عیسی بزرگزاده

عیسی بزرگ‌زاده سخنگوی صنعت آب کشور در گفت‌وگو با خبرنگار برنا: سیاست تعرفه‌ای آب به‌صورت دوگانه دنبال می‌شود. به این معنا که برای مشترکان زیر الگوی مصرف مشوق‌هایی طراحی شده و برای مشترکان پرمصرف و بد‌مصرف به‌ویژه کسانی که بیش از دو یا سه برابر الگو مصرف می‌کنند تعرفه‌های بالاتری اعمال می‌شود. در تابستان امسال هر مشترکی که ۲۰ درصد کمتر از الگوی مصرف آب استفاده می‌کرد ۲۰ درصد پاداش دریافت می‌کرد و در صورت استفاده از کاهنده‌های مصرف نیز ۳۰ درصد پاداش دیگری برای او در نظر گرفته می‌شد. این مشوق‌ها در کنار اقدامات فرهنگی و سازه‌ای در مدیریت مصرف آب مؤثر بوده است.

در حال حاضر پیش‌بینی می‌شود که جنوب، جنوب‌غرب، زاگرس، غرب و شمال کشور تا حدودی بیشتر تحت تأثیر ال‌نینو قرار بگیرند اما باید تأکید کرد که این صرفاً یک پیش‌بینی است و نمی‌توان آن را به‌عنوان یک رخداد قطعی در نظر گرفت. با نزدیک شدن به زمان وقوع بارش و سیلاب می‌توان پیش‌بینی دقیق‌تری از مناطق تحت تأثیر ارائه کرد. معمولاً در چند روز منتهی به وقوع سیلاب اطلاعات دقیق‌تری درباره محدوده، شدت و احتمال وقوع آن در اختیار دستگاه‌های مسئول و مردم قرار می‌گیرد.

حتی اگر فرض کنیم ال‌نینو رخ دهد و در برخی مناطق نیز بارش‌های قابل توجهی به همراه داشته باشد باز هم نمی‌توان انتظار داشت عقب‌ماندگی مزمن منابع آب کشور در مدت کوتاهی جبران شود. در برخی برآوردها میزان کسری مخازن آب زیرزمینی کشور بیش از ۱۵۰ میلیارد مترمکعب است و حدود ۷۰ درصد تالاب‌های کشور نیز در معرض تهدید خشکسالی یا خشک‌شدن قرار دارند.

عیسی بزرگ‌زاده سخنگوی صنعت آب کشور در گفت‌وگو با  برنا: همیشه ورودی آب به منابع وجود دارد و از سوی دیگر همه وظیفه تأمین آب تهران بر عهده سدها نیست. ما در تهران ترکیبی از منابع آب سطحی و آب زیرزمینی داریم و بنابراین نمی‌توان تنها با نگاه کردن به حجم ذخیره سدها درباره وضعیت تأمین آب شهر قضاوت کرد. آنچه برای ما مسلم است نیاز جدی به مدیریت مصرف در تهران، کرج و استان البرز، اراک و ساوه است و از شهروندان محترم این مناطق انتظار داریم در مصرف آب همراهی بیشتری داشته باشند.

عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب، در گفت‌وگو با خبرنگار : این دبیرخانه دو بال اصلی دارد. بال دانش برای اندیشیدن، سیاست‌گذاری و طرح‌ریزی درست و بال گفتمان و بیان عمومی و همچنین موتور گفتمانی باید در خدمت دانش سیاستی باشد تا با تبیین کژی‌های موجود، اصلاح سازوکارهای تصمیم‌گیری و حرکت به سمت توسعه پایدار دنبال شود. اکنون زمان آن است که برای توزیع عادلانه فرصت‌ها در سراسر کشور، اصلاح فرآیند شکل‌گیری طرح‌ها، توجه به افق‌های بلندمدت توسعه و ارزیابی واقعی منافع پروژه‌ها تصمیم‌های جدی گرفته شود. دبیرخانه باید بر تدوین نقشه ذی‌نفعان تصمیم‌ها، شناسایی صاحبان قدرت و اختیار و تهیه گزارش‌های سایه تمرکز کند؛ گزارش‌هایی مستقل، بی‌طرفانه و دانش‌محور برای ارتقای کیفیت تصمیم‌سازی. این دبیرخانه نباید به جریان سیاسی، بازوی اجرایی دولت یا دستگاه نظارتی تبدیل شود و باید نهادی ملی و مستقل باقی بماند.

