راهکاری نوین در مدیریت نارسایی قلبی؛ آموزش مجازی اعتماد به نفس بیماران را تقویت میکند!
نارسایی قلبی به عنوان یکی از شایعترین و پرهزینهترین بیماریهای قلبی عروقی در ایران و جهان مطرح است که به دلیل ماهیت مزمن، نیازمند مدیریت مستمر و پایبندی بیمار به رژیمهای درمانی پیچیده است.
به گزارش برنا، این نارسایی با علائمی، چون تنگی نفس، خستگی و ورم اندامها، کیفیت زندگی بیماران را به شدت کاهش میدهد. ماهیت مزمن این بیماری مستلزم مراقبتهای طولانیمدت و پایبندی مداوم به توصیههای درمانی است. با این حال گزارشها نشان میدهد که نیمی از این بیماران در اجرای دقیق دستورالعملهای درمانی موفق نیستند. پژوهشگران معتقدند که عامل اصلی این عدم موفقیت سطح پایین خودکارآمدی یا همان باور فرد به توانایی خویش برای انجام اقدامات درمانی است؛ بنابراین طراحی برنامههایی که مستقیما این حس اعتماد را هدف قرار دهد حیاتی است.
طراحی کارآزمایی بالینی با محوریت آموزش مجازی
عظیم عزیزی و همکارانش از گروه پرستاری داخلی و جراحی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی همدان این فرضیه را با انجام یک کارآزمایی بالینی دوگروهی مورد سنجش قرار دادند. در این پژوهش ۷۴ بیمار مبتلا به نارسایی قلبی به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: گروه کنترل که آموزشهای استاندارد و معمول را دریافت کردند و گروه مداخله که تحت آموزش مجازی مبتنی بر همتا قرار گرفتند.
آموزش گروه همتامحور به مدت یک ماه طراحی شد و شامل هشت جلسه آموزشی کوتاه بود. این جلسات به شکل ویدئوهایی تهیه شده بودند که توسط بیمارانی که قبلا خود تجربه موفق در مدیریت بیماریشان را داشتند، ضبط و از طریق فضای مجازی برای بیماران ارسال میشد. هدف این بود که بیماران از توصیههای واقعی و همدلانه افرادی که شرایط مشابهی را پشت سر گذاشتهاند استفاده کنند. پیش از مداخله و یک ماه پس از اتمام آن میزان خودمراقبتی و خودکارآمدی قلبی در هر دو گروه با استفاده از پرسشنامههای استاندارد ارزیابی شد.
جهش در اعتماد به نفس و مراقبت از خود
تحلیل آماری دادهها نشان داد که دو گروه در نقطه شروع (پیش از آموزش) از نظر ویژگیهای فردی، میزان خودمراقبتی و خودکارآمدی تفاوت معناداری نداشتند و همگن بودند. اما پس از پایان دوره یک ماهه نتایج گروهی که آموزش مجازی همتامحور دریافت کرده بودند به طرز قابل توجهی بهتر از گروه کنترل بود. این گروه بهبود آماری معناداری را در هر دو متغیر کلیدی یعنی خودکارآمدی قلبی و رفتارهای خودمراقبتی نشان دادند.
چرا آموزش همتامحور اینقدر موثر است؟
پژوهشگران دلایل اثربخشی این روش را در چند نکته کلیدی خلاصه کردند:
۱. همدلی و واقعگرایی: استفاده از تجارب افرادی که خود با بیماری زندگی کردهاند باعث تقویت حس همدلی و درک متقابل میشود. توصیهها به این ترتیب ملموستر، قابلقبولتر و کمتر خشک و دستوری به نظر میرسند.
۲. انعطافپذیری مجازی: آموزش از طریق ویدئوهای کوتاه و دسترسی بیمار در زمان و مکان دلخواه خود استرس ناشی از مراجعه حضوری را کاهش داده و تمرکز بهتری بر یادگیری فراهم میآورد.
۳. سهولت درک: محتوای آموزشی ساده و قابل فهم در قالب ویدئو به بیماران کمک میکند تا مفاهیم پیچیده پزشکی را بهتر درک کرده و به خاطر بسپارند.
پیامدهای کاربردی برای نظام سلامت
بر اساس نتایج این تحقیق که در مجله مراقبت پرستاری و مامایی ابنسینا منتشر شده است، آموزش مجازی همتامحور نه تنها به عنوان یک جایگزین مناسب برای آموزشهای حضوری بهویژه در شرایط محدودیت دسترسی عمل میکند بلکه میتواند به عنوان یک ابزار مکمل آموزشهای رایج نیز اثربخشی آنها را تقویت نماید. این یافتهها به پرستاران و مدیران نظام سلامت امکان میدهد تا با طراحی برنامههای آموزشی اثربخشتر بیماران مزمن را فعالانهتر به مشارکت در فرآیند درمان تشویق کرده و تعامل آنها با سیستم مراقبتی را افزایش دهند. محققان تاکید کردند که مقایسه این روش با سایر شیوههای آموزشی در مطالعات آینده میتواند تصویر دقیقتری از مزایا و محدودیتهای آن ارائه دهد.
انتهای پیام/
