بازتعریف سبد لبنیات کشور؛ توسعه صنعتی تولید شیر دام سبک در دستور کار سازمان دامپزشکی
در گفتوگویی صریح با علیرضا رفیعیپور، رئیس سازمان دامپزشکی کشور، این پرسش را مطرح کردیم که آیا شعار "حمایت از دامدار" با واقعیتِ تلخِ حذف دامداری سنتی همخوانی دارد؟ او معتقد است راهی جز جراحی سیستم تولید و عبور به سمت "مگافارمهای صنعتی" نداریم.
بیایید از اینجا شروع کنیم؛ ما رتبه چهارم دنیا در جمعیت دام سبک را داریم، اما چرا خروجی این جمعیت عظیم، تأثیر شگرفی در سفره مردم و صادرات ندارد؟ آیا دامداری سنتی ما به بنبست رسیده است؟
پاسخ شما در یک کلمه خلاصه میشود: "بهرهوری". بله، ما جمعیت دامی بالایی داریم، اما این تولید عمدتاً سنتی و متکی به مرتع است. صادقانه بگویم؛ در روزگاری که تغییرات اقلیمی، اقلیم ایران را دگرگون کرده، دیگر نمیتوان با متدهای سنتی و چرای آزاد، امنیت غذایی کشور را تضمین کرد. تولید سنتی امروز یعنی هزینه بالا و بازده کم. ما ناگزیر هستیم به سمت سیستمهای بسته و مدیریتشده برویم. این یک انتخاب نیست، یک اجبار برای بقاست.
اما منتقدان میگویند تمرکز شما بر "مگافارمها" و مجموعههای بزرگ صنعتی، باعث حذف دامداران خردهپا و نابودی معیشت روستایی میشود. این رویکرد به نفع سرمایهدارهای بزرگ نیست؟
نگاه ما حذف کسی نیست، بلکه ارتقای دانش است. دامدار سنتی ما باید بداند که با ژنتیک قدیمی و زایشهای تصادفی، دیگر نمیتواند با بازار رقابت کند. ما از ایجاد "فارمهای بزرگ" حمایت میکنیم، چون این مراکز، مخازن ژنتیکی کشور هستند. وقتی ما از دام "بهگزینشده" حرف میزنیم، یعنی دامی که با کمترین علوفه، بیشترین شیر و گوشت را بدهد. هدف ما این است که این تکنولوژی و این نژادهای برتر را به دست همان دامدار کوچک هم برسانیم تا سودش چند برابر شود.
شما از "شیر گوسفند و بز" به عنوان آینده سبد غذایی یاد کردید؛ در حالی که ذائقه ایرانی به شیر گاو عادت کرده است. آیا این صرفاً یک رؤیای فانتزی نیست؟
اصلاً فانتزی نیست، یک ضرورت اقتصادی است. شیر دام سبک هم از نظر تغذیهای غنیتر است و هم از نظر اقلیمی، پرورش گوسفند و بز با شرایط بیابانی ایران سازگارتر از گاوهای پرمصرف است. مجموعههای پیشرویی که ما امروز میبینیم، ثابت کردهاند که میتوان با تولید صنعتی شیر دام سبک، هم سهم بازار را گرفت و هم هزینههای تولید را به شدت کاهش داد. آینده بازار لبنیات متعلق به تنوع است.
اجازه دهید کمی به فضای اداری برگردیم. طرح "روایت خدمت" و ادعای "درهای باز سازمان" چقدر واقعیت دارد؟ معمولاً تولیدکنندگان از بروکراسیهای خستهکننده دامپزشکی کلافه هستند.
من به شما اطمینان میدهم که درهای سازمان دامپزشکی در سراسر کشور بدون نیاز به هیچ تشریفات و نوبتگیری به روی چهار گروه باز است: تولیدکننده، بخش خصوصی، تشکلها و رسانهها. ما "شفافیت" را رکن حاکمیت میدانیم. مدیران ما موظفند در میدان حضور داشته باشند، نه پشت میز. اگر تولیدکنندهای با مانع اداری روبهروست، من اینجا هستم تا شخصاً بشنوم. ما واسطهها را حذف کردیم تا صدای تولیدکننده مستقیم به گوش ما برسد.
در این جنگ با تغییرات اقلیمی و بیماریهای نوپدید، آیا سازمان دامپزشکی واقعاً پشت تولیدکننده است یا صرفاً ناظر است؟
وظیفه ما پشتیبانی است، نه مچگیری. اقدامات بهداشتی و واکسیناسیونهای گسترده ما باعث شده که تولیدکننده، دغدغهای به نام "فنای گله بر اثر بیماری" نداشته باشد. ما امنیت را تأمین میکنیم تا آنها روی بهرهوری تمرکز کنند. اگر امروز گوشت و شیر در بازار هست، حاصل این است که ما اجازه ندادیم چرخه تولید به دلیل مشکلات بهداشتی متوقف شود. ما تا آخر پای سفره مردم ایستادهایم.
انتهای پیام/