بسیاری از کشورهایی که در جنگ جهانی دوم پیروز یا شکست‌خورده بودند پس از جنگ از خاکستر بلند شدند و این بازسازی را به مدد نخبگان دلسوز، آگاه و متخصص خود انجام دادند. امروز نیز نخبگان و ایران‌دوستان باید بدون معطل کردن فرصت برای سامان دادن به تصمیم‌های نابسامان کشور و کمک به شکل‌گیری و توسعه فعالیت‌های دبیرخانه ملی پساجنگ و توسعه وارد میدان شوند. جنگ در کنار همه خسارت‌ها و دردهایش می‌تواند به فرصتی برای بازنگری در مسیر توسعه تبدیل شود، در دوره جنگ معمولاً مدیران توانمندتر و تصمیم‌گیرتر برای پذیرش مسئولیت‌ها پیش می‌آیند و همبستگی، عزم و انرژی ملی افزایش پیدا می‌کند.

کشورها برای واردات آب مطالعات و فرآیندهای تصمیم‌گیری بسیار سختگیرانه‌ای دارند و نمی‌توان صرفاً با انجام یک مطالعه فوری درباره آن تصمیم گرفت. در این بررسی‌ها باید ملاحظات کشور مبدأ و مقصد و در صورت وجود کشورهای واسط، ملاحظات آنها نیز مورد توجه قرار گیرد. واردات آب علاوه بر ملاحظات فنی، با مسائل سیاسی، امنیتی و پایداری سرزمین نیز ارتباط دارد. مطالعه این راهکار امکان‌پذیر است، اما نمی‌توان واردات آب را راهکاری سریع برای حل مشکلات دانست؛ بلکه باید متناسب با ظرفیت منابع آبی و توان طبیعی کشور، الگوی توسعه اصلاح شود.

تهران در معرض فرونشست جدی است عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب کشور در پاسخ به برنا: در ۴۲۷ دشت از مجموع ۶۰۹ دشت مهم کشور، وضعیت آب زیرزمینی با مشکل مواجه است و حدود ۳۵۰ دشت نیز دچار فرونشست شده‌اند. استان‌های فارس، کرمان، اصفهان، خراسان رضوی و تهران از جمله مناطق مهم درگیر این مسئله هستند. بر اساس برنامه هفتم توسعه، وزارت نیرو مکلف به رفع ۱۵ میلیارد مترمکعب ناترازی شده است و این وزارتخانه در طرحی که به تأیید کمیته تخصصی شورای عالی آب رسیده، ۱۲ میلیارد مترمکعب از این میزان را به آب‌های زیرزمینی اختصاص داده است، چراکه نیاز به مدیریت و کاهش برداشت در این بخش بیشتر است.

این شیوه از گذشته وجود داشته، اما مسئولیت آن بر عهده وزارت نیرو نبوده و وزارت جهاد کشاورزی در این زمینه مسئولیت داشته است. با وجود تشکیل حدود یک‌هزار و ۶۰۰ تشکل، این مجموعه‌ها در مدیریت آب و مدیریت دشت‌ها نقش فعال و مؤثری نداشتند. قانونگذار در برنامه هفتم توسعه، مسئولیت مدیریت مشارکتی آب را به وزارت نیرو واگذار کرد و این وزارتخانه نیز با استفاده از تجربیات و اقدامات انجام‌شده در وزارت جهاد کشاورزی و با همکاری این وزارتخانه و سازمان برنامه، دستورالعملی برای اجرای این طرح تدوین کرد که اکنون برای اجرا ابلاغ شده است.

روش‌های گذشته برای نجات ارومیه شکست خورده‌اند عیسی بزرگ‌زاده سخنگوی صنعت آب کشور در پاسخ به برنا: دریاچه ارومیه، متأسفانه به نمونه کلاسیک و نماد روشن مدیریت نادرست منابع آب و کشاورزی در کشور تبدیل شده است. علیرغم هزینه‌های بسیار بالایی که در سال‌های گذشته برای احیای این دریاچه صرف شده، خروجی قابل قبولی حاصل نشده است. دلیل اصلی این ناکامی، عدم اجرای جدی بخش حیاتی برنامه‌های احیا بوده که همانا کاهش چهل درصدی مصارف آب در بخش کشاورزی است.

جانباز اذعان داشت: برای مدیریت در مصرف آب باید برنامه ریزیی هایی صورت بگیرد که متاسفانه در اجرای قانون کوتاهی صورت گرفته است.