دبیری نژاد: پاریس نرفته ها و لوور ندیده ها هم «مونالیزا» را می شناسند/ عقب ماندگی جدی در «برندینگ» میراث فرهنگی
رضا دبیری نژاد، پژوهشگر و رئیس موزه ملی ملک در گفت وگو با خبرنگار میراث فرهنگی خبرگزاری برنا درباره برندینگ در میراث فرهنگی گفت: ما منابعی با عنوان میراث فرهنگی در کشور داریم که اگر به عنوان یک شیء تاریخی در محوطه باستانی زیر خاک باشد، فی ذات یک منبع باستان شناسی است، اگر از طریق حفاری کشف شود تبدیل به یک اثر باستان شناختی می شود و اگر از طریق حفاری غیرمجاز به دست آید، عتیقه است.
وی افزود: مهم است که یک منبع از چه طریقی به دست می آید و وارد چه چرخه ای می شود، مثلاً همه منابع گردشگری جاذبه گردشگری نیستند، چون وارد چرخه گردشگری نشده اند. واقیعت این است که ما در میراث فرهنگی آثار زیادی داریم که ثبت شده اند اما جاذبه گردشگری نیستند چون برایشان برنامه ای نداشته ایم که آن ها را در عرصه رقابت تبلیغاتی به سطوح بالایی بیاوریم.
در حوزه «برندینگ» عقب مانده ایم
این پژوهشگر با تأکید بر اینکه باید برای یک اثر، تولید محتوا اعم از تبلیغاتی، هنری و روایی صورت گیرد، گفت: وقتی اثری وارد چرخه تولید شود بر اساس آن فیلم، رمان، کارت پستال، انیمیشن و ... تهیه می شود و همین به مطرح شدن اثر کمک می کند، اما واقعیت این است که به دلیل فقدان تولیدات فرهنگی از آثار میراثی و نبود سیاست گذاری درست برای این تولیدات، ما از حوزه «برندینگ» عقب مانده ایم.
دبیری نژاد با تأکید بر استفاده ازفضای قدرتمند شبکه های اجتماعی برای معرفی میراث کشور گفت: در حوزه آثار موزه ای، کدام اثر به نماد ملی کشور ما تبدیل شده؟ کدام اثر موزه ای در شیراز به نماد شیراز تبدیل شده؟ اصلاً چنین چیزی نداریم که بخواهیم از آن گیفت و یادگاری داشته باشیم. حتی در تهران برای برج آزادی و برج میلاد که نماد شهری ما هستند تولید محتوای فرهنگی نداشته ایم، در حالی که در پاریس همه جا می توانید نماد برج ایفل را بخرید یا در هند انواح تاج محل ها را.
پاریس نرفته ها و لوور ندیده ها هم مونالیزا را می شناسند
رئیس موزه ملک ادامه داد: تاج محل اگر تاج محل شد چون همه مردم دنیا آن را دیدند، حتی خیلی ها که این جاذبه تاریخی و گردشگری را از نزدیک ندیده اند، تصویر آن را دیدند و داستانش را شنیده اند، خیلی ها پاریس نرفتند و موزه لوور را ندیدند اما چهره مونالیزا را می شناسند چون مونالیزا در قالب های مختلف در جهان تکثیر و به نماد موزه لوور تبدیل شده، علی رغم اینکه ممکن است در لوور آثار گران قیمت تر و جذاب تری هم وجود داشته باشد، اما مونالیزا «برند سازی» شده است.
وی افزود: چرا ما در کشور خودمان با چنین تمدنی و وجود 2 میلیون اثر منقول تاریخی، هنوز نتوانسته ایم هیچ کدام از این آثار را به یک برند تبدیل کنیم؟ طبیعتاً این کار نیازمند برنامه ریزی و سرمایه گذاری طولانی است، اگر هر موزه به طور شاخص روی یکی از آثار خود تمرکز کرده و برای آن تولید محتوا کند، می توانیم شاهد برندینگ در حوزه میراث فرهنگی باشیم.
باید برای برندینگ برنامه ریزی داشته باشیم
دبیری نژاد ادامه داد: برای این اقدام اول باید بدانیم که کدام اثر برای مخاطب جذابیت بیشتری دارد؟ آیا قابلیت قصه پردازی دارد؟ حس کنجکاوی و پرسشگری را در مخاطب بیدار می کند؟ از سوی دیگر باید برای آن محصولات مختلف تولید کنیم، محصول فقط گیفت نیست بلکه باید برای برندینگ برنامه ریزی داشته باشیم، هرازگاهی برای اثر یک فیلم سینمایی تولید کنیم، در مورد آن رمان بنویسیم، ما از این جنبه ها به شدت خالی هستیم.
وی گفت: ما حتی برای محوطه ها و سایت های جهانی خود هم برنامه ای نداریم، میدان نقش جهان تاکنون چند رویداد هنری به خود دیده؟ در شیراز، تهران یا اصفهان چه ایونت های هفتگی یا روزانه ای برگزار شده که گردشگر با به سمت خود بکشاند؟ مثلاٌ در مسکو پل باز شونده داریم، چه ایرادی دارد که درهای باغ ملی را هر روز با مراسم ویژه ای باز کنیم و در انتهای روز ببندیم؟
گنبد سلطانیه چه داستان دراماتیک آشنایی دارد؟
این پژوهشگر با تأکید بر ثبات در اجرای برنامه ها گفت: مثلاٌ همه بدانند روزهای دوشنبه در میدان مشق برنامه های فرهنگی اجرا می شود تا تورها و آژانس ها هم برنامه هایشان را تنظیم کنند و گردشگر بیاورند. ما از تخت جمشید صحبت می کنیم اما چه داستان جذاب و آشنایی در مورد آن داریم که همه بدانند؟ گنبد سلطانیه چه داستان دراماتیک آشنایی دارد؟تخت سلیمان چه داستانی دارد؟ نماد چیست؟ ما حتی در سطح ملی هم کاری نکرده ایم.
رئیس موزه ملک در پایان گفت: متأسفانه ما حتی برای جهره های جهانی خودمان هم کاری نکرده ایم، ازبکستان مدام روی تیمور لنگ مانور می دهد و او را به نماد ملی برای تاشکند تبدیل کرده، موزه امیر تیمور ساخته و مجسمه او را در شهر نصب کرده یا در سمرقند می بینیم که مجسمه و رصدخانه الغ بیک نماد شهر شده اما در ایران مولانا و ابن سینا ناشناخته باقی مانده اند.
انتهای پیام/
