وجود ۶ پزشک به ازای هر ۱۰ هزار نفر سهم سیستان و بلوچستانی هاست/ اجرای نظام ارجاع و پزشک خانواده به کجا رسید؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری برنا؛ توزیع پزشک همیشه یکی از اولویت های نظام سلامت کشور بوده است که همیشه در همه دولت ها مسئولان این حوزه درصدد توزیع عادلانه آن در تمامی نقاط کشور بوده اند اما به نظر می‌رسد بیشترین معضل این بود که در دولت قبل تاکیدی که باید بر روی حوزه بهداشت می‌شد، اتفاق نیفتاد و عمدتا بر حوزه درمان تاکید شد و ضعفی که در این زمینه محقق شد، گریبان گیر موضوع توزیع عادلانه پزشک در همه نقاط کشور نیز شد. همچنین طی ۱۰ سال اخیر طرح نظام ارجاع و پزشک خانواده که یکی از شاه‌بیت‌های نظام سلامت کارآمد است، پیاده شد و در ایین نامه ها و مصوبات خاصی در این زمینه طراحی شد اما هیچ وقت به مرحله اجرا نرسید.

حتی مقام معظم رهبری در دیدارهای اخیر خود بیش از پیش بر حوزه بهداشت تاکید کردند و فرمودند که جایگاه بهداشت باید بیش از این مورد توجه قرار گیرد. باید توجه کرد که نظام ارجاع و پزشک خانواده که در هم تنیده‌اند، کمک می‌کنند که بهداشت قوام بهتری داشته باشد.

در این باره براساس اظهار نظر علی دباغ معاون فنی نظام پزشکی تهران و عضو شورای عالی سازمان نظام پزشکی کشور دسترسی به ساختار مناسب نظام سلامت و توزیع این نظام نیازمند برنامه‌ریزی، اقدامات موثر و پایش برنامه است.

وی در ادامه معتقد است: در کشوری مانند آمریکا در ایالت‌های مختلف به طور میانگین به ازای هر ۱۰ هزار نفر، بین ۳۲ تا ۳۳ پزشک دارد و اختلاف میان ایالات مختلف این کشور، از نظر تعداد پزشک بسیار کم است. زیرا امکانات رفاهی در اکثر ایالت‌ها مشابه هم است و درآمدها هم در اکثر ایالات آمریکا یکسان هستند. در سایر کشورهایی هم که از نظر اقتصادی پیشرفته هستند نیز وضعیت به همین صورت است.

دباغ درباره وضعیت توزیع پزشک در ایران نیز گفته بر اساس آمار رسمی سازمان نظام پزشکی، در کشور ما در استان سیستان و بلوچستان که یکی از محروم‌ترین استان‌هاست، تعداد پزشک اعم از پزشک عمومی، متخصص و فوق‌تخصص به طور میانگین حدود شش به ازای هر ۱۰هزار نفر است. این در حالی است که در استان تهران به طور میانگین حدود ۷۰ پزشک اعم از پزشک عمومی، متخصص و فوق تخصص به ازای هر ۱۰هزار نفر وجود دارد؛ یعنی بیش از دو برابر میانگین آمریکا در استان تهران پزشک داریم و اختلاف بین غیربرخوردارترین استان ما که استان سیستان و بلوچستان است، با برخوردارترین استان ما یعنی استان تهران، از نظر میزان پزشک بالای ۱۰ برابر اختلاف است که این آمارها به معنای تبعیض مطلق در سیستم ارجاع ما است.

به نظر می‌رسد که در مناطق برخوردار تهران تراکم پزشک بیش از مناطق غیر برخوردار است. در این زمینه هم به مدیریت و برنامه‌ریزی نیاز است که برای مناطق کم‌برخوردارتر اهرم‌های تشویقی در نظر بگیرند.

به نظر می‌رسد هرچقدر این اقدامات و مباحث را پشت گوش بیندازیم، بیشتر هزینه می‌دهیم، همچنین اولین راهکار، تعیین اهداف کلان نظام سلامت است به طوری که سیاست‌های کلی نظام سلامت از سوی مقام معظم رهبری تعیین شده، استانداردهای جهانی و کشوری وجود دارد و باید بر اساس آن‌ها حرکت شود.

سیاست‌های کلی نظام سلامت که از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شده و در عین حال قانون اساسی و برنامه‌های توسعه، اهداف کلان نظام سلامت را مشخص کرده‌اند. دومین اقدام، منابع مشخص اعم از منابع مالی و غیر مالی است. این منابع شامل سخت‌افزاری است که تعداد تخت‌های بیمارستانی، بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، پایگاه‌های بهداشتی و ... را در برمی‌گیرد.

دوم منابع نرم‌افزاری و نیروهای تخصصی و آموزش دیده در نظام سلامت است و از همه مهم‌تر سرمایه‌ اجتماعی است. این سه دسته منابع در نظام سلامت تعیین شدند. بنابراین اهداف و منابع مشخص هستند و باید بر اساس اهداف و متناسب با منابع، برنامه‌ریزی تنظیم شود.

به نظر می‌آید که در حال حاضر ما نیازمند بازنگری در برنامه‌هایمان هستیم. برنامه‌های موقتی مانند طرح تحول نظام سلامت، عمدتا به صورت موسمی هستند و پایدار نخواهند بود. ما برای برنامه‌ریزی نیاز به اقدامات پایدار داریم. بنابراین نیازمند برنامه‌های پایدار در نظام سلامت هستیم. در عین حال این برنامه‌ها نیازمند پایش‌های مستمر هفتگی، ماهانه فصلی و سالانه است.

به گفته عضو شورای عالی سازمان نظام پزشکی کشور بیشترین مشکل ما در توزیع منابع مالی است. همچنین مهم‌تر از کسری منابع، توزیع و برنامه‌ریزی برای آن است. وقتی ۷۰ پزشک به ازای هر ۱۰ هزار نفر در تهران داریم و در سیستان و بلوچستان ۶ پزشک به ازای هر ۱۰ هزار نفر داریم، این موضوع به چه معناست؟؛ بی‌تردید به این معنی است که اور لود (بیش از حد نیاز) پزشک داریم. وقتی می‌گوییم پزشک زیاد داریم، اما در مناطق محروم با کمبود پزشک مواجهیم، افزایش ظرفیت دانشجویان پزشکی مشکلی را حل نمی‌کند. هرچقدر هم پزشک اضافه داشته باشید، وقتی درست مدیریت نکنید، مجددا به مناطق برخوردار می‌آیند یا اینکه از کشور می‌روند. این موارد فقط هم مختص پزشک نیست، ‌بلکه سایر نیروهای حوزه سلامت را هم شامل می‌شود.

انتهای پیام/