هوش مصنوعی چطور به مقابله با چالش های زیست محیطی کمک می کند؟

به گزارش خبرگزاری برنا، یک ضرب المثل قدیمی تجاری می گوید: ما نمی توانیم آنچه را که نمی توانیم اندازه گیری کنیم مدیریت کنیم! این امر امروز بیش از هر زمان دیگری صادق است، زیرا جهان با یک بحران سیاره ای سه گانه تغییرات آب و هوایی، از دست دادن طبیعت و تنوع زیستی، آلودگی و زباله مواجه است.

داده ها و اطلاعات آب و هوایی بیش از هر زمان دیگری در دسترس است، اما نحوه دسترسی، تفسیر و عمل به این داده ها برای مدیریت این بحران ها بسیار حائز اهمیت است. یکی از فناوری‌هایی که در این زمینه اهمیت می یابد، هوش مصنوعی (AI) است.

بنابراین، هوش مصنوعی دقیقاً به چه معناست؟
دیوید جنسن، هماهنگ کننده زیرطرح تحول دیجیتالی برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) می‌گوید: «هوش مصنوعی به سیستم‌ها یا ماشین‌هایی اطلاق می‌شود که کارهایی را انجام می‌دهند که معمولاً به هوش انسانی نیاز دارند و می‌توانند بر اساس اطلاعاتی که جمع‌آوری می‌کنند، خود را به طور مکرر در طول زمان بهبود بخشند».
جنسن حوزه‌هایی را که هوش مصنوعی می‌تواند در مقابله با چالش‌های زیست‌ محیطی نقش داشته باشد، از طراحی ساختمان‌های با انرژی کارآمدتر گرفته تا نظارت بر جنگل‌زدایی و بهینه‌سازی استقرار انرژی‌های تجدیدپذیر، مورد تأکید قرار می دهد.

وی اضافه می کند: «کارآمدی هوش مصنوعی می‌تواند در مقیاس بزرگ تر دیده شود - مانند نظارت ماهواره‌ای بر انتشار گازهای گلخانه‌ای، یا مقیاس دانه‌بندی‌ - مانند خانه‌های هوشمند که به‌طور خودکار چراغ‌ها یا سیستم گرمایشی را پس از مدت زمانی مشخص خاموش می‌کند.»

اطلاع رسانی تجزیه و تحلیل در لحظه
اتاق وضعیت محیطی جهانی برنامه محیط زیست ملل متحد که در سال 2022 راه اندازی شد، یکی از پلتفرم های دیجیتالی است که از قابلیت های هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل مجموعه داده های پیچیده و چندوجهی استفاده می کند.

اتاق وضعیت محیط زیست جهانی با پشتیبانی اجماع متحدان خود، بهترین داده‌های مشاهدات زمین و حسگرهای موجود از جمله غلظت دی‏‌اکسید کربن اتمسفری، تغییرات در توده یخچال های طبیعی و افزایش سطح دریا را گردآوری و به تصویر می کشد تا تجزیه و تحلیل زمان واقعی و پیش‌بینی‌های آینده در مورد عوامل متعدد را ارائه دهد.

در این زمینه جنسن می‌گوید: «اتاق موقعیت محیطی جهانی (WESR) در حال توسعه است تا به یک پلتفرم کاربرپسند و مبتنی بر تقاضا تبدیل شود که بتواند داده‌ها را در ادارات دولتی، محیط های آموزشی، شهرداری ها و اتاق جلسات به کار گیرد». وی می‌افزاید: «ما به داده‌های معتبر، قابل اعتماد و مستقل برای اطلاع‌رسانی تصمیم‌ها و ایجاد شفافیت نیاز داریم – اتاق وضعیت محیط زیست جهانی این موقعیت را فراهم می‌سازد».

با گذشت زمان، هدف این است که اتاق وضعیت محیط زیست جهانی مانند یک مرکز کنترل ماموریت برای سیاره زمین شود، جایی که همه شاخص‌های زیست‌محیطی حیاتی ما می‌توانند به طور یکپارچه برای انجام اقدامات نظارت شوند.

نظارت بر انتشار گاز متان:
یکی از ابتکارات برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد در داخل اکوسیستم اتاق دیجیتالی وضعیت محیطی جهانی، رصدخانه بین المللی انتشار متان (IMEO) است که از هوش مصنوعی برای متحول ساختن رویکرد نظارت و کاهش انتشار متان استفاده می کند.
این پلتفرم به عنوان یک پایگاه داده عمومی جهانی از انتشار گازهای متان به لحاظ تجربی تأیید شده عمل می کند. از نظر راهبردی از هوش مصنوعی برای ارتباط و پیوستگی این داده ها با اقدامات علمی، شفافیت و راهکاری برای اطلاع رسانی تصمیمات داده محور به کار می رود.

جنسن می‌گوید: «فناوری رصدخانه بین‌المللی انتشار متان به ما این امکان را می‌دهد تا جریان‌های مختلف داده‌های انتشار متان را گرد‌آوری و ادغام کنیم تا رکوردی عمومی جهانی از انتشار گاز متان تأیید شده تجربی در سطح بی‌نظیری از دقت و پهنه‌بندی پراکنش این گاز ایجاد کنیم.»

