فرصت ورود بانوان موتورسوار به چرخه خدمات پستی با تصویب طرح صدور گواهینامه

مساله صدور گواهینامه موتورسواری برای بانوان در ایران سال‌هاست به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در حوزه حقوق شهروندی، قوانین راهنمایی و رانندگی و خدمات شهری تبدیل شده است. با وجود آنکه قوانین ایران به طور صریح بانوان را از گرفتن گواهینامه موتور منع نکرده‌اند اما خلا قانونی و محدودیت‌های اجرایی باعث شده بود بانوان علاقه‌مند به موتورسواری و مشاغل میدانی با محدودیت مواجه شوند.

به گزارش برنا، این محدودیت نه تنها بر آزادی فردی و برابری حقوق بانوان اثر گذاشته، بلکه حضور آنان در حوزه‌های خدمات شهری و فناوری‌محور مانند پست و توزیع بسته‌های شهری را نیز محدود کرده است.

در سال‌های گذشته، موضوع گواهینامه موتور برای بانوان چندین بار توسط فعالان مدنی، حقوق‌دانان و برخی نمایندگان مجلس پیگیری شد. پرونده‌هایی نیز در دیوان عدالت اداری مطرح شد تا خل قانونی پر شود. با این حال، نهاد‌های اجرایی و انتظامی تا سال‌های اخیر از صدور گواهینامه برای بانوان خودداری کرده بودند و در عمل، یک محدودیت ساختاری ایجاد شده بود.

برخی کارشناسان معتقد بودند که مخالفت‌ها بیشتر جنبه فرهنگی و امنیتی داشت. نگرانی‌هایی مانند ایمنی بانوان در خیابان‌ها، احتمال تصادفات و نبود زیرساخت‌های آموزشی مناسب باعث تاخیر در تصویب و اجرای این موضوع شد. با این حال، در پایتخت و برخی شهر‌های بزرگ، بانوان موتورسوار دیده می‌شدند اما فعالیت آنان رسمی و قانونی نبود و بیمه و مجوز‌های رسمی برایشان صادر نمی‌شد.

صدور گواهینامه موتور برای بانوان نهایی شد؟

در این راستا چندی پیش زهرا بهروز آذر، معاون رئیس‌جمهور در امور بانوان و خانواده، در حاشیه هیأت دولت روز چهارشنبه ۸ بهمن‌ماه خبر داد صدور گواهینامه موتور برای بانوان به صورت رسمی نهایی شده است.

وی در این باره گفت: «یکی از موضوعاتی که در تمام این مدت دنبال کردیم، موضوع صدور گواهی‌نامه موتور برای بانوان بود. برای بانوان، موضوع تردد با موتور یکی از راهکار‌هایی است که می‌تواند در حل مشکلات روزمره، کاهش ترافیک و کاهش آلودگی هوا مؤثر باشد. هماهنگی‌های لازم با نیروی انتظامی انجام شده و سازوکار برگزاری کلاس‌های آموزشی و صدور گواهینامه مشخص شده است. طبق مقررات جدید، کلاس‌های آموزشی باید با حضور مربیان و افسران خانم برگزار شود و وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان ملی استاندارد نیز موظف به پشتیبانی از توسعه موتور‌های استاندارد و برقی و پوشش ایمنی لازم هستند.»

این تحول، نه تنها یک گام مهم در مسیر برابری حقوق بانوان و مردان است، بلکه به صورت مستقیم امکان حضور بانوان در حوزه‌های خدماتی و فناوری محور شهری را فراهم می‌کند.

یکی از نکات کلیدی که کمتر در رسانه‌ها به آن پرداخته شده، نقش فناوری و خدمات شهری در این زمینه است. موتورسیکلت‌های برقی و سبک شهری، به عنوان ابزار اصلی در توزیع بسته‌ها، خدمات پستی و فعالیت‌های میدانی، به شدت به حضور نیروی انسانی نیاز دارند.

محدودیت‌های قانونی برای بانوان باعث شده بود بسیاری از مشاغل میدانی و خدماتی، دسترسی به نیروی خانم را از دست بدهند. برای مثال، در حوزه پست و توزیع بسته‌ها، نبود امکان موتورسواری برای بانوان موجب شد حضور آنان محدود به بخش‌های اداری و خدماتی شود و امکان فعالیت در مسیر‌های پرتقاضای شهری وجود نداشته باشد. این موضوع علاوه بر حل نابرابری جنسیتی، بهره‌وری سیستم‌های خدماتی و استفاده از ظرفیت فناوری شهری را کاهش داده است.

پستچی‌های خانم موتورسوار و فرصت‌های شغلی جدید

شرکت ملی پست، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان خدمات پستی و لجستیک در ایران، سال‌هاست به دنبال استفاده از نیروی خانم در بخش توزیع بسته‌ها بوده است. مدیرکل پست استان تهران پیش از تصویب قانون جدید در گفت‌و‌گو با برنا اعلام کرده بود در حال حاضر در تهران همکار خانمی به‌عنوان پستچی نداریم، اما موضوع در دستور کار ما است. در بخش توزیع با موتورسیکلت هنوز به دلیل محدودیت قانونی امکان فعالیت وجود ندارد. حتی در بخش خصوصی، که مسئول توزیع بسته‌های پستی هستند، تلاش‌هایی برای استفاده از نیروی خانم در بخش‌هایی که با خودرو انجام می‌شود، انجام شده است. 

