مواد افیونی و مخدرها اولین ماده مصرفی در كشور
به گزارش سرویس اجتماعی برنا به نقل از روابط عمومی ستاد مبارزه با مواد مخدر، حمید صرامی مدیركل دفتر تحقیقات و آموزش ستاد عنوان گفت: بر اساس آخرین پژوهشی كه با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی خوشهای در 8 استان كشور شامل تهران، اصفهان، كرمانشاه، لرستان، خوزستان، همدان، مازندران و گیلان انجام شد، تعداد 2600 نفر از زنان و مردانی كه به نحوی از مواد اعتیادزا استفاده میكردند و جهت دریافت خدمات درمانی به مراكز درمانی اعتیاد همچون كمپها و كلنیکها مراجعه كرده بودند، انتخاب و سپس مورد مصاحبه و آزمون قرار گرفتند.
وی افزود: از طریق ابزار(AssisT) نسبت به اجرای آزمون غربالگری مصرف مواد در معتادان مراجعهكننده به كمپها و كلینیکهای درمان اعتیاد در استانهای یاد شده، در خصوص انواع مواد مصرفی، فراوانی و میزان استفاده از مواد، اجبار به مصرف مواد، مشكلات احتمالی اجتماعی، مالی و سلامت روان، تخطی افراد مصرفكننده از مقررات اجتماعی، مشكلات و نگرانی اطرافیان افراد معتاد، شكست در توقف مصرف مواد و مساله تزریق مطالعه لازم صورت گرفت.
مدیركل دفتر تحقیقات و آموزش ستاد عنوان داشت: نتایج این پژوهش كاربردی بیانگر آن بود كه میانگین سنی افراد مراجعهكننده به كمپها و كلنیکها برای درمان 36 سال و دامنه سنی آنها، زیر 15 الی 77 سال بود و همچنین 93 درصد از افراد گروه نمونه مراجعهكننده به كمپها و كلینیکها مرد و فقط 7 درصد به زنان معتاد اختصاص داشت.
صرامی ادامه داد: میزان فراوانی مراجعین به كمپها و كلنیکهای درمان اعتیاد به ترتیب به استانهای تهران، اصفهان، خوزستان، همدان، لرستان، كرمانشاه، مازندران و گیلان تعلق داشته و 60 درصد مراجعین كمپها و كلینیکهای درمان اعتیاد متاهل، 34 درصد مجرد و 6 درصد مطلقه بودهاند كه همگی بیانگر میزان آسیبپذیری نظام خانواده است.
وی گفت: 25 درصد از افراد گروه نمونه شاغل و 75 درصد غیرشاغل بودند كه ضرورت برنامهریزی موثر برای تقویت امر اشتغال در سطح جامعه بهعنوان یک مؤلفه تاثیرگذار در عدم گرایش به اعتیاد را آشكار میسازد.
وی تاكید كرد: بیشترین مواد مصرفی در معتادان مراجعهكننده به كمپها و كلینیکهای درمان اعتیاد به ترتیب شامل مواد افیونی و مخدرها، آمفتامینها، حشیش و مواد توهم زا، كراک (هروئین فشرده) و سایر مواد بوده است.
این مقام مسوول در ستاد یادآور شد: علت مصرف بالای مخدرها و مواد افیونی در كشور مربوط به تاریخچه و قدمت طولانی مصرف مواد افیونی در ایران، دسترسپذیری و قیمت مناسبتر نسبت به سایر مواد است.
صرامی اظهار داشت: براساس نتایج این مطالعه بیش از 10 درصد از معتادان گروه نمونه از روش تزریق مواد استفاده كردهاند ضمن آنكه 89 درصد دارای وابستگی و سوء مصرف افیونها، 36 درصد از معتادان دارای وابستگی و سوء مصرف مواد توهمزا و حشیش، 31 درصد دارای وابستگی و سوء مصرف به محرکهای آمفتامینی و 21 درصد وابستگی و سوء مصرف به آرام بخشها داشتهاند و البته باید یادآور شد تعداد زیادی از معتادان همزمان مصرف چند ماده داشتهاند كه به همین دلیل درصدها قابلیت تجمیع را ندارند.
وی افزود: در تمامی موارد، معتادان مرد مراجعهكننده به كمپها و كلینیکها نسبت به زنان، میزان بیشتری از مواد مختلف را مصرف كردهاند، اگرچه باید توجه كرد كه الگوی مصرف مواد در زنان مراجعهكننده به ترتیب شامل افیونها و مخدرها، كراك (هروئین فشرده) مواد محرك و آمفتامینها، مواد توهمزا و حشیش، آرامبخشها و سایر مواد بوده است، ضمن آنكه 15 درصد از زنان مراجعهكننده دارای سابقه تزریق مواد نیز بودهاند.
دبیر اتاق فكر ستاد گفت: در پژوهش حاضر تفاوت معناداری بین درمانهای صورت گرفته در كمپها و كلینیکها مشاهده نشده كه البته بررسیهای جداگانه درباره جنبههای جسمانی و بیرونی معتادان مراجعهكننده به كمپها نظیر خواب روزانه، تغذیه، ورزش، انجام تعهدات و مسئولیتپذیری بیانگر عملكرد بهتر بوده است ولی در ابعاد هیجانی و روانشناختی نظیر وضعیت خُلقی، افزایش جرأتورزی، تنظیم هیجانی، كنترل وسوسه مصرف مجدد و اعتماد به نفس، عملكرد كلینیکها در مشاورههای حرفهای و روانشناختی مطلوبتر ارزیابی شده است كه بر این اساس ضرورت دارد سیستم درمانی كشور نسبت به حلقههای مفقوده كه زمینهساز عود مجدد معتادان را فراهم خواهد ساخت با حساسیت بیشتر مداخله و اقدام كند.
صرامی در پایان گفت: برای دستیابی به جامعه سالم امید میرود مسئولان ذیربط با برنامهریزی هوشمندانه و موثر نسبت به رفع شكافهای موجود درمانی در كلینیکها و كمپها گامهای اساسی بردارند.
