همدلی نهادهای حمایتی، آغاز فصل جدیدی برای قطع چرخه اعتیاد در همدان

ساماندهی معتادان متجاهر همواره به عنوان یکی از مطالبات مردم و دغدغه مسوولان مطرح بوده و در دوره های مختلف تدابیر و برنامه هایی برای سامان دادن به این طبق از معتادان بی خانمان که گاهی مواقع به صورت آشکار و علنی مواد مخدر مصرف می‌کنند، اتخاذ شده است.

آنچه در مورد این افراد حائز اهمیت است درصد بالای بازگشت این افراد به دامن اعتیاد پس از طی فرایند درمان است چرا که معتادان متجاهر اغلب بی خانمان بوده یا از سوی خانواده ها طرد شدند، بنابراین پس از گذراندن دوره درمان، به علت عدم پذیرش از سوی خانواده و نداشتن شغل و سرپناه دوباره به سمت مصرف مواد مخدر بازمی گردند.

بنابراین در طرح استاندار همدان این خلاء و ضعف بررسی شد و پاکی و بازگشت موفق فرد به زندگی سالم مورد تأکید قرار گرفت که در این راستا پس از پایان دوره درمان، باید سازوکارهایی برای توانبخشی، بازگشت به خانواده و اشتغال این افراد فراهم شود تا از چرخه بازگشت خارج شوند.

طرح «بهبود کامل معتادان متجاهر و بازگشت به زندگی مطلوب» با هدف مشارکت دستگاه‌های اجرایی یعنی مسوولیت‌پذیری دسته‌جمعی دستگاه‌های دولتی در قبال معتادان متجاهر تدوین شد و ۱۳۵ دستگاه اجرایی در استان همدان متعهد به اجرای این طرح شدند که در فاز اولیه این طرح حدود ۲ هزار معتاد متجاهر شناسایی و زیر پوشش قرار گرفتند.

هر دستگاه اجرایی مسوولیت حمایت از تعدادی از این افراد بسته به ظرفیت هر اداره، بین ۱۰ تا ۵۰ نفر را بر عهده گرفت و این حمایت شامل پیگیری مستمر وضعیت، کمک به اشتغال و توانمندسازی شد.

۷۰ درصد خانوارهای بدسرپرست گرفتار اعتیاد هستند

مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) همدان گفت: سه هزار و ۸۹۴ خانوار بدسرپرست معادل ۹ هزار و ۵۶۹ نفر در سطح این استان زیرپوشش کمیته امداد قرار دارند که ۷۰ درصد سرپرستان این خانواده‌ها با معضل اعتیاد دست و پنجه نرم می کنند، بنابراین حمایت های مالی به حساب مادر خانواده واریز می شود.

سید حسن نعمتی افزود: اطلاعات ۵۳۷ خانوار از بهبودیافتگان در اختیار کمیته امداد این استان قرار گرفت که بررسی وضعیت از این افراد با ۲ پیش شرط تاهل و سرپرست خانوار بودند بررسی شد که در نهایت ۷۹ نفر زیر پوشش قرار گرفتند که از تعداد ۵۲ خانوار به‌طور کامل پاک شده‌ و به آغوش خانواده و جامعه بازگشتند.

وی اضافه کرد: ۱۳ میلیارد و ۲۸۰ میلیون ریال مستمری، ۳۲ میلیارد ریال تسهیلات اشتغالزایی و ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون ریال مساعدت موردی پرداخت شد و ۴۳ نفر از مشاوره های شغلی، تحصیلی، خانوادگی و ازدواج در کلینیک تخصصی بهره مند شدند.

مدیرکل کمیته امداد استان همدان پرداخت وام کارگشایی ۵۰۰ میلیون ریالی به چهار نفر، مساعدت درمانی ۶۳۰ میلیون ریالی برای ۱۸ نفر را از دیگر خدمات برشمرد و گفت: مجموع خدمات ارائه‌شده به ۸۳ خانوار از بهبودیافتگان افزون‌ بر ۵۰ میلیارد ریال بوده است.

پاک ماندن ۷۰ درصد معتادان بهبودیافته

مدیرکل بهزیستی استان همدان هم گفت: حمایت از ۳۰ معتاد بهبود یافته به بهزیستی استان محول شد که این نهاد حمایتی، خودخواسته و خودجوش این عدد را به ۱۶۲ نفر افزایش داد که در ۱۰ ماه گذشته ذیل پروتکل‌های مد نظر استانداری در مورد این افراد اقدام شد.