دیوید جنسن می افزاید: «کاهش انتشار گاز متان در بخش انرژی یکی از سریع ترین، امکان پذیرترین و مقرون به صرفه ترین گزینه ها برای محدود کردن اثرات گرمایش آب و هوا است و اقدامات مبتنی بر داده های قابل اعتماد نقش بزرگی در دستیابی به این کاهش ها ایفا می کند».

رصد کیفیت هوا:
یکی دیگر از ابتکارات نظارت بر محیط زیست که برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد با مشارکت آی-کیو اِیر IQAir بنیانگذاری کرده است، پلتفرم سیستم جهانی نظارت بر محیط زیست -GEMS - است که بزرگترین شبکه جهانی اطلاعات کیفیت هوا در جهان به شمار می رود.

IQAir داده‌های بیش از 25000 ایستگاه پایش کیفیت هوا را در بیش از 140 کشور جمع‌آوری می‌کند و از هوش مصنوعی برای ارائه رهیافتی در مورد تأثیر کیفیت هوا در زمان واقعی بر جمعیت و کمک به اطلاع‌رسانی به منظور اقدام برای مراقبت از سلامت استفاده می‌کند.

جنسن می‌گوید: «این پلت‌فرم‌ها به بخش خصوصی و عمومی اجازه می‌دهند تا داده‌ها و فناوری‌های دیجیتال را به منظور تسریع اقدامات زیست‌محیطی جهانی و اساساً تحول در تجارت روزمره به کار گیرند.» در واقع، این نوع بسترها می‌توانند با سرعت و مقیاسی بی‌بدیل به تغییرات سیستمی کمک کنند.

اندازه گیری میزان آلایندگی محیطی:
دیگر حوزه هایی که هوش مصنوعی می تواند تفاوت ایجاد کند، محاسبه میزان آلایندگی و اثر محیطی و آب و هوایی بر روی محصول و تولید است. "نقش هوش مصنوعی در این زمینه بنیادی و ضروری خواهد بود."
این اقدام هوش مصنوعی می تواند به اندازه گیری میزان آلایندگی محصولات در طول چرخه عمر کامل و زنجیره تأمین آنها کمک کند و تولیدکنندگان و مصرف کنندگان را قادر می سازد آگاهانه ترین و موثرترین تصمیم ها را بگیرند؛ این نوع داده‌ها برای پویایی دیجیتالی پایدار در پلتفرم‌های تجارت الکترونیک مانند Amazon.com یا Alibaba و Shopify ضروری هستند.

کاهش انتشار اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات ICT:
در حالی که داده ها و هوش مصنوعی برای نظارت بر محیط زیست پیشرفته ضروری هستند، پردازش این داده ها هزینه زیست محیطی دارد که باید آن را نیز در نظر بگیریم.
بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات ICT حدود 3 الی4 درصد از انتشار گازهای گلخانه ای را تولید می کند و مراکز داده ها از حجم زیادی آب برای خنک کردن استفاده می کنند.
تلاش‌هایی برای کاهش این اثر - از جمله از طریق ائتلاف برای طرح اقدام پایداری زیست‌محیطی دیجیتال برای سیاره‌ای پایدار در عصر دیجیتال - یکی از ابتکارات منشعب از نقشه راه دبیر کل سازمان ملل متحد برای همکاری دیجیتال در جریان است.
اما زباله های الکترونیکی یک نگرانی بزرگ به شمار می آید؛ زیرا در حال حاضر تنها 17.4 درصد این زباله-ها به شیوه ای سالم بازیافت و دفع می شوند. بر اساس گزارش ناظر جهانی زباله های الکترونیکی سازمان ملل متحد، زباله های الکترونیکی تا سال 2030 به 75 میلیون تُن افزایش خواهند یافت.

 
تحقیقات برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد نشان می دهد که برای هدف قرار دادن این زباله ها، مصرف کنندگان باید مصرف را کاهش دهند، کالاهای الکترونیکی را بازیافت کنند و آن اقلامی را که قابل تعمیر هستند تعمیر کنند.

تکمیلی: برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد در حمایت از هدف توافق پاریس مبنی بر حفظ افزایش دمای جهانی بسیار کمتر از 2 درجه سانتیگراد و هدف - ایمن بودن - برای 1.5 درجه سانتیگراد در مقایسه با سطوح پیش از صنعتی شدن، در خط مقدم قرار دارد.
برای انجام این اقدام، برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد نقشه راه گشایش شش بخشی را برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای در هر بخش با هدف تعهدات توافقنامه پاریس و در راستای دستیابی به ثبات وضعیت اقلیم تهیه کرده است. این شش بخش شامل: انرژی، صنعت، کشاورزی و غذا، جنگل‌ها و کاربری اراضی، حمل‌ونقل، و ساختمان‌ها و شهرها می باشد؛ کنفرانس تغییرات آب و هوایی سازمان ملل متحد (COP27) در نوامبر 2022 (۱۵ تا ۲۷ آبان ۱۴۰۱) با شعار «با هم برای اقدام» به میزبانی مصر در شهر «شرم الشیخ» بر روی سازگاری، گذار عادلانه، تأمین مالی برای جبران ضرر و زیان، انتشار گازهای گلخانه ای و تأمین مالی تغییرات آب و هوا تمرکز داشت.

نویسنده و مترجم : سید مصطفی شریفی – دانشجوی دکتری روابط بین الملل

انتهای پیام/