راهبرد اسرائیل در کرانه باختری و معمای واکنش بینالمللی
این تصمیم که توسط بتسلئیل سموتریچ (وزیر دارایی)، یارایو لویین (وزیر دادگستری) و یسرائیل کاتس (وزیر دفاع) به کابینه ارائه شد، برای نخستین بار از زمان جنگ ۱۹۶۷، فرآیند ثبت سیستماتیک اراضی در کرانه باختری را کلید زد. بر اساس این طرح، اداره ثبت اراضی و تسویه حقوقی زیرمجموعه وزارت دادگستری، با بودجه و پرسنل ویژه، اقدام به تعیین تکلیف مالکیت اراضی خواهد کرد.
محمد دحله، کارشناس حقوقی، این اقدام را مصداق "نیرنگ قورباغه و دیگ" توصیف میکند؛ استعارهای که بر اساس آن، اسرائیل با پیوست تدریجی و کند اراضی، و تطبیق مرحلهای قوانین اسرائیلی، از واکنش برقآسای جامعه بینالمللی جلوگیری میکند. این استراتژی ریشه در رویکردی تاریخی دارد که به حاییم وایزمن، نخستین رئیساسرائیل نسبت داده میشود: "دونم اینجا، دونم آنجا، بزغاله اینجا، بزغاله آنجا"؛ کنایه از پیشروی تدریجی و ایجاد واقعیتهای غیرقابل بازگشت.
نظریه مشورتی دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ) در ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۴، تصریح کرد که حضور اسرائیل در اراضی اشغالی فلسطین غیرقانونی است و رژیم شهرکسازی و ضم اراضی، مصداق نقض قواعد آمره (jus cogens) است. کارشناسان سازمان ملل نیز این رأی را "تاریخی" خوانده و بر الزامآور بودن آن برای اسرائیل و تمامی کشورها تأکید کردند. با این حال، تصمیم اخیر کابینه نشان میدهد اسرائیل نه تنها به این رأی توجهی نکرده، بلکه با شدت بیشتری سیاست ضم را دنبال میکند.
عدنان الصباح، تحلیلگر سیاسی، این اقدام را "فراتر از ضم" و به مثابه "تملک" اراضی توسط دولت اسرائیل توصیف میکند. به گفته او، تبدیل اراضی کرانه باختری به "اراضی دولتی اسرائیل"، هرگونه امکان بازگشت به مرزهای پیشین را منتفی میکند و فلسطینیان را در موقعیتی مشابه "دولت در وهم" قرار میدهد.
این تصمیم همزمان با اظهارات جنجالی مایک هاکابی، سفیر آمریکا در اسرائیل، اتخاذ شد. هاکابی در مصاحبه با تاکر کارلسون در ۲۰ فوریه ۲۰۲۶، با استناد به "حق الهی" اسرائیل بر سرزمینی از نیل تا فرات، گفت: "خوب میشد اگر همه آن را میگرفتند". اردن این اظهارات را "مضحک و تحریکآمیز" خواند و آن را نقض هنجارهای دیپلماتیک و حقوق بینالملل دانست.
سازمان آزادیبخش فلسطین این تصمیم را "گامی خطرناک و مصداق پیوست عملی" توصیف کرد که قطعنامه ۲۳۳۴ شورای امنیت (مصوب ۲۰۱۶) را نقض میکند. حماس نیز آن را تلاشی برای "تحمیل واقعیتهای یهودیسازی با زور" خواند و بر مقاومت در برابر آن تأکید کرد. اتحادیه عرب نیز با قویترین عبارات این اقدام را محکوم و خواستار مداخله فوری شورای امنیت شد.
انتهای پیام/
