نبرد جهانی ۱۱ کشور برای حذف کودکان و نوجوانان از شبکههای اجتماعی
شبکههای اجتماعی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین فضاهای تعامل کودکان و نوجوانان تبدیل شدهاند. در حالی که این پلتفرمها امکان سرگرمی و ارتباط با دوستان را فراهم میکنند، تحقیقات متعدد نشان میدهد که استفاده طولانی مدت و الگوریتمهای هدفمند آنها میتواند سلامت روان، رفتار اجتماعی و رشد کودکان را تحت تأثیر قرار دهد. نگرانیها از اعتیاد دیجیتال، اضطراب، مقایسه اجتماعی و تاثیرات محتوای خشونتآمیز یا جنسی باعث شده کشورهای جهان اقدام به وضع قوانین سختگیرانه برای محدود کردن دسترسی کودکان به شبکههای اجتماعی کنند.
استرالیا؛ پیشگام جهانی محدودیت شبکههای اجتماعی
به گزارش برنا، استرالیا نخستین کشوری بود که قانونی جامع برای ممنوعیت استفاده کودکان زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی تصویب کرد. این قانون از اواخر سال ۲۰۲۵ اجرایی شد و پلتفرمهایی مانند فیسبوک، یوتیوب، اینستاگرام و ایکس در صورت عدم رعایت، با جریمه ۴۹.۵ میلیون دلاری مواجه خواهند شد.
آنتونی آلبانز، نخستوزیر استرالیا در این باره اعلام کرد: «دیگر کافی است. ما کنترل اوضاع را در دست میگیریم.» دولت استرالیا با این اقدام در پی مقابله با الگوریتمهای تهاجمی است که کودکان را به اسکرول بیپایان و مواجهه با محتوای خشونتآمیز و جنسی تشویق میکنند.
فرانسه؛ «ذهن کودکان فروشی نیست»
فرانسه نیز به دنبال محدود کردن دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی است. لایحهای که اخیرا توسط قانونگذاران تصویب شده، به سنا برای بررسی نهایی ارسال شده و حمایت کامل رئیسجمهور فرانسه، امانوئل مکرون، را دارد. او در این باره گفت: «ذهن کودکان ما فروشی نیست.» این لایحه بخشی از سیاستهای گسترده فرانسه برای حفاظت از نوجوانان در فضای دیجیتال محسوب میشود.
دانمارک؛ ممنوعیت با استثنا برای والدین
در دانمارک، استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال ممنوع است، اما والدین میتوانند فرزندان ۱۳ تا ۱۵ ساله خود را با اجازه خود مستثنی کنند. بر اساس گزارش ناظر رقابت و مصرفکننده دانمارک، کودکان در این کشور به طور متوسط روزانه دو ساعت و ۴۰ دقیقه را در شبکههای اجتماعی سپری میکنند. پرکاربردترین پلتفرمها میان کودکان شامل اسنپچت، یوتیوب، اینستاگرام و تیکتاک هستند.
کارولین استاگ اولسن، وزیر دیجیتالیسازی دانمارک در توضیح این قانون گفت: «شبکههای اجتماعی تلاش میکنند زمان، کودکی و سلامت ما را بدزدند و ما قصد داریم همین حالا این روند را متوقف کنیم.»
نروژ؛ ضرورت رضایت والدین
نروژ در حال بررسی قانونی است که ایجاد حساب شبکه اجتماعی برای کودکان ۱۳ تا ۱۵ سال را منوط به رضایت والدین کند. تحقیقات سازمان رسانه نروژ نشان میدهد بیش از ۵۸ درصد کودکان ۱۰ ساله و ۷۲ درصد کودکان ۱۱ ساله در شبکههای اجتماعی حضور دارند. تصویب این قانون میتواند میلیونها حساب کاربری کودک و نوجوان را تحت تأثیر قرار دهد.
کره جنوبی؛ ممنوعیت موبایل در کلاسهای درس
کره جنوبی محدودیت استفاده از موبایل و دستگاههای دیجیتال در کلاسهای درس را از مارس ۲۰۲۶ اجرایی میکند. این قانون با هدف مقابله با اعتیاد دیجیتال و کاهش تأثیر منفی استفاده از موبایل بر عملکرد تحصیلی و رشد اجتماعی وضع شده است. استثنای قانونی برای دانشآموزان معلول که به دستگاههای دیجیتال به عنوان ابزار کمکی نیاز دارند، در نظر گرفته شده است.
انگلیس؛ بررسی تجربه استرالیا
انگلیس در حال بررسی ممنوعیتی مشابه استرالیا برای کودکان و نوجوانان است. دولت این کشور در حال ارزیابی شواهد جهانی و بازدید از استرالیا برای یادگیری روشهای اجرای قانون است. نخستوزیر انگلیس اعلام کرده است که این مسئله یک چالش پیچیده است و نیاز به بررسی دقیق دارد. هنوز آستانه سنی مشخص نشده، اما اقدامات دیگری مانند ارزیابی سن رضایت دیجیتال نیز در دستور کار است.
