ارتقای روابط مسکو و پکن به سطح «فوقراهبردی»/ روسیه میتواند میانجی اصلی میان ایران و آمریکا باشد
روحالله مدبر، تحلیلگر اسپوتنیک روسیه در گفتوگو با خبرگزاری برنا درباره ابعاد و اهداف سفر رئیسجمهور روسیه به چین، با اشاره به ارتقای روابط مسکو و پکن به سطح «فوقراهبردی»، اظهار کرد: سفر دو روزه ولادیمیر پوتین به پکن در شرایطی انجام شد که طرف چینی رسماً اعلام کرده روابط روسیه و چین وارد مرحلهای فوقراهبردی شده و پکن، مسکو را اولویت اصلی همکاری در سیاست خارجی خود میداند.
وی با اشاره به همزمانی این سفر با بیستوپنجمین سالگرد پیمان حسن همجواری و روابط روسیه و چین افزود: در جریان این سفر، ۴۰ سند همکاری میان دو کشور در حوزههای مختلف به امضا رسید. همچنین هشت وزیر کابینه دولت روسیه به همراه تمامی معاونان نخستوزیر این کشور، ولادیمیر پوتین را در این سفر همراهی کردند.
مدبر با اشاره به حضور یک هیئت عالیرتبه امنیتی، اطلاعاتی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی در کنار رئیسجمهور روسیه تصریح کرد: این مسئله نشاندهنده گستره وسیع همکاریهای میان دو کشور است و امضای ۴۰ سند همکاری نیز بیانگر برنامهای پربار در روابط مسکو و پکن محسوب میشود.
این تحلیلگر مسائل روسیه، با مقایسه سفر پوتین به چین و سفر دونالد ترامپ به پکن، خاطرنشان کرد: در حالی که در سفر ترامپ به چین هیچ سند همکاری میان پکن و واشنگتن امضا نشد، اعلام رسمی چین مبنی بر اینکه اولویت سیاست خارجی این کشور، تعمیق مناسبات با روسیه است، کاملاً منطبق با برنامههایی است که دو کشور در پیش گرفتهاند.
وی با اشاره به همگرایی کامل مسکو و پکن در حوزه مسائل بینالمللی تأکید کرد: برنامههایی که دو کشور اعلام کردهاند، نشان میدهد روسیه و چین در تمامی مسائل نظام بینالملل دارای همگرایی، تعامل و اشتراک نظر کامل هستند و در بحث مدیریت جهانی و نظم جدید، هیچ انشقاق و اختلافی میان دو کشور وجود ندارد.
مدبر با اشاره به سطح بالای رایزنیهای مسکو و پکن درباره بحرانها و مسائل جهانی گفت: این موضوع از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است و نشان میدهد سطح رایزنی میان دو کشور به مرحلهای رسیده که میتوان از شکلگیری مواضع کاملاً مشترک سخن گفت.
وی با اشاره به روند روبهرشد همکاریهای میان روسیه و چین اظهار کرد: این روند نشان میدهد این قطب به سرعت در حال همگرایی و توسعه همکاریهای مشترک است و به همین دلیل رسانههای جهانی توجه ویژهای به سفر ولادیمیر پوتین به چین داشتنو. توافقاتی که میان دو کشور به امضا رسید و همچنین بیانیه پایانی رؤسای جمهور روسیه و چین هم از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
این کارشناس مسائل روسیه در ادامه با اشاره به تجربه وتوی قطعنامه بحرین علیه ایران در شورای امنیت، گفت: در ساعات پایانی بررسی این قطعنامه، پکن برای تأیید نهایی وتو از مسکو استعلام گرفت و در نهایت، با توصیه روسیه، قطعنامه ضدایرانی بحرین از سوی روسیه و چین وتو شد؛ چراکه لابیهای گستردهای از سوی کشورهای عربی برای جلوگیری از این وتو در جریان بود. به همین دلیل است که گفته میشود ارتباط با چین هم میتواند از مسیر روسیه عبور کند.
وی ادامه داد: با توجه به تهدیدات روزانه آمریکا علیه ایران، اولتیماتومهای متعدد ضد امنیتی و همچنین تلاش واشنگتن برای تصویب قطعنامههای جدید علیه تهران، اگر ایران سطح تماس و رایزنیهای خود با مسکو را افزایش دهد، میتواند از ظرفیت روسیه برای همگراتر کردن مواضع چین با ایران نیز استفاده کند. این مسئله از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است.
مدبر با اشاره به شکلگیری ائتلاف امنیتی میان روسیه و چین اظهار کرد: این ائتلاف، مسائل را فراتر از حوزه آسیا و آسیای پاسیفیک برده و تعاملاتی که دو کشور برای رزمایشهای نیروی دریایی خود در سطح نظام بینالملل طراحی کردهاند، نشان میدهد مسکو و پکن برای امنیت اقتصاد جهانی و امنیت آبراههای بینالمللی با هدف گسترش تجارت پویا، برنامهریزی گستردهای دارند.
وی همچنین به اهمیت حوزه اقتصاد ترانزیتی میان روسیه و چین اشاره کرد و گفت: همکاریهای اقتصادی و ترانزیتی دو کشور بسیار قابل توجه است و به همین دلیل چین روابط خود با روسیه را «فوقراهبردی» توصیف میکند؛ تعبیری که ناشی از برنامههای بلندمدتی است که دو کشور در دستور کار قرار دادهاند.
