تمرکز بر احساسات مثبت میتواند درمان افسردگی را موثرتر کند
پژوهشگران میگویند رویکردی تازه در رواندرمانی میتواند به بازسازی سیستم پاداش مغز کمک کند و توانایی تجربه لذت و شادی را در افرادی که از افسردگی شدید و بیلذتی (آنهدونیا) رنج میبرند تا حد قابل توجهی بهبود دهد.
به گزارش نتایج یک مطالعه جدید منتشرشده در مجله JAMA Network Open، بیلذتی یکی از شایعترین و در عین حال نادیدهگرفتهشدهترین علائم افسردگی است؛ بهطوری که حدود ۹۰ درصد افراد مبتلا به اختلال افسردگی عمده آن را تجربه میکنند. این وضعیت باعث کاهش یا از بین رفتن توانایی لذت بردن از فعالیتهای روزمره میشود و با طولانیتر شدن دوره بیماری، شدت بیشتر علائم، دشواری در روند درمان و حتی افزایش خطر رفتارهای خودکشی مرتبط است.
این اختلال تنها محدود به افسردگی نیست و در اختلالاتی مانند اضطراب، PTSD، اعتیاد و اسکیزوفرنی نیز دیده میشود اما درمانهای رایج معمولا تمرکز مستقیمی بر آن ندارند و بیشتر بر کاهش احساسات منفی متمرکز هستند.
تمرکز جدید بر بازگرداندن احساسات مثبت
مطالعه جدید که توسط روانشناسان دانشگاه SMU و دانشگاه UCLA انجام شده نشان میدهد تمرکز مستقیم بر افزایش احساسات مثبت میتواند رویکرد موثرتری در درمان افسردگی باشد.
در این پژوهش نوعی رواندرمانی جدید با نام درمان عاطفه مثبت (Positive Affect Treatment - PAT) بررسی شده است؛ روشی ۱۵ جلسهای که با هدف بازگرداندن احساس شادی، انگیزه، معنا و حساسیت نسبت به پاداش طراحی شده است.
به گفته پژوهشگران این درمان تلاش میکند سیستم پاداش مغز را بازآموزی کند؛ سیستمی که نقش مهمی در انتظار لذت، تجربه خوشی و یادگیری از تجربیات مثبت دارد. در این روش از تمرینهایی مانند بازگشت تدریجی به فعالیتهای لذتبخش، توجه آگاهانه به تجربههای مثبت، تمرین قدردانی، لذتبردن آگاهانه از لحظات خوش و تمرین محبت و مهربانی استفاده میشود تا ارتباط فرد با احساسات مثبت تقویت شود.
در یک کارآزمایی تصادفی کنترلشده روی ۹۸ فرد مبتلا به افسردگی شدید همراه با بیلذتی و اضطراب مشخص شد که درمان PAT در مقایسه با درمانهای رایج که بر کاهش احساسات منفی تمرکز دارند، نتایج بهتری در بهبود وضعیت کلی بیماران داشته است.
این برتری حتی تا یک ماه پس از پایان درمان نیز ادامه داشته است. همچنین شرکتکنندگان کاهش قابل توجهی در علائم افسردگی و اضطراب تجربه کردند.
پژوهشگران تاکید کردند که تغییر در نحوه پردازش پاداش و تهدید در مغز نقش کلیدی در این بهبودها داشته است.
به گفته آلیشیاای میورت سرپرست مرکز پژوهشی اضطراب و افسردگی در SMU درمان افسردگی نباید تنها بر حذف احساسات منفی متمرکز باشد.
او میگوید: تفاوت مهمی بین احساس درماندگی و ناامیدی وجود دارد. فردی که احساس درماندگی دارد هنوز انگیزه تغییر را دارد، اما در ناامیدی فرد باور ندارد که چیزی تغییر خواهد کرد. بیلذتی میتواند به این حالت شبیه باشد و صرفا حذف احساسات منفی آن را درمان نمیکند.
بازآموزی مغز برای تجربه شادی
در این مطالعه پژوهشگران ۹ شاخص مختلف برای بررسی حساسیت به پاداش در سه حوزه ۱. انتظار و انگیزه برای دریافت پاداش، ۲. واکنش پس از دریافت پاداش و ۳. یادگیری از تجربههای پاداشدهنده استفاده کردند.
همچنین ۵ شاخص مربوط به پردازش تهدید نیز بررسی شد. نتایج نشان داد که ۶ مورد از ۷ شاخص خودگزارشی در حوزه پاداش و تهدید توانستهاند تغییرات بالینی بیماران را توضیح دهند در حالی که اندازهگیریهای رفتاری و فیزیولوژیکی اثر مشابهی نشان ندادند.
پژوهشگران نتیجهگیری کردند که بهبود اختلال در پردازش پاداش میتواند نقش مهمی در کاهش عوامل خطر اصلی افسردگی و اضطراب از جمله بازگشت بیماری و رفتارهای خودکشی داشته باشد. به گفته آنان درمان موثر افسردگی باید فراتر از کاهش احساسات منفی باشد و به این پرسش نیز پاسخ دهد: آیا فرد دوباره میتواند معنا، لذت و ارتباط اجتماعی را تجربه کند یا نه.
انتهای پیام/
