نگرانی از تقسیم سودان و اتهام همدستی با جوبا

مالک عقار، معاون شورای حاکمیت انتقالی سودان، در گفت‌وگویی تفصیلی با الجزیره، اتهامات سنگینی را علیه برخی چهره‌های مؤثر در کشور همسایه، جنوب سودان، مطرح کرد. وی مدعی شد "تعبان دینق"، معاون رئیس‌جمهور جنوب سودان، به همراه تعدادی از فرماندهان سابق دستگاه‌های امنیتی این کشور، در ارسال کمک‌های لجستیکی به گروه شبه‌نظامی "نیروی پشتیبانی سریع" (الدعم السریع) دست دارند. به گفته عقار، این کمک‌ها که از مسیر کنیا وارد جنوب سودان می‌شوند، شامل مواردی، چون سوخت است؛ به‌طوری‌که اخیرا ورود حدود ۳۵۰ کامیون حامل سوخت از طریق ایالت "بحرالغزال" تحت نظر گرفته شد. وی تأکید کرد اگرچه این اقدامات سیاست رسمی دولت جوبا نیست، اما افراد ذی‌نفوذی در ساختار آن، به دلایل عمدتاً اقتصادی، این مساعدت‌ها را تسهیل می‌کنند. عقار خاطرنشان ساخت که در سفر اخیر خود به جوبا و در ملاقات با رئیس‌جمهور سالوا کیر میاردیت و سایر مقامات، درباره این موضوع رایزنی کرده و بر تشکیل یک کمیته فنی مشترک امنیتی برای کاهش و کنترل این قبیل نقل و انتقالات توافق شد.

در بخش دیگری از این مصاحبه، عقار به شایعات موجود درباره انحلال شورای حاکمیت انتقالی و انتصاب عبدالفتاح البرهان به ریاست جمهوری واکنش نشان داد. او این گمانه‌زنی‌ها را فاقد پایه رسمی خواند و انجام چنین اقدامی را با توجه به پیوند آن با سند قانون اساسی و توافق صلح جوبا، کاری پیچیده و دشوار توصیف کرد. معاون شورای حاکمیت انتقالی هشدار داد که هر حرکت در این مسیر ثبات کشور را تهدید می‌کند. او در پاسخ به این پرسش که آیا این اخطار ناشی از نگرانی برای حفظ مقام خود است، قاطعانه پاسخ منفی داد و گفت: "در طول تاریخم هرگز از هیچ مقامی نترسیده‌ام. " تمرکز اصلی دغدغه او معطوف به وحدت ملی و خطرات پیش روی آن است.

اوضاع ایالت نیل آبی، که منطقه‌ای تحت نفوذ سنتی عقار محسوب می‌شود، بخش دیگری از گفت‌و‌گو بود. عقار وضعیت این منطقه را ناپایدار توصیف کرد و از حضور گروه‌هایی از نیروی پشتیبانی سریع، بقایای نیرو‌های تحت فرمان عبدالعزیز الحلو، و شبه‌نظامیان مزدور در آن خبر داد. او ادعا کرد که در درگیری‌های اخیر، نیرو‌های تحت امرش حملات این گروه‌ها را در مناطق خاصی دفع کرده‌اند. به طور کلی، عقار تصویری سیال و نگران‌کننده از وضعیت امنیتی سودان ترسیم کرد: پنج ایالت دارفور (به جز بخش شمالی ایالت شمال دارفور) زیر اشغال نیروی پشتیبانی سریع است و ساکنان آنها آواره شده‌اند. از منظر سیاسی نیز او از وجود دو دولت سخن گفت: یک دولت قانونی به مرکزیت پورت‌سودان و دولت دیگری که غیرقانونی است، اما عملاً کنترل شهر نیالا را در دست دارد و مدعی پایتخت بودن آن است. این دوگانگی قدرت، به باور عقار، بنیان‌های کشور را سست و آن را در معرض خطر تجزیه قرار داده است.

عقار با صراحت ابراز داشت که "بسیار از تقسیم کشور می‌ترسم". او که خود را یک وحدت‌طلب معرفی کرد، هشدار داد ساختار قومی پیچیده سودان به گونه‌ای است که تجزیه حتی یک منطقه می‌تواند به سرعت به سایر بخش‌ها سرایت کند و به فروپاشی کامل بینجامد. وی جامعه بین‌الملل را نیز در این بحران مقصر دانست و گفت که تقسیم‌بندی در میان قدرت‌های جهانی و مطامع آنها، وضعیت را پیچیده‌تر کرده است. راه‌حل پیشنهادی او برای جلوگیری از این سناریوی سیاه، تغییر موازنه نظامی روی زمین است. عقار با قاطعیت اعلام کرد: "اگر هرگونه مذاکره‌ای در شرایط کنونی رخ دهد، به معنی علامت دادن به سوی تقسیم سودان است. " از دیدگاه وی، اولویت مطلق باید پیشروی میدانی نیرو‌های ارتش سودان باشد تا پس از کسب موفقیت‌های بیشتر، از موضع قدرت پای میز مذاکره حاضر شوند. تنها در این صورت است که توافق حاصل‌شده به تجزیه کشور منجر نخواهد شد.

در مورد امکان همکاری آینده با نیروی پشتیبانی سریع، عقار موضعی سخت‌گیرانه اتخاذ کرد. او گفت با توجه به جرائم ارتکابی این گروه، افکار عمومی سودان حاضر به پذیرش هیچ گونه مشارکتی با آنها نیست و هیچ چهره سیاسی‌ای جرأت اعلام چنین موضعی را ندارد. با این حال، در نگاهی واقع‌بینانه به آینده، عقار پذیرفت که در نهایت نوعی توافق، حتی اگر تاکتیکی یا صوری باشد، اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. او همچنین به تحلیل ائتلاف کنونی نیروی پشتیبانی سریع با گروه عبدالعزیز الحلو پرداخت و این اتحاد را "فرصت‌طلبانه و شکننده" خواند که به دلیل شرایط خاص شکل گرفته و با تغییر شرایط از هم خواهد پاشید. عقار خطاب به عبدالعزیز الحلو پیامی مستقیم داشت و از او خواست برای حفظ وحدت سودان و حتی به نفع خود، از این ائتلاف خارج شود، چرا که جدا کردن مناطق درگیری به صلاح هیچ‌کس نیست. در پایان، عقار آینده نیروی پشتیبانی سریع و ائتلاف موسوم به "صمود" به رهبری عبدالله حمدوک را نیز مبهم و در گرو تحولات آتی می‌دانست.

انتهای پیام/