مدبر افزود: چین در تمامی حوزهها، بهویژه در مسئله اوکراین، از سیاستهای روسیه حمایت میکند و در مقابل، روسیه نیز سیاستهای چین در نظام بینالملل، بهخصوص در موضوع تایوان را به طور کامل تأیید میکند.
این تحلیلگر رسانه روسی در ادامه گفت: همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، نگاه روسیه به تهران بسیار مثبت است و مسکو رویکرد ویژهای نسبت به ایران دارد. روسیه همواره تأکید کرده که با هرگونه جنگ جدید علیه ایران مخالف است و چنین جنگی نباید شکل بگیرد.
وی افزود: روسیه برای مسئله ایران یک مدل ویژه تعریف کرده است. مسکو معتقد است تهران باید میانجیگری کامل پرونده خود با آمریکا را به روسیه واگذار کند و همچنین اورانیوم غنیشده خود را به روسیه منتقل کند. در این صورت، روسیه به ضامن و حامی ویژه ایران تبدیل خواهد شد و میتواند در برابر زیادهخواهیهای آمریکا درباره از بین بردن اورانیوم ایران بایستد.
مدبر ادامه داد: انتقال اورانیوم غنیشده ایران به روسیه، بهانه آمریکا درباره تهدید ناشی از ذخایر اورانیوم در ایران را خنثی میکند. مسکو معتقد است تهران باید حق برخورداری از فناوری صلحآمیز هستهای را حفظ کرده و این روند را ادامه دهد.
وی با اشاره به اظهارات اخیر مقامات روسی اظهار کرد: وزیر امور خارجه روسیه و همچنین اولیانوف، نماینده ویژه روسیه در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، طی روزهای اخیر بر همین رویکرد تأکید کردهاند.
مدبر افزود: تهران باید رسماً اعلام کند که میانجیگری کامل پرونده خود با آمریکا را به روسیه واگذار میکند و همچنین انتقال اورانیوم به روسیه را میپذیرد. در این صورت، مسکو میتواند وارد مذاکره مستقیم با واشنگتن شود و طرف آمریکایی را متقاعد کند که دیگر بهانهای برای تهدید علیه ایران وجود ندارد.
وی بیان کرد: آمریکا مدعی است اجازه استمرار ذخایر اورانیوم در ایران را نمیدهد و بر همین اساس، رویکردی تهدیدآمیز در پیش گرفته است؛ اما در صورت انتقال این ذخایر به روسیه، اساس این بهانه از بین خواهد رفت. کشورهای منطقه نیز با طرح روسیه موافق هستند و تهران هم میتواند به فعالیتهای صلحآمیز هستهای خود ادامه دهد.
او با اشاره به سفر قریبالوقوع نخستوزیر پاکستان به مسکو گفت: حتی پاکستان نیز امروز به این جمعبندی رسیده که برای حلوفصل مناقشه ایران و آمریکا باید از ظرفیت و کمک روسیه استفاده شود و این مسئله، اهمیت نقشآفرینی مسکو در تحولات منطقه را نشان میدهد.
مدبر افزود: آمریکا و چین تمایل دارند که روسیه نقش میانجی را ایفا کند. چینیها معتقدند کشوری که عضو دائم شورای امنیت است، نگاه نزدیکی به ایران دارد و منافعش با تهران هماهنگ است، باید وارد این پرونده شود تا بتواند بر آمریکا اعمال فشار کند.
وی ادامه داد: کاخ سفید نیز مخالفتی با این موضوع ندارد. پس از بازگشت ولادیمیر پوتین از پکن، قرار است «استیو ویتکاف»، نماینده ویژه ترامپ، به مسکو سفر کند که این سفر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
این تحلیلگر مسائل روسیه تصریح کرد: اگر تهران در این فاصله تصمیم نهایی خود را بگیرد و رسماً اعلام کند که روسیه میانجی کامل پرونده خواهد بود و همچنین مسئله اورانیوم را به طور کامل به روسیه واگذار میکند، آنگاه میتوان موضوع پایان جنگ و کاهش تنش را به شکل جدیتری روی میز قرار داد.
وی افزود: پیشنهاد کرملین در واقع با هدف برهم زدن بازی ترامپ مطرح شده و ما نیز معتقدیم تهران باید این مسیر را دنبال کند، زیرا این اقدام کاملاً در راستای منافع و امنیت ملی ایران است.
مدبر در جمعبندی اظهارات خود، با اشاره به تحولات پیچیده بینالمللی، اظهار کرد: امروز در شرایطی قرار داریم که چین، روسیه را محور اصلی مناسبات سیاست خارجی و اولویت همکاریهای خود قرار داده است. از سوی دیگر، روسیه نیز نگاه بسیار مثبتی به ایران دارد، در حالی که آمریکا نتوانسته جایگاه خود را در چین تقویت کند، هرچند مناسباتش با مسکو نزدیکتر شده است.
به گفته وی، این شرایط نشان میدهد روسیه به یک محور مرکزی تبدیل شده که میتواند چین، آمریکا و سایر بازیگران را در یک مسیر مشخص هماهنگ کند و روندی مناسب را پیش ببرد.
مدبر در پایان تأکید کرد: ایران میتواند از این فرصت برای حفظ منافع و امنیت ملی خود استفاده کند و با اتخاذ سیاستی شفاف و صریح درباره ورود روسیه به روند حلوفصل اختلافات با آمریکا، مسیر جدیدی را در مدیریت بحران دنبال کند؛ مسیری که میتواند کمک قابل توجهی به تأمین منافع و امنیت ملی ایران باشد.
انتهای پیام/
