آیا پوتین به اردوغان امتیاز میدهد؟/ احتمال جنگ میان روسیه و ترکیه وجود دارد؟
«پیرمحمدملازهی»، کارشناس مسائل خاورمیانه، درباره اختلافات میان روسیه و ترکیه، به خبرنگار سیاسی خبرگزاری برنا گفت: مشکل اصلی بین ترکیه و روسیه، سوریه و آنچه در ادلب میگذرد، است. اردوغان از گروههای رادیکال حمایت میکند که مانع اصلی پیروزی ارتش سوریه در بازپسگیری منطقه ادلب هستند. روسیه از این حرکت اردوغان به شدت ناراضی است برای اینکه یک طرف قضیه، نیروی هوایی روسیه است. باتوجه به این واقعیت که در این بحران، دولت سوریه و دولت روسیه تصمیم قطعی گرفتند که آن منطقه را به عنوان آخرین پایگاه از تصرف نیروهای مخالف در بیاورند که وحدت ملی و ارضی سوریه تامین شود، این اقدام اردوغان انتقاداتی را در پی داشت. این موضوع، مشکلاتی را برای اردوغان به وجود آورده است باتوجه به اینکه به نوعی سرمایهگذاری کرده و در حال حاضر نیروهایش را به آنجا فرستاده است و برخوردی نیز بین نیروهای روسیه و ترکیه در آن منطقه رخ داد، البته این خطر وجود داشت که جنگی بین روسیه و ترکیه در بگیرد.
او افزود: اینکه اردوغان تقاضای دیدار کرد و پوتین، آن تقاضا را رد کرد و در نهایت نیز برخورد سرد با اردوغان داشت، بدین معناست که روسیه از سیاست ترکیه در سوریه، ناراضی است و اگر از این زاویه به مشکل دو کشور توجه کنیم، به نظر میرسد روسها موقعیت را مساعد دیدند. اردوغان هرچه تلاش کرد به نوعی ناتو را به سمت حمایت از خود بکشاند اما موفق نشد. ترکیه در حال حاضر، در ضعیفترین موقعیت قرار گرفته و منطقه ادلب هم به یک باتلاقی که هر چه بیشتر اردوغان در آن دست و پا بزند بیشتر غرق خواهد شد، تبدیل شده است. روس ها این موضوع را میدانند و به همین دلیل است که میخواهند ذهنیت عثمانیگرایی دولت ترکیه و اردوغان را بشکنند. به همین دلیل است که مجسمه کاترین را آنجا گذاشتند، این اقدام روسیه به نوعی یادآور درگیریهای روسیه تزاری و امپراطوری عثمانی که به شکست عثمانیها، منجر شد، است.
ملازهی تصریح کرد: در واقع روسیه میخواهد به ترکیه یادآور شود تو که به دنبال توسعه طلبی هستی این را باید بدانی با روسها، نمیتوانی درگیر شوی چراکه روسها، اردوغان را شکست خواهند داد و اردوغان هم این را میداند به همین دلیل به روسیه رفت و با پوتین دیدار کرد که شاید بتواند برای خروج آبرومندانه از این بن بستی که در آن گیر کرده است، راه حلی پیدا کند. به هر حال ترکیه، روسیه و هم سوریه به نظر نمیرسد به این سادگیها از مواضع خود کوتاه بیایند چون اگر ترکیه از مواضعش کوتاه بیاید به طور کلی موقعیت خودش را از دست میدهد و روسیه هم اگر کوتاه بیاید، همین وضعیت است. روسها میخواهند یکپارچگی سوریه را مجددا تامین کنند. از این رو بر این اساس، به اردوغان، فشار آوردند و اردوغان هم میخواهد، امتیاز بگیرد و اگر قرار باشد که ادلب را هم واگذار کند و از گروه های مورد حمایتش، دست بکشد معنایش این خواهد بود که در حقیقت روی این مسایل کوتاه آمده است اما یکسری امتیازات را از روس ها میخواهد، دریافت کند نه از اسد. زیرا اسد نمیتواند به هیچ عنوان کنار بیاید به دلیل اینکه کشور اسد یعنی سوریه مورد تهاجم خارجی قرار گرفته است. در حال حاضر دو نیروی خارجی رسما حضور دارند یکی آمریکایی ها که اعلام کردند که ما خاک سوریه را ترک میکنیم. دیگری، ترکیه نیز به هر حال اهداف خاص خودش را دارد.
این تحلیلگر مسائل بینالمللی تاکید کرد: ترکیه به نظر من به دنبال این است که یک منطقه امن و بی طرفی را در مرزهای خود با کردستان سوریه به وجود بیاورد چون نگرانی ترکیه، گروه های افراطی نیستند بلکه از آنها به عنوان یک ابزار راهبردی استفاده میکند اما هدف اصلی اش این است که یک فاصله جغرافیایی و تضمین شده از طرف روسها بین خاک اصلی ترکیه و مناطق کردنشین، تعیین شود. این چیزی است که به نظر میرسد اردوغان به دنبال آن است و در این مذاکرات هم به دنبال این مسأله بود هر چند که چیزی به دست، نیاورد.
او در پاسخ به این سوال که آیا روسیه به ترکیه امتیاز می دهد؟ نیز بیان کرد: به نظر میرسد روسیه در جاهایی مجبور خواهد بود که امتیاز بدهد چون اگر کار به جنگ بکشد تکلیف جنگ را در سوریه به سادگی نمیتوان، روشن کرد. ترکیه اولا یک ارتش قدرتمندی دارد ثانیا نیروی هوایی آن قدرتمند است و ثالثا سلاح هایی در اختیار دارد که هواپیماهای روسی را میتواند بزند و این، برای روسها بسیار خطرناک است. به نظر میرسد که روسیه به دنبال این نیست که ترکیه را آن قدر در منگنه بگذارد که همه چیز به سود سوریه یک طرفه حل و فصل شود. هدف روسیه این است که یک راه سیاسی پیدا کند تا به این مشکل پایان دهد. یعنی هم اهداف ملی و ارضی سوریه تامین شود و هم ترکیه به امنیت مرزهایش برسد و پایبند شود.