تالاب کجی نهبندان؛ نگین آبی کویر و بهشت پرندگان مهاجر
در دل کویر سوزان نهبندان، جایی که باد بر پهنه نمکزارها میوزد و در همجواری با ریگ یلان در بیابان لوت که گرمترین نقطه جهان است، تالاب کجی همچون آینهای آبی در میان خشکی میدرخشد؛ تالابی که حیاتش به باران گره خورده و هر بار با سخاوت ابرها دوباره جان میگیرد.
تالاب کجی نمکزار نهبندان که در ۷۵ کیلومتری شمال غربی این شهرستان و در حاشیه محور بیرجند ـ زاهدان قرار دارد، با وسعتی بیش از ۲۲ هزار و ۷۶۵ هکتار، یکی از مهمترین زیستگاههای طبیعی شرق کشور به شمار میرود و در فصلهای پاییز و زمستان پذیرای هزاران پرنده مهاجر از مناطق سردسیری شمالی از جمله روسیه و سیبری است.
این تالاب در سالهای اخیر زیر سایه خشکسالیهای پیاپی روزهای دشواری را پشت سر گذاشته است؛ بهگونهای که در دورههای کمبارش، بخش قابل توجهی از پهنه آبی آن خشک شد و حیات طبیعی منطقه تحت تاثیر قرار گرفت.
با این حال بارندگیهای مناسب سال آبی جاری، بار دیگر روح زندگی را در کالبد این تالاب دمیده است و به گفته مسئولان محیط زیست میزان آبگیری تالاب در ماههای اخیر افزایش یافته و بخش قابل توجهی از بستر آن دوباره زیر آب رفته است.
بازگشت پرندگان مهاجر و رونق گردشگری طبیعی
مدیر حفاظت محیط زیست شهرستان نهبندان اظهار کرد: تالاب کجی پس از بارندگیهای زمستانی تا حدود ۹۰ درصد آبگیری شد و تداوم ماندگاری آب، زمینه بازگشت پرندگان مهاجر و رونق دوباره طبیعت منطقه را فراهم کرده است.
امیر کوهستانی افزود: بارشهای مناسب امسال موجب افزایش جلوههای طبیعی تالاب شده و با وجود افزایش دمای هوا، همچنان بخشهای زیادی از تالاب دارای آب است.
وی ادامه داد: همزمان با شرایط مناسب زیستی، گونههای مختلفی از پرندگان مهاجر از جمله فلامینگو، کاکایی، کشیم گردنسیاه، حواصیل خاکستری و برخی دیگر از پرندگان آبزی و کنارآبی در این منطقه مشاهده شدهاند.
مدیر حفاظت محیط زیست نهبندان با بیان افزایش حضور پرندگان مهاجر سیبری در تالاب کجی گفت: شمار این پرندگان نسبت به سال گذشته بیشتر شده که نشاندهنده بهبود شرایط زیستگاهی تالاب است.
وی بیان کرد: در ایام نوروز امسال حدود ۲ هزار و ۵۰۰ گردشگر از تالاب کجی بازدید کردند و این موضوع ظرفیت بالای منطقه را در حوزه گردشگری طبیعتمحور نشان میدهد.
تالاب کجی نمکزار علاوه بر اهمیت زیستمحیطی، از منظر طبیعی و گردشگری نیز یکی از جاذبههای شاخص خراسان جنوبی محسوب میشود، چشماندازهای وسیع نمکی، پوشش گیاهی بومی مانند گز و تاغ و حضور گونههای متنوع جانوری، این منطقه را به مقصدی جذاب برای طبیعتگردان، پژوهشگران و عکاسان حیاتوحش تبدیل کرده است.
در حاشیه این تالاب، گونههای جانوری مختلفی از جمله زاغ بور، هوبره، عقاب طلایی، روباه، گرگ و کفتار نیز زیست میکنند که بر ارزش اکولوژیک منطقه افزوده است.
کارشناسان محیط زیست معتقدند تداوم حیات تالاب کجی، نیازمند برنامهریزی برای مدیریت منابع آبی، حفاظت از زیستگاههای پیرامونی و مقابله با آثار خشکسالی است چرا که این تالاب نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی و تعادل اکولوژیک شرق کشور ایفا میکند.
اکنون تالاب کجی پس از ماهها تشنگی، دوباره نفس میکشد؛ نگینی آبی که در قلب کویر روایتگر پیوند امید و حیات با باران است.
