بندر چابهار، انتخاب راهبردی افغانستان برای دسترسی امن به اقیانوس هند
به گزارش برنا؛ بندر چابهار بهعنوان کانال مهم دسترسی به آب های آزاد می تواند مسیر ترانزیتی کوتاه، امن و مناسبتری را پیش روی همسایگان و شریکان تجاری ایران ماننند افغانستان و همچنین فعالان تجاری داخل کشورمان قرار دهد.
چابهار، نقش کلیدی در توسعه روابط اقتصادی و تجاری ۲ کشور ایران و افغانستان دارد؛ این بندر اقیانوسی با موقعیت جغرافیای سیاسی ویژه خود می تواند افغانستان را به کشورهای حاشیه اقیانوس هند، شرق آفریقا، هند و جنوب شرق آسیا متصل کند و محور اصلی گسترش تجارت و همکاریهای منطقهای باشد.
توسعه زیرساختهای بندری، احداث راهآهن سراسری و تکمیل جادههای ترانزیتی از چابهار به مرزهای شرقی ایران، این بندر را به یک قطب منطقهای و مسیر اصلی اتصال آسیای مرکزی و جنوبی تبدیل کرده است؛ کارشناسان پیشبینی میکنند که آسیای مرکزی و جنوبی در دهه آینده به مرکز بزرگ تحرک اقتصادی جهان تبدیل خواهند شد و مسیر چابهار - افغانستان بهعنوان یکی از اقتصادیترین و امنترین راههای اتصال این مناطق، اهمیت راهبردی ۲ کشور را بیش از پیش برجسته خواهد کرد.
توسعه زیرساختهای بندری، احداث راهآهن سراسری و تکمیل جادههای ترانزیتی از چابهار به مرزهای شرقی ایران، این بندر را به یک قطب منطقهای و مسیر اصلی اتصال آسیای مرکزی و جنوبی تبدیل کرده است
تحولات یک سال گذشته نشان میدهد که روابط اقتصادی ایران و افغانستان از مسیر چابهار وارد مرحلهای تازه شده و رو به گسترش است؛ از طرفی نقاط مشترک تاریخی، فرهنگی، دینی و زبانی میان ۲ کشور همراه با پیوندهای انسانی و حضور مهاجران افغانستانی در ایران، زمینه نزدیکی ملتها و افزایش تعاملات اقتصادی و تجاری را فراهم کرده است.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند مسائلی مانند توقف هزاران کانتینر کالای تاجران افغان در بندر کراچی و افزایش هزینههای سیاسی، ضرورت فعالسازی مسیرهای جایگزین را برای افغانستان به یک اولویت تبدیل کرده و در این میان، چابهار بهعنوان مسیری پایدار و قابل اتکا برجسته شده است.
رشد محسوس حجم مبادلات تجاری ۲ کشور، پیشی گرفتن تجارت افغانستان با ایران از پاکستان و تأکید مقام های عالی ۲ طرف بر تسهیل امور گمرکی و ترانزیتی، بیانگر شکلگیری یک اراده مشترک برای تعمیق همکاریهاست؛ در این چارچوب، توسعه روابط به جابهجایی کالا محدود نشده و بخشهای بانکی، مالی، حملونقل و سرمایهگذاری مستقیم را نیز دربر گرفته است.
طرح ایجاد شعب بانکهای افغانستانی و بانک مشترک، راهاندازی صرافی، تاسیس شرکتهای حملونقل مشترک و ثبت و تردد کامیونهای ۲ طرف، نشاندهنده حرکت به سمت ایجاد زیرساختهای پایدار برای افزایش حجم تجارت و کاهش هزینههاست.
همزمان، برگزاری نشست ها و پیگیری اجرای تفاهمنامههای مشترک بیانگر عزم ۲ کشور برای تبدیل شدن چابهار از یک مسیر جایگزین مقطعی به شاهراه اصلی همکاری اقتصادی و ترانزیتی است؛ مسیری که میتواند ضمن تقویت امنیت اقتصادی افغانستان، جایگاه ایران و بهویژه چابهار را در معادلات تجارت منطقهای بهطور چشمگیری ارتقا دهد.
از طرفی، منطقه آزاد تجاری صنعتی چابهار با ارائه مزایا و تسهیلات ویژه سرمایهگذاری از جمله معافیت مالیاتی ۲۰ ساله، امکان مالکیت و اجاره بلند مدت زمین، صدور اقامت و اشتغال، ظرفیت بالایی برای جذب سرمایهگذاران افغان فراهم کرده است.