این موضوع علاوه بر ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، می‌تواند به بانوان کمک کند نقش فعال‌تری در اقتصاد شهری و خدمات عمومی داشته باشند. برخی بانوان این شغل را برای تامین درآمد خانواده انتخاب می‌کنند، برخی دیگر به دلیل علاقه و مهارت‌های فردی جذب می‌شوند. حضور آنان می‌تواند عملکرد سیستم‌های پستی و لجستیکی را بهبود بخشد.

با گسترش خدمات آنلاین و فروشگاه‌های اینترنتی، استفاده از نیروی موتورسوار خانم می‌تواند تاثیر زیادی بر کارایی و سرعت توزیع بسته‌ها داشته باشد. موتور‌های سبک و برقی، مجهز به سامانه‌های GPS و امکانات هوشمند، اکنون بخشی از زیرساخت‌های فناوری توزیع شهری هستند.

استفاده از موتور‌های برقی نه تنها ایمنی بانوان را افزایش می‌دهد، بلکه با کاهش آلاینده‌ها و نویز شهری، به توسعه شهر‌های هوشمند و پاک نیز کمک می‌کند. این بعد فناوری و محیط‌زیستی، یکی از مزایای کلیدی رفع محدودیت قانونی برای بانوان است.

چالش‌ها و راهکار‌ها

با وجود تصویب قانون، اجرای آن با چالش‌هایی همراه است:

آموزش و زیرساخت‌ها: نیاز به کلاس‌های آموزشی استاندارد و حضور مربیان خانم

پوشش بیمه و ایمنی: صدور بیمه شخص ثالث و پوشش‌های ایمنی برای موتورسواران خانم

توزیع کارآمد بسته‌ها: طراحی مسیر‌های مناسب و برنامه‌ریزی برای بسته‌های سبک و سنگین

تغییر فرهنگی و پذیرش عمومی: افزایش آگاهی شهروندان و کاهش مقاومت‌های فرهنگی در قبال حضور بانوان در خیابان‌ها با موتور

کارشناسان توصیه می‌کنند که علاوه بر فراهم کردن گواهینامه، ایجاد برنامه‌های حمایتی و توسعه موتور‌های استاندارد، توجه ویژه‌ای به برابری فرصت‌ها، ایمنی و فناوری هوشمند شهری داشته باشد.

برابری جنسیتی و نقش اجتماعی

رفع محدودیت صدور گواهینامه موتور برای بانوان، فراتر از یک موضوع حقوقی، یک تحول اجتماعی است. حضور بانوان در مشاغل میدانی مانند پست، علاوه بر افزایش اشتغال، می‌تواند موجب توازن جنسیتی در سیستم‌های خدماتی و فناوری محور شهری شود. این موضوع در شرایطی که بانوان نقش نان‌آور یا کمک‌کننده خانواده را دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

علاوه بر این، حضور بانوان در خیابان‌ها با موتور، الگویی برای نسل‌های جوان ایجاد می‌کند و نشان می‌دهد توانمندی و مهارت فنی محدود به جنسیت نیست.

با تصویب قانون و هماهنگی‌های انجام شده، انتظار می‌رود در سال‌های آینده شاهد افزایش حضور پستچی‌های خانم در شبکه‌های توزیع شهری و پستی، بهبود کارایی و انعطاف‌پذیری سیستم‌های خدماتی و فناوری محور، افزایش استفاده از موتور‌های برقی و فناوری‌های هوشمند در توزیع شهری و تقویت برابری حقوق زنان و مردان و کاهش شکاف‌های قانونی و اجتماعی در جامعه باشیم.

شرکت ملی پست، با استفاده از فناوری، آموزش و زیرساخت‌های ایمن، می‌تواند الگویی برای دیگر خدمات شهری و شرکت‌های لجستیک در ایران باشد و نشان دهد که ارتباط میان حقوق شهروندی، فناوری و نوآوری شهری می‌تواند تحول‌آفرین باشد.

مساله گواهینامه موتور برای بانوان، نه تنها یک مساله حقوقی و قانونی است، بلکه به یک موضوع کلیدی در حوزه خدمات شهری، فناوری و برابری جنسیتی تبدیل شده است. رفع این محدودیت، علاوه بر ایجاد فرصت‌های شغلی برای بانوان، می‌تواند بهره‌وری سیستم‌های توزیع و خدمات شهری را افزایش دهد و به توسعه شهر‌های هوشمند و پاک کمک کند.

اکنون زمان آن رسیده است که حمایت‌های قانونی، آموزشی و فناوری به شکل هماهنگ اجرا شود تا بانوان بتوانند بدون محدودیت، در مشاغل میدانی و خدمات شهری فعالیت کنند و نقش فعال و مؤثری در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فناوری محور شهر‌ها ایفا کنند.

انتهای پیام/