واشنگتن تحت فشار لابیهای صهیونیستی از مسیر تفاهم خارج شد/ ترامپ بار دیگر در داخل آمریکا با مشکلات سیاسی و اقتصادی مواجه خواهد شد
ابوالقاسم دلفی سفیر اسبق ایران در فرانسه، در گفتوگو با خبرنگار برنا درباره ماهیت دور تازه تنشهای میان ایران و آمریکا اظهار کرد: آنچه امروز میان ایران و آمریکا در حال رخ دادن است، ناشی از برداشتهای متفاوت دو طرف از محتوای یادداشت تفاهم است. این یادداشت، با وجود همه مزایا و محاسنی که برای کشور داشت، مهمترین دستاوردش توقف جنگ و درگیریهای نظامی در یک مقطع زمانی بود. در ادامه اما طی دوره دوماههای که برای بررسی، تحلیل و نهاییسازی نحوه اجرای آن در نظر گرفته شده بود، اختلافنظرها و برداشتهای متفاوت بروز کرد.
وی افزود: آمریکاییها انتظار داشتند تنگه به شکلی که مدنظر آنهاست باز باشد و تردد کشتیها مطابق خواسته و ملاحظات آنها انجام شود. در حالی که بر اساس متن یادداشت تفاهم، مدیریت تنگه بر عهده ایران و با هماهنگی عمان بود و قرار بود تهران با همکاری مسقط سازوکاری را تدوین کند تا تردد بهصورت عادی انجام شود.
دلفی ادامه داد: با این حال، در همان مقطع، مارکو روبیو به منطقه سفر کرد و در نشست وزرای خارجه شورای همکاری خلیج فارس حضور یافت. پس از آن نیز آمریکاییها با همکاری عمان و از طریق سازمان بینالمللی دریانوردی، مسیر فرعی دیگری را برای عبور کشتیها طراحی کردند؛ در حالی که از نظر ایران، این اقدام باید با هماهنگی جمهوری اسلامی انجام میشد.
وی با اشاره به اینکه از نگاه ایران، اقدام آمریکا در هماهنگی مستقل با عمان و برخی نهادهای بینالمللی برخلاف مفاد یادداشت تفاهم بوده است، تصریح کرد: مدیریت تنگه بر عهده ایران بود و به همین دلیل نیز جمهوری اسلامی اعلام کرد هر شناوری که از مسیر تعیینشده از سوی ایران عبور نکند، از مسیر قانونی استفاده نکرده و ممکن است با برخورد مواجه شود؛ موضوعی که در ادامه به آغاز درگیریها انجامید.
سفیر اسبق ایران در فرانسه تأکید کرد: ریشه اصلی این اختلاف، برداشت متفاوت یا حتی سوءنیت آمریکا در اجرای یادداشت تفاهم است. اگر هنگام مذاکرات و تدوین متن تفاهم، درباره نحوه اجرا و چهارچوبهای آن، حضور یک طرف ثالث بهعنوان ناظر مورد توجه قرار میگرفت، شاید امروز با چنین مشکلاتی روبهرو نبودیم.
وی گفت: لازم بود نهادی بیطرف که مورد قبول هر دو طرف باشد، بر اجرای تفاهم نظارت کند؛ همانگونه که در برجام، به دلیل ماهیت هستهای موضوع، آژانس بینالمللی انرژی اتمی مسئول نظارت بر اجرای تعهدات فنی بود. در اینجا نیز وجود یک مرجع داوری و نظارتی میتوانست از بروز اختلاف در تفسیر و اجرای توافق جلوگیری کند.
دلفی در عین حال خاطرنشان کرد: البته با توجه به عملکرد دونالد ترامپ، بعید است که او اساساً پذیرش چنین مرجعی را میپذیرفت. حتی اگر ایران این موضوع را در مذاکرات مطرح کرده باشد، احتمال دارد طرف آمریکایی با آن مخالفت کرده باشد، زیرا ترامپ نشان داده است که حتی برخی اعضای تیم مذاکرهکننده خود را نیز مورد انتقاد قرار میدهد و معمولاً مرجعیتی غیر از نظر خود را نمیپذیرد.
وی با بیان اینکه منشأ این تنشها و حتی تداوم آنها در آینده، به نحوه اجرای تفاهمات بازمیگردد، اظهار کرد: هر دو طرف باید دقیقاً به تعهدات خود پایبند باشند و اجرای این تعهدات نیز زیر نظر یک مرجع صالح و مورد قبول طرفین انجام شود. از زمان امضای این یادداشت تفاهم، در داخل و خارج آمریکا، کشورهای غربی، رژیم صهیونیستی و حتی برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس این موضوع را مطرح کردند که این توافق بیش از اندازه به سود ایران بوده و آمریکا امتیازات زیادی داده، بدون آنکه امتیاز متقابلی از ایران دریافت کرده باشد.
