سهم ۷۰ درصدی از بازار کشور با تولید ۱۳ هزار تُن گشنیز در نهاوند

«توکل آبشناس» اظهار کرد: به‌طور میانگین سالانه پنج هزار و ۵۰۰ تُن بذر گشنیز در سطح مزارع این شهرستان کشت می‌شود که از این میزان سطح زیر کشت، حدود ۱۳ هزار تُن محصول گشنیز برداشت می‌شود.

وی افزود: در حال حاضر کشاورزان نهاوندی ۷۰ درصد از گشنیز تولیدی کشور و ۹۰ درصد از تولید استان همدان را تأمین می‌کنند که این آمار به‌وضوح نشان‌دهنده جایگاه ویژه و بی‌نظیر نهاوند در زمینه کاشت این محصول راهبردی است.

مدیر جهاد کشاورزی نهاوند ادامه داد: گشنیز از جمله محصولات کم‌آب‌بر و کم‌هزینه است که به دو روش بهاره و پاییزه در نهاوند کشت می‌شود و تمامی مراحل کاشت، داشت و برداشت این محصول به صورت مکانیزه انجام می‌شود.

آبشناس با بیان اینکه به طور متوسط در هر هکتار بیش از ۲ تُن گشنیز برداشت می‌شود، اظهار کرد: گشنیز برداشت‌شده از مزارع، پس از طی مراحل بوجاری و جداسازی دانه‌های ریز و ناخالصی‌ها، بیشتر به کشورهایی نظیر پاکستان و هند صادر می‌شود.

وی گفت: به دلیل نبود دستگاه‌ها و کارخانه‌های فرآوری مناسب در این شهرستان، این محصول به‌صورت خام از کشور خارج و سود حاصل از فرآوری نصیب دیگر کشورها می‌شود.

تأکید بر توسعه فرآوری؛ اسانس و عصاره گشنیز در اولویت

مدیر جهاد کشاورزی نهاوند بر ضرورت ایجاد زیرساخت‌های فرآوری برای افزایش ارزش افزوده این محصول راهبردی تأکید کرد و افزود: هر ساله بخش عمده‌ای از گشنیز به‌صورت خام‌فروشی به کشورهای منطقه صادر می‌شود.

آبشناس فرآوری گشنیز را یکی از محورهای اصلی برنامه توسعه در نهاوند برشمرد و خاطرنشان کرد: این در حالیست که با توسعه زیرساخت‌های فرآوری از جمله واحدهای تولید اسانس و عصاره گشنیز، می‌توان ارزش افزوده بسیار بالاتری برای این برند مهم ایرانی ایجاد کرد که این اقدام نقشی کلیدی در جلوگیری از خام‌فروشی و افزایش دوچندان بهره اقتصادی کشاورزان خواهد داشت.

وی از پیگیری‌های جدی برای ثبت ملی و جهانی گشنیز نهاوند خبر داد و گفت: با توجه به ظرفیت بالای تولید و برداشت گشنیز در این شهرستان، در تلاش هستیم تا این محصول را در نظام میراث کشاورزی جهان (جیاس) به ثبت برسانیم.

مدیر جهاد کشاورزی نهاوند ادامه داد: پس از ثبت ملی، باید الزامات ثبت جهانی نیز با همفکری و همکاری مجموعه این شهرستان فراهم شود تا نهاوند را به عنوان یک عنوان جهانی در میراث کشاورزی جهان معرفی کنیم.

به گفته وی؛ گیاه گشنیز افزون بر ارزش اقتصادی، نقش مهمی در کنترل آفات و بیماری‌های کشاورزی دارد و از عصاره این گیاه در صنایع دارویی و مصارف بهداشتی نیز استفاده می‌شود؛ همچنین این گیاه نقشی مؤثر در تغذیه زنبورهای عسل و تولید عسل طبیعی ایفا می‌کند، به طوری که هر ساله کندوهای زیادی به منظور بهره‌مندی از این ویژگی در شهرستان نهاوند مستقر می‌شوند.

 گشنیز یا جعفری چینی گیاهی یک‌ساله با نام انگلیسی Coriander و با نام علمی Coriandrum sativum مطرح است، شوید، جعفری،رازیانه، کرفس، زیره، گلپر و هویج از خانواده گیاه گشنیز هستند، برخی منشا این سبزی را به نواحی جنوب غرب آسیا و مدیترانه نسبت می‌دهند.

گشنیز گیاهی مقاوم است و در بیشتر مناطق کشورمان قابلیت کاشت و پرورش را دارد، از برگ‌های گشنیز به صورت تازه یا خشک شده معمولا به عنوان سبزی معطر در انواع خورشت، سوپ، سالاد و آش‌ها استفاده می‌کنند.

تخم گشنیز یا میوه خشک شده گشنیز در موارد مختلفی از جمله ادویه غذا، تهیه شیرینی، ترکیب قوتو و دمنوش‌ها کاربرد دارد.

میوه گشنیز سرشار از مواد مغذی است، این گیاه دارویی به دلیل داشتن ماده موثر یا اسانس و ترکیب اصلی لینالول دارای اهمیت به‌سزایی در صنایع داروسازی، غذایی، آرایشی و بهداشتی، نوشابه و شکلات سازی است، از تخم گشنیز روغنی تهیه می شود که در سلامتی و تقویت پوست و مو نقش مهمی دارد.