کمیسیون مستقل انتخابات بروز تقلب در انتخابات را تأیید کرده است

سرانجام نتایج اولیۀ انتخابات افغانستان اعلام شد و اشرف غنی احمدی زی با 56 آرا به عنوان پیروز انتخابات مطرح شده است. هرچند که این امر به معنای ریاست‌جمهوری غنی‌زی نبوده و وی برای سکونت در کاخ ریاست‌جمهوری افغانستان باید تا اعلام نتایج نهایی از سوی کمیسیون ملی انتخابات منتظر بماند. در این میان آن‌چه حساسیت انتخابات اخیر افغانستان را بیش از پیش می‌کند و آن را به عنوان نقطه عطفی در تاریخ افغانستان مطرح می‌کند این است که آیا برآیند حاصل از این انتخابات برای افغانستان گامی به پیش‌رو خواهد بود و یا عقب‌گردی تلخ به گذشته‌ای خون‌بار. مطرح شدن ادعای تقلب از سوی تیم اصلاحات و هم‌گرایی به رهبری  عبدالله عبدالله آغاز تحولی است با سرانجامی سخت مبهم. آن چه در ادامه خواهید خواند گفتگوی من با مهدی کریمی دیپلمات وزارت‌خارجه و کارشناس علوم سیاسی است.

علل ظهور بحران اخیر در افغانستان چگونه تحلیل می‌کنید؟
دلایل متعددی از قبیل موزائیکی بودن جامعۀ افغانستان، شکاف‌های قومی، فرهنگ ضددمکراتیک و... برای ظهور بحران اخیر می‌توان فرض کرد، اما آن‌چه به صورت مشخص موجب ظهور بحران اخیر در افغانستان شده است مطرح شدن تقلب از سوی تیم انتخاباتی دکتر عبدالله عبدالله در انتخابات اخیر این کشور است.

آیا در انتخابات افغانستان تقلب صورت گرفته است؟
همان‌گونه که گفتم این ادعایی است که از سوی تیم اصلاحات و هم‌گرایی به رهبری دکتر عبدالله عبدالله مطرح شده است. وی معتقد به داشتن مستنداتی نیز در این زمینه است. تیم اصلاحات مدعی است در برخی از ولایات مانند «خوست»، «پکتیا»، «پکتیکا»، «پنج‌شیر» و «غور» تعداد آرای ریخته شده در صندوق‌های رأی بیش از تعداد حائزین واجد شرایط و صلاحیت رأی دادن است.

اصلی‌ترین اتهام در این زمینه به چه فرد یا نهادی وارد شده است؟
اصلی‌ترین متهم این قضیه کمسیون مستقل انتخابات است.

اتهامات وارده به این کمسیون چیست؟
اتهامی به این کمسیون وارد شده است الف) بی‌طرف نبودن برخی از اعضای این کمیسیون و به صورت مشخص دبیر سابق آن «ضیاء احمد امر خیل» بوده است ب) تأیید آرای مشکوک در ایالت‌های که پیشتر اشاره کردم، نیز یکی دیگر از موارد اتهامی این کمیسیون است.

با این حساب می‌توان به بروز تقلب در انتخابات حکم قطعی داد؟
این نکته که در انتخابات اخیر افغانستان تخلف صورت گرفته است نکته‌ای است که نمی‌توان آن را نادیده انگاشت. «یوسف نورستانی» رئیس کمسیون مستقل انتخابات افغانستان نیز بروز تقلب و دست‌کاری آرای انتخاباتی برخی ایالت‌ها را پذیرفته است.
 
واکنش کمیسیون مستقل انتخابات در قبال بروز تقلب در انتخابات چه بوده است؟
این مسأله تاکنون منجر به برکناری و استعفای «امر خیل» دبیر کمیسیون شده است؛ علاوه بر این رئیس این کمسیون «یوسف نورستانی» باز شماری آراء در برخی از ایالت‌ها را از سوی این کمسیون پذیرفته است.

موضع کرزای در قبال بحران اخیر چیست؟ وی به صورت مشخص از کدام یک از نامزدها حمایت می‌کند؟
به نظر می‌رسد با توجه به جایگاه قومیتی پشتون «غنی زی» و نزدیکی دیدگاه‌ها و مواضع وی در مسائل بین‌الملل به حامد کرزی، وی غنی زی را به عبدالله عبدالله ترجیح دهد.
 
موضع امریکایی‌ها به عنوان قدرت هژمون در قبال بحران اخیر چیست؟
در جریان سفر هیأت‌های دیپلماتیک متعدد آمریکایی به افغانستان، آن‌ها هدف خود را دست‌یابی به راه‌حلی مسالمت‌آمیز و مبتنی بر مصالحه میان طرفین اعلان کرده‌اند. آمریکایی‌ها صریحاً اعلام کرده‌اند که از هر اقدامی که به شفافیت انتخابات و حل مسالمت‌آمیز بحران جاری کمک کند حمایت می‌کنند. «باراک اوباما» نیز صریحاً اعلام کرده است که ایالات متحده انتظار دارد ادعاها در مورد تقلب در انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان به طور کامل مورد بررسی قرار گیرد و از طرفین خواسته است تا آن زمان هیچ یک خود را پیروز انتخابات اعلام نکند.
 
در پایان گفتگو چشم‌انداز فراروی افغانستان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
سناریوهای متعددی در این‌باره مطرح است؛ اما آن‌چه مسلم است این است که اگر بحران اخیر به صورت مسالمت‌انگیز و از طریق میانجی‌گری مورد حل و فصل قرار نگیرد آیندۀ مبهمی در انتظار افغانستان خواهد بود؛ چراکه عبدالله عبدالله از تشکیل دولت موازی و مسلح شدن مجاهدین در افغانستان سخن گفته است؛ به بیان دیگر این چیزی نیست جز تجزیۀ افغانستان و آغاز جنگ داخلی در افغانستان.
 
سناریوهای دیگر غیر از تشکیل دولت موازی؟
از دیگر سناریوها می‌توان به تشکیل دولت ائتلافی – وحدت ملی - در افغانستان، بررسی و رسیدگی به تخلفات انتخاباتی و تلاش برای اقناع طرفین، برگزاری انتخابات مجدد و مداخلۀ نیروهای خارجی برای مهار بحران اشاره کرد.

گفتگو از مسلم بیگی./