وی افزود: همین فضاسازیها فشار قابل توجهی بر دونالد ترامپ، تیم مذاکرهکننده و دولت آمریکا وارد کرد. به همین دلیل نیز ترامپ پس از بازگشت از اجلاس سران ناتو در آنکارا، در مصاحبهای با لحنی تند به منتقدان یادداشت تفاهم پاسخ داد؛ افرادی که معتقد بودند این توافق به نفع ایران است و آمریکا امتیازات زیادی واگذار کرده است. بخش عمده این انتقادها از سوی افرادی مطرح میشد که در داخل حزب جمهوریخواه و در میان حامیان خود ترامپ قرار داشتند و ارتباط نزدیکی با لابی صهیونیستی در آمریکا و همچنین رژیم اسرائیل دارند.
دلفی ادامه داد: این جریانها و گروهها علیه دونالد ترامپ و دولت آمریکا بسیج شدند و فشار سیاسی گستردهای وارد کردند تا این گزاره را القا کنند که یادداشت تفاهم به زیان دولت آمریکا بوده و ایران بیشترین سود را از آن برده است. شاهد این مدعا نیز اظهارات هفته گذشته معاون رئیسجمهور آمریکا بود که با لحنی تند به مخالفان یادداشت تفاهم در آمریکا حمله کرد و آنها را افرادی بیمسئولیت خواند که منافع آمریکا را در نظر نمیگیرند و در مسیر تصمیمات دولت کارشکنی میکنند.
وی با اشاره به تأثیر فشارهای داخلی بر دولت آمریکا، افزود: مجموعه این فشارها و فضایی که پیش از درگیریهای اخیر علیه ترامپ شکل گرفت، باعث شد رئیسجمهور آمریکا در روند اجرای تفاهم و مذاکرات به سمت جبران این فشارها حرکت کند. به همین دلیل، بار دیگر موضوع عبور کشتیها از مسیر تعیینشده از سوی عمان را بهانه قرار داد و مدعی شد تردد از مسیر فرعی پیشبینیشده انجام نمیشود. آغاز درگیریها و حملات علیه ایران تا حدی با هدف ابراز نارضایتی از یادداشت تفاهم، مدیریت فضای داخلی آمریکا و افزایش فشار بر ایران برای کسب امتیازات بیشتر صورت گرفت.
سفیر اسبق ایران در فرانسه تصریح کرد: با این حال، نتیجه وضعیتی که اکنون ایجاد شده، قطعاً به نفع آمریکا نخواهد بود؛ زیرا بازار جهانی نفت و انرژی بار دیگر به شرایط پیش از امضای یادداشت تفاهم بازگشته و قیمت نفت روندی صعودی پیدا کرده است. افزایش قیمت نفت نیز مستقیماً بر قیمت بنزین در آمریکا اثر میگذارد و بازارهای مالی و بورس این کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
دلفی ادامه داد: ترامپ بار دیگر در داخل آمریکا با مشکلات سیاسی و اقتصادی مواجه خواهد شد و هرچه به انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر نزدیکتر شویم، این فشارها برای او سنگینتر و پرهزینهتر خواهد شد و ممکن است او را به سمت اقدامات دیگری سوق دهد. بخش مهمی از تنشهای کنونی ناشی از فشارهایی است که از سوی لابیهای صهیونیستی بر ترامپ وارد میشود. رژیم اسرائیل از ابتدا مخالف هرگونه تفاهم و مصالحه میان ایران و آمریکا بوده و تمایل داشته است این روند شکست بخورد و فضای تقابل و جنگ ادامه پیدا کند. از این منظر، طبیعی است که از ورود آمریکا به درگیریهای اخیر رضایت داشته باشد.
وی با بیان اینکه رژیم صهیونیستی تلاش دارد خود را عامل شکست مذاکرات معرفی نکند، افزود: در همین چارچوب، شاهد هستیم که اسرائیل در قبال لبنان تا حدودی عقبنشینی کرده، شدت درگیریها کاهش یافته و حملات به لبنان تقریباً متوقف شده است. همچنین بحث خروج نیروهای اسرائیلی از برخی مناطق اشغالی جنوب لبنان نیز مطرح شده است. هدف از این اقدامات، ارائه این تصویر است که اسرائیل عامل برهم خوردن مذاکرات و یادداشت تفاهم نبوده، در حالی که از طریق لابیهای خود در آمریکا، بهویژه در کنگره و میان جریانهای حامی رژیم صهیونیستی، در جهت مختل کردن روند مذاکرات و فراهم کردن زمینه ورود دوباره آمریکا به جنگ تلاش کرده است.
دلفی در پایان تأکید کرد: طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران در برابر هرگونه حمله از خود دفاع خواهد کرد و از منافع و مواضع دفاعی خود صیانت میکند. بدون تردید در چنین شرایطی خسارتهایی نیز به وجود خواهد آمد، اما آمریکاییها باید بدانند که از مسیر جنگ به نتیجهای نخواهند رسید. یادداشت تفاهم همچنان مبنای روابط و فصلالخطاب میان ایران و آمریکا است و باید اجرای آن در دستور کار قرار گیرد. اگر نواقص موجود در این تفاهم، بهویژه موضوع تعیین مرجع داوری و نظارت بر اجرای آن از سوی یک شخص یا کشور ثالث مورد قبول دو طرف، برطرف شود، اجرای توافق نیز با آرامش و ثبات بیشتری ادامه خواهد یافت.
انتهای پیام/