فریدالدین حجت‌الاسلامی افزود: برای همه این افراد بازدید از منزل و تهیه گزارش از وضعیت زندگی، مصاحبه اولیه و تشکیل پرونده مددکاری انجام و با تشکیل کمیته توانمندسازی در شهرستان‌ها، برای هر فرد نقشه راه اختصاصی با هدف ارائه راهکار با هدف پیشگیری از بازگشت مجدد فرد به اعتیاد، تدوین و به ازای هر ۵۰ پرونده، یک مددکار تخصصی تعیین شده است.

وی ادامه داد: از ۱۶۲ معتاد بهبود یافته معرفی شده به بهزیستی، ۴۷ نفر لغزش داشته و مجدد موادمخدر مصرف کردند، چهار خانواده همکاری لازم برای مداخله تخصصی مددکار را نداشتند و ۱۱۱ نفر مابقی بر اساس بررسی های صورت گرفته به طور کامل پاک هستند.

مدیرکل بهزیستی استان همدان گفت: از مجموع یک‌هزار و ۶۵ نفر معرفی‌شده از سوی بهزیستی به بانک‌ها برای دریافت تسهیلات، تاکنون تنها حدود ۹ درصد موفق به دریافت وام شده‌اند و بیش از ۹۰ درصد پرونده‌ها همچنان بلاتکلیف مانده است.

حجت الاسلامی بیان کرد: از بین معتادان بهبود یافته هم ۷۳ نفر برای دریافت تسهیلات به بانک ها معرفی شدند که همچنان معطل و در انتظار دریافت وام هستند.

وی گفت: ۶۸ نفر از معتادان بهبود یافته زیر نظر بهزیستی این استان نیازمند به حمایت‌های درمانی بودند که با همکاری دانشگاه علوم پزشکی اقدامات مورد نیاز برای این افراد صورت گرفت در عین حال برای ۱۱۳ نفر از این افراد هر فصل یعنی چهار سری سبد کالا تعلق گرفته است.

مدیرکل بهزیستی استان همدان افزود: برای ۴۲ خانواده هر یک ۱۰ جلسه مشاوره تخصصی فردی و خانوادگی برگزار و ۴۳ نفر برای دریافت مدرک فنی و حرفه ای به این سازمان معرفی شدند تا زمینه اشتغال پایدار آن‌ها فراهم شود.

حجت‌الاسلامی افزود: ۳۰ نفر از بین ۴۷ نفری که دچار لغزش و بازگشت مجدد به دامن اعتیاد شدند سرپناه نداشتند که در مرکز توانمندی زیر پوشش بهزیستی قرار گرفته و از خدماتی شامل سه وعده غذای گرم، جلسات آموزشی گروهی و کارگاه‌های توانمندسازی بهره‌مند شدند.

وی تاکید کرد: پاک ماندن حدود ۷۰درصد معتادان بهبود یافته معرفی شده به بهزیستی موید موفق بودن و مسیر درست طرح «بهبود کامل معتادان متجاهر و بازگشت به زندگی مطلوب» است.

مسائل معیشتی، مانع اصلی پاک ماندن بهبودیافتگان است

مدیرکل بیمه سلامت استان همدان نیز گفت: ۵۷۰ نفر از یک هزار و ۲۰۰ نفر معتاد معرفی شده به این مجموعه زیر پوشش بیمه سلامت قرار گرفتند و امکان بیمه مابقی این افراد به دلیل مغایرت کد ملی میسر نبود.

فریبرز نیاستی اظهار کرد: سهمیه بیمه سلامت در طرح «بهبود کامل معتادان متجاهر و بازگشت به زندگی مطلوب» ۱۰ نفر بود که پس از پایش‌های صورت گرفته مشخص شد که از این تعداد پنج نفر به طور کامل پاک هستند.

وی اضافه کرد: ۲ نفر از افراد زیر پوشش در استان حضور نداشته و در دسترس نبودند و سه نفر نیز به گفته خودشان دچار لغزش و بازگشت به مصرف مواد مخدر شدند.

مدیرکل بیمه سلامت همدان ادامه داد: مهم‌ترین مشکل پیش روی افراد پاک از اعتیاد مسائل معیشتی، اشتغال و دریافت تسهیلات بانکی است که این امر اهمیت مداخلات درمانی در کنار حمایت‌های اجتماعی و اقتصادی را برای اثر بخشی فعالیت ها بیشتر نمایان می کند.

نیاستی تاکید کرد: به طور حتم نمی توان به طور کامل اعتیاد را به صفر رساند بنابراین باید به دنبال کاهش آسیب و خطر از جمله جلوگیری از رفتارهای پرخطر، مصرف تزریقی و استفاده از مواد توهم‌زا رفت.

وی با بیان اینکه در اعتیاد با پدیده پیچیده ای مواجه ایم و نمی توان آرمانی به آن نگاه کرد گفت: با توجه به گذشت حدود یکسال از زمان آغاز طرح "بهبود کامل معتادان متجاهر و بازگشت به زندگی مطلوب" باید روند اجرای آن به صورت دقیق آسیب شناسی شود.

