان از نظر استحكام برابرى مى كند.

نماى خارجى این كاخ را با آجر ساخته بودند ولى ستونها و كنگره‌هاى آن پوشیده از ورقهاى مس بود كه به طلا و نقره اندود شده بود.

در داخل كاخ تخت سلطنتى ساسانى قرار داشت، در بالاى تخت تاج شاهى آویخته شده بود.

فرش این بارگاه قالى بزرگى بود كه بیش از 350 متر طول داشت و قالى بافان ایرانى، آن را از ابریشم و گلابتون و تارهاى طلا و نقره بافته بودند، این قالى را مورخان، بهارستان كسرى نامیده‌اند.

پس از 700 سال كه تیسفون پایتخت ایران بود، این شهر در زمان خلیفه اول به دست عربها افتاد، در این زمان آن قالى نفیس پاره پاره شد، از آن پس ‍ مقدمات ویرانى شهر تیسفون و ایوان كسرى شروع شد و امروز، جز خرابه طاق كسرى اثرى از آن شهر بزرگ و تاریخى بجاى نمانده است.


مطابق تحقیقات دانشمندان و مورخان، دیوارهاى ایوان و كتیبه هاى آن با ظریف‌ترین نقاشى ها مزین بوده و مقدار طلاى خالصى بسیاری در آنزمان به كار برده‌اند. نقاشى‌هائى كه در داخل ایوان ترسیم گردیده است، صورت انوشیروان همراه سپاه ایران است كه به شهر انطاكیه یورش برده و آنجا را از دست سپاه روم گرفته و پرچم ایران را در آنجا باهتزاز در آورده اند.

جالب اینكه این ایوان در وسط شهر عظیم مدائن واقع بوده و در جلو ایوان، میدان وسیعى بوده است و از آخر ایوان تا لب دجله، باغها و بوستانهاى شهر مدائن به یكدیگر اتصال داشته و این امر نمایانگر یك منظره رویائى معطرى بوده است.

در دو طرف ایوان دو رشته عمارتهاى چند طبقه شبیه یكدیگر ساخته شده كه به واسطه غرفه‌ها به هم متصل مى‌شده و همه ستونهاى آن از سنگهاى مرمر نفیس و برنز بوده است.

از هنگامى كه این ایوان پرشكوه ساكنان سرمست خود را از دست داده و جاى آن مغروران جاه و جلال و مال خالى مانده است، كمتر كسى است كه از كنار آن گذشته و كلمات عبرت‌انگیزى نگفته باشد منتهى هر قدر هشیارتر به همان نسبت كلماتش هم حكمت آمیزتر و عبرت انگیزتر بوده است.

حضرت آیت الله نوری همدانی در ادامه گفتارشان در کتاب"داستان باستان" می‌نویسند: روزى امیرمؤ منان (ع) به قصد سرزمین تاریخ ساز صفین براى مبارزه با قهرمانان ظلم و جنایت معاویه از كنار این ایوان گذشت. بقایاى عظیم ساختمانهاى ساسانیان را مشاهده كرد، یكى از همراهان از روى عبرت این شعر را خواند:
جرت الریاح على رسوم دیارهم
فكانهم كانوا على میعاد

یعنى: باد بر ویرانه‌هاى خانه‌هایشان مى‌وزد، گویا آنها فقط چند روزى نوبت داشتند كه در این تالار بنشینند و نشستند و گذاشتند و گذشتند. على (ع) فرمود چرا این آیات را نخواندى:
كم تركوا من جنات و عیون و زروع و مقام كریم و نعمة كانوا فیها فاكهین كذلك و اورثناها قوما آخرین فما بكت علیهم السماء والارض و ما كانوا منظرین.

چه بسیار باغها و چشمه سارها و كشتزارها و جایگاهى ارجمند و نعمتى كه در آن شادمان بودند، بر جای گذاشتند، این چنین است رسم روزگار كه ما آنها را به قومى دیگر میراث دادیم، آنگاه آسمان و زمین بر آنها نگریست و از مهلت دادگان نبودند.


سپس فرمود: براستى كه اینها وارث پیشینیان بودند، ولى طولى نكشید كه دیگران وارث آنها شدند، نعمتهاى الهى را سپاسگزارى نكردند، در حال معصیت، دنیا از آنان ربوده شد، اى مردم ! كفران نعمت نكنید تا مبادا بر شما نقمت (و بلا) فرود آید.