محمدسعید اربابی مدیرعامل منطقه آزاد چابهار(راست) و فضل محمد حقانی سفیر افغانستان در ایرانچابهار به محور توسعه اقتصادی ایران و افغانستان تبدیل میشود
نشست مشترک مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار با سفیر افغانستان در ایران و جمعی از فعالان اقتصادی افغان در اوائل دی ماه امسال در چابهار چشمانداز تازهای از همکاریهای تجاری و ترانزیتی ۲ کشور را ترسیم کرد؛ این جلسه با هدف بررسی فرصتها و رفع موانع، زمینهساز تشکیل کارگروه مشترک ماهانه و گسترش روابط اقتصادی پایدار شد.
رییس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار با تاکید بر پیوندهای عاطفی و برادرانه ایران و افغانستان به نقش چابهار بهعنوان دروازه اقتصادی حیاتی برای کشورهای محصور در خشکی آسیای مرکزی و افغانستان اشاره کرد و گفت: تقویت مناسبات تجاری موجب ایجاد یک پیوند اقتصادی پایدار و مستحکم خواهد شد.
محمدسعید اربابی همچنین راهبرد توسعه کریدور شمال - جنوب و تثبیت جایگاه چابهار در تجارت منطقهای را از اهداف مهم این نشست عنوان کرد.
نشست سفیر و فعالان اقتصادی افغانستان با مدیرعامل و کارشناسان منطقه آزاد چابهاربندر چابهار میتواند به جایگزینی مطمئن برای سایر بنادر منطقه تبدیل شود
مولوی فضل محمد حقانی سفیر افغانستان در ایران نیز در سفر به چابهار در اوائل دی ماه امسال بر آمادگی کامل این کشور برای هدایت جریان کالاهای صادراتی و وارداتی به سمت چابهار تاکید و تصریح کرد: این بندر میتواند به جایگزینی مطمئن برای سایر بنادر منطقه تبدیل شود و نقش مهمی در اتصال ملتها، فرهنگها و اقتصاد کشورها ایفا کند.
دو طرف در این نشست، اقدامات عملی متعددی را مد نظر قرار دادند که شامل ایجاد شهرکهای صنعتی، ارائه تسهیلات اقامتی برای جذب سرمایهگذاران، رفع موانع لجستیکی و ترانزیتی، تقویت ناوگان حمل و نقل، توسعه سرمایهگذاری در صنایع سنگین، گسترش ارتباطات فرهنگی و اجتماعی، ایجاد شعبه دانشگاهی ویژه دانشجویان افغان و برقراری پرواز مستقیم چابهار - کابل بود.
یکی از نتایج مهم این نشست، تشکیل کارگروه مشترک ماهانه بین منطقه آزاد چابهار و افغانستان است که بهعنوان سازوکاری عملی و مستمر، روند همکاریها را مدیریت و شتاب فعالیتهای اقتصادی مشترک را تضمین میکند؛ فعالیت این کارگروه موجب میشود افغانستان به مسیر دریایی امن و اقتصادی دسترسی پیدا کند و نقش چابهار نیز بهعنوان قطب ترانزیتی و صنعتی منطقه بیش از پیش تثبیت شود.
نشست راهبردی چابهار نشاندهنده عزم جدی ۲ طرف برای تبدیل شدن این منطقه به مرکز اقتصادی مشترک و نویددهنده آیندهای روشن در عرصه تجارت و همکاریهای منطقهای است.
این مشارکت نه تنها پیوند اقتصادی ۲ ملت را مستحکم میکند بلکه میتواند الگویی برای توسعه پایدار و همکاریهای منطقهای در بین کشورهای همسایه باشد و جایگاه چابهار را بهعنوان نقطه اتصال مهم در کریدورهای بینالمللی تقویت کند.
منطقهٔ آزاد چابهار با مساحت ۸۲ هزار هکتار در جنوب شرقی ایران و سواحل مکران است؛ در سال ۱۳۹۸ با موافقت مجلس شورای اسلامی، شهر چابهار و بندرهای شهید بهشتی و شهید کلانتری و پنج هزار هکتار از محدوده متصل به نقطه مرزی ایران و پاکستان با عنوان منطقه منفصله ریمدان به منطقهٔ آزاد چابهار افزوده شد.
شهرستان چابهار با سه بخش مرکزی، پلان و پیرسهراب و بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت در ۷۰۰ کیلومتری جنوبشرقی زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان است.