یونان؛ کنترل ذهن کودکان
نخستوزیر یونان اعلام کرده که کشورش مشغول بررسی ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای نوجوانان است. او تأکید کرد: «ما مشغول انجام بزرگترین آزمایش کنترل نشده روی ذهن کودکانمان هستیم و مطمئنیم پیامدها مثبت نیستند.» یونان همچنین استفاده از موبایل در کلاسهای درس را ممنوع کرده که تأثیر مثبتی بر سلامت روان و تمرکز دانشآموزان داشته است.
ترکیه؛ احراز سن و فیلتر محتوا
ترکیه در حال آمادهسازی پیشنویس قانونی برای محدود کردن دسترسی کودکان زیر ۱۸ سال به شبکههای اجتماعی است. این قانون شامل فیلتر محتوا، محدودیت شبانه اینترنت، احراز سن کاربران و رصد بازیها و اسباببازیهای دیجیتال برای محتواهای مخرب است. هدف اصلی، کاهش مواجهه کودکان با محتوای نامناسب و حمایت از سلامت روان آنهاست.
آلمان و جمهوری چک؛ حرکت به سمت ممنوعیت سنی
آلمان قصد دارد دسترسی کودکان زیر ۱۶ سال به شبکههای اجتماعی را محدود کند و جمهوری چک نیز از ممنوعیت استفاده کودکان زیر ۱۵ سال از شبکهها حمایت کرده است. مقامات هر دو کشور معتقدند شبکههای اجتماعی میتوانند مجموعهای از نفرتپراکنی، اخبار جعلی و محتوای نامناسب را به کودکان منتقل کنند.
اتحادیه اروپا؛ محدودیت دسترسی به شبکهها و هوش مصنوعی
پارلمان اتحادیه اروپا قطعنامهای غیرالزامآور تصویب کرده که بر اساس آن کاربران زیر ۱۶ سال نباید بدون اجازه والدین به شبکههای اجتماعی و چت باتهای هوش مصنوعی دسترسی داشته باشند. همچنین، محدودیت کلی برای کاربران زیر ۱۳ سال اعمال شده است. این قطعنامه به کشورهای عضو توصیه میکند حداقل سن قانونی برای استفاده از شبکههای اجتماعی، پلتفرمهای اشتراکگذاری و هوش مصنوعی را رعایت کنند.
هند؛ ممنوعیت حساب کودکان و حفاظت از داده
هند لایحهای پیشنهاد کرده که بر اساس آن کودکان زیر ۱۶ سال حق ساخت حساب در شبکههای اجتماعی را ندارند و حسابهای فعلی آنها باید غیرفعال شود. نمایندگان هندی تأکید دارند این اقدام هم برای کاهش اعتیاد دیجیتال و هم برای حفاظت از دادههای شخصی کودکان ضروری است، زیرا هندوستان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان داده برای پلتفرمهای خارجی محسوب میشود.
مالزی؛ اجرای قانون ایمنی آنلاین ۲۰۲۵
مالزی قانون ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال را از سال ۲۰۲۶ اجرا خواهد کرد. این قانون بخشی از «قانون ایمنی آنلاین ۲۰۲۵» است و اپلیکیشنها موظف به دریافت تأیید سن، فیلتر محتوا و اجرای تدابیر امنیتی هستند. مقامات مالزی معتقدند این اقدامات میتواند اینترنت را برای کودکان و خانوادهها امنتر کند.
ایالات متحده؛ اقدامات ایالتی برای حفاظت از نوجوانان
نیویورک: شبکههای اجتماعی ملزم به نمایش برچسب هشدار درباره خطرات روانی استفاده از پلتفرم برای کاربران جوان هستند.
نبراسکا: «Age Appropriate Online Design Code Act» محدودیتهایی برای زمان استفاده، دسترسی به محتوا، ابزارهای کنترل والدین و جلوگیری از تبلیغات آسیبزا ایجاد کرده است. این قوانین از اول ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی میشوند و هدف آنها حفاظت از کودکان در برابر اعتیاد دیجیتال است.
موج جهانی محدودیت شبکههای اجتماعی برای کودکان و نوجوانان نشان میدهد که کشورهای مختلف با ترکیبی از ممنوعیت کامل، محدودیتهای سنی، قوانین کلاس درس و ابزارهای کنترل والدین در حال تلاش برای حفاظت از نسل آینده هستند. از ممنوعیت استفاده کودکان زیر ۱۵ تا ۱۶ سال، تا محدودیتهای اجرایی و فیلتر محتوا، این اقدامات بیانگر یک حرکت جهانی جدی برای محافظت از سلامت روان و رشد کودکان در فضای دیجیتال است.
انتهای پیام/
