مدیریت ناترازی انرژی بدون اصلاح الگوی مصرف ممکن نیست

علیرضا پرنده‌مطلق، معاون فنی و مهندسی سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)، در گفت‌وگو با خبرنگار برنا با تأکید بر اینکه بهره‌وری انرژی امروز دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی کشور به شمار می‌آید، گفت: در شرایطی که نظام انرژی با چالش‌هایی همچون رشد سریع تقاضا، محدودیت منابع مالی، فرسودگی زیرساخت‌ها و ناترازی میان تولید و مصرف مواجه است، ارتقای بهره‌وری انرژی کم‌هزینه‌ترین و پایدارترین مسیر برای مدیریت این وضعیت محسوب می‌شود.

وی با اشاره به اینکه ناترازی انرژی در حوزه‌هایی مانند برق، گاز و فرآورده‌های نفتی صرفاً ناشی از کمبود عرضه نیست، افزود: الگوی مصرف نامناسب، شدت بالای انرژی و ناکارآمدی فناوری‌ها و سازوکارهای مدیریتی از عوامل اصلی بروز این ناترازی هستند. تجربه‌های جهانی نیز نشان می‌دهد کشورهایی که از مسیر بهره‌وری انرژی به تعادل پایدار رسیده‌اند، بدون اتکا صرف به توسعه ظرفیت تولید، به دستاوردهای مهم اقتصادی و زیست‌محیطی دست یافته‌اند.

معاون فنی و مهندسی ساتبا با تأکید بر ضرورت نگاه ملی و فرابخشی به بهره‌وری انرژی تصریح کرد: این رویکرد باید نه‌تنها در اسناد بالادستی، بلکه در تصمیم‌سازی‌های روزمره، برنامه‌های اجرایی و حتی در رفتار مصرف‌کنندگان نهادینه شود. تحقق این هدف مستلزم به‌کارگیری هم‌زمان ابزارهای قیمتی و غیرقیمتی و ایجاد انگیزه‌های اقتصادی در کنار الزامات حقوقی و فرهنگی است.

پرنده‌مطلق اصلاح تدریجی و هدفمند قیمت حامل‌های انرژی، طراحی تعرفه‌های پلکانی و زمان‌مند، حذف یارانه‌های غیرهدفمند و ایجاد مشوق‌های مالی برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های بهره‌وری را از مهم‌ترین ابزارهای قیمتی برشمرد و گفت: اجرای این سیاست‌ها باید با ملاحظات عدالت اجتماعی و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر همراه باشد تا آثار منفی اجتماعی آن به حداقل برسد.

وی در ادامه به نقش ابزارهای غیرقیمتی اشاره کرد و افزود: تدوین و اجرای استانداردهای مصرف انرژی، برچسب‌گذاری تجهیزات و ساختمان‌ها، توسعه نظام‌های مدیریت انرژی، آموزش و فرهنگ‌سازی عمومی و حمایت از تحقیق و توسعه از جمله اقداماتی است که بدون آن‌ها حتی اصلاحات قیمتی نیز به نتایج پایدار منجر نخواهد شد.

معاون فنی و مهندسی ساتبا یکی از مهم‌ترین ابزارهای نوآورانه در این حوزه را «بازار بهینه‌سازی انرژی و محیط زیست» دانست و اظهار کرد: این بازار با ایجاد بستری شفاف و رقابتی، امکان ارزش‌گذاری و مبادله صرفه‌جویی انرژی را فراهم می‌کند و می‌تواند پیوند مؤثری میان سیاست‌گذار، سرمایه‌گذار و مجریان پروژه‌های بهره‌وری ایجاد کند. در سال گذشته، بخش زیرساختی این بازار در وزارت نیرو به ثمر نشست که گام نخست و مؤثری در تحقق اهداف برنامه بهینه‌سازی ساتبا به شمار می‌آید.

پرنده‌مطلق در پایان خاطرنشان کرد: اقدامات ساتبا به این مرحله محدود نخواهد شد و بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، توسعه پروژه‌های بهره‌وری انرژی در راستای این بازار با جدیت بیشتری دنبال می‌شود. در این مسیر، همکاری بین دستگاه‌ها، تقویت ابزارهای اجرایی و رفع موانع پیش‌رو، نقش تعیین‌کننده‌ای در تحقق اهداف آتی حوزه بهره‌وری انرژی خواهد داشت.

انتهای پیام/