روغن زیتون زیر ذرهبین دانشمندان؛ برخی چربیها سرطان پانکراس را شعلهور میکنند!
پژوهش تازهای که در مجله علمی Cancer Discovery منتشر شده نشان میدهد همه چربیها تاثیر یکسانی بر سرطان ندارند و برخی از انواع چربیهای غذایی میتوانند رشد سرطان پانکراس را تسریع یا حتی مهار کنند. محققان دریافتند نوع چربی مصرفی بهویژه نسبت میان چربیهای تکغیراشباع و چندغیراشباع نقش بسیار مهمتری از میزان کلی چربی در رژیم غذایی ایفا میکند.
به گزارش برنا، این مطالعه توسط پژوهشگران Yale School of Medicine انجام شده و روی سرطان مجرای پانکراس یا PDAC تمرکز دارد؛ یکی از کشندهترین انواع سرطان که تنها حدود ۱۳ درصد بیماران آن بیش از پنج سال پس از تشخیص زنده میمانند. به گفته پژوهشگران امسال بیش از ۶۵ هزار نفر در آمریکا به این سرطان مبتلا خواهند شد و بیش از ۵۰ هزار نفر نیز جان خود را از دست میدهند.
کریستین فلیپه رویز، پژوهشگر ارشد این تحقیق میگوید برخلاف تصور رایج مشکل اصلی تنها مصرف زیاد چربی نیست بلکه نوع چربی مصرفی اهمیت حیاتی دارد. او توضیح داد برخی چربیها همان اثری را دارند که انتظار میرود و به رشد سرطان کمک میکنند، اما برخی دیگر میتوانند رشد تومور را بهطور قابل توجهی سرکوب کنند.
یکی از یافتههای شگفتانگیز این پژوهش مربوط به اسید اولئیک بود؛ اسید چرب اصلی موجود در روغن زیتون که معمولا بهعنوان چربی مفید برای سلامت قلب شناخته میشود. نتایج نشان داد رژیمهای غذایی سرشار از اسید اولئیک میتوانند در موشهای مستعد سرطان پانکراس رشد تومور را افزایش دهند. این اسید چرب در روغن زیتون، روغن آفتابگردان اولئیک، روغن گلرنگ، بادامزمینی و حتی چربی حیوانی یافت میشود.
برای بررسی دقیقتر پژوهشگران ۱۲ رژیم غذایی پرچرب مختلف را روی موشها آزمایش کردند. همه رژیمها کالری یکسانی داشتند، اما منبع چربی آنها متفاوت بود تا الگوهای رایج تغذیه در آمریکا شبیهسازی شود. نتایج نشان داد رژیمهای غنی از چربیهای تکغیراشباع (MUFA) مانند اسید اولئیک، رشد سرطان را تشدید میکنند؛ درحالیکه رژیمهای سرشار از چربیهای چندغیراشباع (PUFA) بهویژه اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در روغن ماهی، روند سرطان را کند میکنند.
محققان اعلام کردند موشهایی که با رژیم غذایی غنی از روغن ماهی تغذیه شدند حدود ۵۰ درصد کاهش پیشرفت بیماری را نسبت به موشهایی داشتند که رژیم چربی استاندارد دریافت میکردند.
دانشمندان برای توضیح این تفاوت فرآیندی به نام فروپتوز را بررسی کردند؛ نوعی مرگ برنامهریزیشده سلولی که بر اثر اکسید شدن چربیها رخ میدهد. چربیهای چندغیراشباع بهراحتی اکسید میشوند و همین مسئله باعث میشود سلولهای سرطانی بیشتر در معرض نابودی قرار گیرند اما چربیهای تکغیراشباع در برابر اکسیداسیون مقاومترند و از سلولهای سرطانی محافظت میکنند.
به گفته رویز چربیهای تکغیراشباع با کاهش اکسیداسیون لیپیدها احتمال مرگ سلولهای سرطانی را کمتر میکنند و در نتیجه به بقای تومور کمک میکنند. پژوهشگران همچنین مشاهده کردند هرچه نسبت MUFA به PUFA در رژیم غذایی بیشتر باشد بار بیماری و رشد تومور نیز افزایش پیدا میکند و برعکس کاهش این نسبت با کاهش شدت سرطان همراه است.
این مطالعه تفاوت جالبی نیز میان موشهای نر و ماده نشان داد. اسید اولئیک عمدتا در موشهای نر باعث رشد بیشتر تومور شد درحالیکه در موشهای ماده اثر قابلتوجهی مشاهده نشد. با این حال چربیهای چندغیراشباع در هر دو جنس اثر محافظتی داشتند. پژوهشگران معتقدند تفاوتهای متابولیکی مرتبط با جنسیت ممکن است در رشد سرطان نقش مهمی داشته باشد و باید بیشتر بررسی شود.
با وجود اهمیت نتایج دانشمندان تأکید میکنند که این یافتهها هنوز در انسان تایید نشدهاند و فعلا نباید به معنای حذف کامل روغن زیتون یا سایر چربیهای تکغیراشباع از رژیم غذایی تلقی شود. با این حال این نتایج میتواند برای افرادی که در معرض خطر بالای سرطان پانکراس قرار دارند مانند مبتلایان به التهاب مزمن پانکراس، چاقی، دیابت دیررس یا افرادی با سابقه خانوادگی سرطان اهمیت ویژهای داشته باشد.
پژوهشگران اکنون در حال بررسی این موضوع هستند که آیا تغییر ترکیب چربیهای رژیم غذایی میتواند به درمان بیماران مبتلا به سرطان پانکراس کمک کند یا خیر. همچنین آنها امیدوارند در آینده نسبت چربیهای MUFA و PUFA در خون بهعنوان یک نشانگر هشداردهنده اولیه برای تشخیص خطر ابتلا به سرطان پانکراس مورد استفاده قرار گیرد.
انتهای پیام/
