قهاری: مقابله خشونت آمیز با منکرات تنها سبب نفاق در جامعه میشود
یک متخصص روانشناسی بالینی و استاد دانشگاه تهران در خصوص برخورد با منکرات گفت: تنها با آموزش و تقویت رفتارهای سالم می توان با منکرات مقابله کرد.
دکتر شهربانو قهاری، متخصص روانشناسی بالینی و استاد دانشگاه تهران در گفت و گو با خبرنگار سرویس آسیب های اجتماعی خبرگزاری برنا گفت: منکرات در دین به اعمال خلاف شرع؛ گناه آمیز و نهی شده اطلاق می شود.
وی افزود: منکرات بر طبق قانون و شرع؛ رفتار های انحرافی و از نظر روانشناسی کاستی رفتار مانند عدم صداقت و فزونی رفتار مانند دروغگویی است.
متخصص روانشناسی بالینی اظهار کرد: مرحله نخست مقابله با منکرات، آموزش است؛ مردم باید بدانند چه رفتارهای صحیح و چه رفتارهای اشتباه هستند. سپس افراد باید با الگوهای رفتارهای سالم در خانواده و جامعه مواجه شوند.
وی در ادامه بیان کرد: به عنوان مثال اگر به افراد آموزش می دهیم دروغ ناپسند است، در جامعه نیز باید همگان ملزم باشند به راستگویی. تنها در چنین شرایطی رفتارهای درست درونی می شوند. اگر به افراد بگوییم دروغ و دزدی اشتباه است و اشخاص در خانواده، جامعه، محیط کار، محل تحصیل و همسایه های خود شاهد دزدی و دروغگویی باشد، ارزش ها درونی و آموخته نمی شوند.
استاد دانشگاه تهران عنوان کرد: ارزش ها در نوجوانی شکل گرفته و نهادینه می شوند و در سنین نوجوانی هویت انسان ها کامل می شود. نوجوان باید در عمل با مصداق های عینی رفتارهای ثابت از سوی جامعه و خانواده مواجه شود. از دید روانشناسی، ارزش های اخلاقی؛ صداقت، ایثار، مهربانی، پایبندی به عهد، وفاداری و راد مردی است. فرزندان باید ارزش های اخلاقی را در بافت خانواده مشاهده و درونی کنند.
وی در ادامه گفت: از دیدگاه ما روانشناسان، منکرات رفتارهایی غیر ارزشمدارانه است، افرادی با سطح رفتاری پایین؛ عدم رعایت پاکیزگی، صداقت و رازداری در این افراد مشاهده می شود. اصطلاحا در علم روانشناسی این افراد از بلوغ شخصیتی برخوردار نیستند، زیرا در خانواده های ایشان، والدین به آنچه می گویند عمل نمی کنند، یا در جامعه دروغ مذموم است اما همگان دروغ می گویند و در این افراد ارزش ها درونی نشده اند.
قهاری تاکید کرد: رفتارهای منکراتی از اشخاصی دارای کمبود و نقص شخصیتی سر می زند. این نواقص باید با آموزش، مشاوره و ایجاد فرصت جبران شوند تا بتوانند خود را پیدا کنند، نواقص شخصیتی خود را تشخیص بدهند و به آگاهی کافی برسند. جهت مبارزه با منکرات باید رفتارهای مثبت و دارای ارزش های اخلاقی را با تشویق تقویت کنیم.
وی افزود: از حضرت علی (ع) حدیث بسیار زیبایی در این زمینه وجود دارد: "برای تنبیه بدکاران به نیکوکاران پاداش دهید." جهت مقابله با منکرات، در مقابل فرد خاطی به اشخاص درستکار پاداش بدهید. آموزش، نظارت، مدل سازی، تقویت و تشخیص رفتارهای صحیح، از راهکارهای مقابله با منکرات است.
متخصص روانشناسی بالینی در پایان گفت: رفتارهای خشونت آمیز، سبب می شود دست کشیدن فرد از اعمال منکراتی برای مدت کوتاهی می شود و آن شخص مجددا به رفتارهای ناپسند روی خواهد آورد. اعمال خشونت آمیز جهت مقابله با رفتارهای منکراتی تنها به هدف پاشیدن تخم نفرت در جامعه می شود. اسلام هرگز حمله، مجازات و انتقام جهت مقابله با منکرات را توصیه نکرده است. این قبیل رفتارها تنها سبب نفاق و دور شدن فرد آسیب دیده و دیگر افراد از ارزش های اخلاقی میشود.