مدیرکل بیمه سلامت همدان یکی از ضرورت ها را بازنگری و در صورت ضرورت تغییر در سازوکارهای اجرایی این طرح همچنین تقویت هماهنگی‌های بین‌دستگاهی دانست و بر ضرورت بهره گیری از ظرفیت پژوهشکده‌های تخصصی اعتیاد و توان علمی نیروهای متخصص، روان‌شناسان روان‌پزشکان متخصص در حوزه اعتیاد تاکید کرد.

خیران حق بیمه بهبود یافتگان را پرداخت کنند

مدیرکل سازمان تأمین اجتماعی همدان هم گفت: این مجموعه به عنوان یک سازمان بیمه گر اقدام به بررسی وضعیت بیمه ای یک هزار و ۲۰۰ فرد معرفی شده کرد که ۲۶ نفر دارای سوابق بیمه‌ای بودند و از این تعداد ۱۶ نفر متاهل و ۱۰ نفر مجرد، متارکه، مطلقه و یا ساکن با مادر بودند.

جواد جمور افزود: این افراد در مشاغلی همچون صافکاری، رانندگی، مشاغل آزاد، کارگر ساختمانی و کشاورزی مشغول به کار و فعالیت بودند و تعدادی از این افراد به عنوان بیمه‌ شده فعال همچنان حق بیمه خود را پرداخت می‌کنند.

وی پیشنهاد داد: خیرین بخشی از این طرح را برعهده گرفته یعنی حق بیمه این افراد را پرداخت کنند تا این افراد در آینده بتوانند از عایدی بیمه برخوردار شوند و پوشش بیمه ای پشتوانه جدی برای این افراد در زمان کارافتادگی، مستمری و بازنشستگی است.

مدیرکل سازمان تأمین اجتماعی همدان با بیان اینکه مکاتبات لازم برای پایداری بیمه بهبود یافتگان با شعب بیمه صورت گرفته است، ادامه داد: سازمان تأمین اجتماعی آمادگی دارد هر تعداد از افراد معرفی‌شده را بدون محدودیت، از نظر بیمه‌ای و درمانی مورد حمایت و پایش قرار دهد.

جمور اضافه کرد: چنانچه بهبود یافتگان در واحدهایی مشغول به فعالیت شدند اسامی آنها برای بیمه و پیگیری امور بیمه ای در اختیار سازمان تامین اجتماعی قرار بگیرد.

مدیرکل آموزش فنی و حرفه ای همدان نیز گفت: این مجموعه ۳۰ نفر از بهبود یافتگان را زیر پوشش قرار داده و در گام نخست نسبت به وضعیت آنان اقدام کرد که اطلاعات دقیقی از ۱۲ نفر آنها یافت نشد.

فاطمه آروانه افزود: ۲ نفر از این تعداد در مراکز فنی حرفه ای نهاوند مشغول به فراگیری آموزش های مهارتی شدند ۶ نفر از آنها نیز در کمپ لغزش داشتند یا در زندان به سر می برند.

وی اضافه کرد: از ۱۰ نفر باقی مانده بر اساس اظهارات پنج نفر از آنها مشغول به کار هستند ، ۲نفر بستری و سه نفر باقی مانده به علت سواد کم امکان لازم برای دریافت آموزش های فنی و حرفه ای را ندارند.

طرح «بهبود کامل معتادان متجاهر» در استان همدان، بر یک اصل کلیدی در درمان اعتیاد تأکید دارد و آن اینکه برای درمان معتادان متجاهر تنها توجه به جنبه پزشکی و روانی کافی نیست بلکه بازگشت موفقیت‌آمیز این افراد به آغوش جامعه نیازمند یک شبکه حمایتی جامع و چندوجهی است.

تجربیات و بررسی های علمی موید این است که تداوم برخی از مشکلات موجب شده که فرد بهبود یافته پس از گذر دوران درمان و سم‌زدایی مجدد به سمت مصرف مواد مخدر سوق یابد که مهمترین این مشکلات نداشتن سرپناه برای زندگی، نداشتن شغل و پیرو آن بروز مشکلات معیشتی و در نهایت طرد شدن آنها از سوی خانواده است.

حمایت دستگاه های مختلف با توجه به توان و ظرفیت‌هایی که دارند در گذار موفقیت‌آمیز معتاد از دوره درمان به زندگی مطلوب تاثیرگذار است که این حمایت نه تنها باید بر پاکی فرد تمرکز کند، بلکه به‌طور موازی، موانع اقتصادی و اجتماعی که به بازگشت منجر می‌شود را برطرف نماید.