بقائی: اجازه نخواهیم داد که آمریکا تعیینکننده زمان جنگ و صلح باشد/ ایران هیچ مذاکرهای با واشنگتن ندارد
به گزارش برنا، اسماعیل بقائی در آغاز نشست هفتگی خود با خبرنگاران، ضمن قدردانی از اصحاب رسانه، اظهار کرد: امروز جلسه را با یاد سه شهید جاویدالاثر مدرسه شجره طیبه میناب، شهید امیرعلی جداوی، شهید مسیحا سالاری و شهید ماکان نصیری آغاز میکنیم. وی با اشاره به تشییع پیکرهای شهدای میناب اظهار کرد: هفته گذشته بار دیگر میناب صحنهای را رقم زد که تاریخ کمتر به خود دیده است. پارههای پیکر دختران و پسران ایران، دستها، پاها، انگشتها و قطعات بدن کودکانمان با اندوه فراوان به خاک سپرده شد و بار دیگر با تمام وجود، آثار جنایات آمریکا را لمس کردیم. بقائی با اشاره به صحنههای تشییع یکی از شهدای کودک مدرسه میناب، افزود: تصویر مادر سپیدمویی که حاضر نبود آخرین بازمانده از بدن فرزندش را از دست بدهد، برای همیشه در حافظه ایرانیان ثبت شد. این پرسش همچنان باقی است که چگونه میتوان فرزند را از مادر جدا کرد و به خاک سپرد، حتی اگر تنها تکهای کوچک از انگشت یا دست او باقی مانده باشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با انتقاد از مواضع برخی مقامات اروپایی در حوزه حقوق بشر، گفت: از خانم کایا کالاس که نگران حقوق بشر مردم ایران هستند و هر از چند گاهی به بهانه حقوق بشر علیه ایران بیانیه صادر میکنند و افرادی را در فهرست تحریمهای حقوق بشری قرار میدهند، سؤال میکنم که آیا این قربانیان ایرانی نبودند و انسانهای بیگناه محسوب نمیشدند؟ وی همچنین خطاب به دولت فرانسه اظهار کرد: همین هفته گذشته ادعای حمایت از ایرانیان و جامعه مدنی ایران را مطرح کردند و به بهانه اقدام ایران برای پاسخگو کردن دو دیپلمات این کشور که تحت پوشش دیپلماتیک در اقدامات مداخلهجویانه علیه ایران فعالیت میکردند، موضعگیری کردند. این سؤال مطرح است که از کدام جامعه مدنی ایران سخن میگویید؟ چگونه درد و رنج ایرانیانی که در معرض جنایت و تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفتند، حس انساندوستی شما را برنینگیخت، اما در برابر مقابله ایران با اقدامات مداخلهجویانه خود، پشت شعارهایی همچون حقوق بشر و جامعه مدنی پنهان میشوید؟ بقائی با اشاره به تحولات دیپلماتیک هفته گذشته گفت: اجلاس سازمان همکاری شانگهای برای جمهوری اسلامی ایران اهمیت داشت و سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در این اجلاس شرکت کرد و دیدارهای خوبی نیز انجام شد. با توجه به اینکه احتمالاً بخشی از پرسشهای خبرنگاران درباره این سفر خواهد بود، در مقدمه به جزئیات آن نمیپردازم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعای مدیریت جنگ از سوی آمریکا گفت: نمیدانم بر چه اساسی تصور میشود آمریکاییها در حال مدیریت جنگ هستند؛ جنگی که قرار بود ظرف سه روز ایران را فرو بپاشاند و به تسلیم وادار کند، اکنون پس از پنج ماه، خود آنها را در باتلاقی خودساخته گرفتار کرده است. این مدیریت جنگ نیست، بلکه دست و پا زدن در فضاحتی است که با وسوسه رژیم صهیونیستی برای خود ایجاد کردهاند و طبیعتاً باید هزینه آن را نیز بپردازند. به عنوان یک اصل، ما نه نگران نفت هستیم و نه نگران نگرانیهای آمریکا. آنچه برای جمهوری اسلامی ایران اصل است، مصالح و منافع ملی است. تصمیمگیری درباره منافع ملی یک کشور، معادلهای تکمجهولی نیست و متغیرهای متعددی دارد که در نهایت امنیت ملی و منافع ملی تعیینکننده آن است. تصمیمگیری در این زمینه در چارچوب روندی شفاف و مشخص و با مشارکت همه دستگاههای تصمیمگیر جمهوری اسلامی ایران انجام میشود و وزارت امور خارجه نیز یکی از این دستگاهها است. جمهوری اسلامی ایران هیچگاه اجازه نداده و هرگز اجازه نخواهد داد آمریکا تعیینکننده زمان جنگ و صلح برای ایران باشد. ما تا هر زمان که منافع و مصالح کشور اقتضا کند، از خود دفاع خواهیم کرد و هر زمان نیز تشخیص دهیم که استفاده از ابزار دیپلماسی میتواند در حفظ منافع ملی مؤثر باشد، حتماً از این ابزار بهره خواهیم گرفت.
حامیان رژیم اوکراین باید پاسخگو باشند
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی درباره اقدام اخیر رژیم اوکراین، اظهار کرد: حتماً همه طرفهایی که خود را به نوعی حامی و پشتیبان رژیم اوکراین میدانند، باید در این زمینه پاسخگو باشند. رفتار رئیسجمهور اوکراین یادآور رفتار آنارشیستهایی است که در آستانه جنگ جهانی اول اقدامات نمایشی و بسیار خطرناکی انجام دادند؛ اقداماتی که تبعات آن دامنگیر همه اروپا شد. شما نمیتوانید مطمئن باشید که یک اقدام نمایشی برای جلب توجه و نشان دادن وزن نهچندان بالای خود در معادلات بینالمللی، صرفاً در همان حد باقی بماند. اینگونه اقدامات قطعاً تبعاتی غیرقابل پیشبینی برای عاملان آن خواهد داشت و پیامدهای آن کل منطقه را درگیر خواهد کرد. بقائی با بیان اینکه رژیم اوکراین طی چهار سال گذشته کشور خود را به ابزاری در دعوای ژئوپلیتیکی میان قدرتها تبدیل کرده است، گفت: در این مدت نیز به جای تمرکز بر حل مشکلات، نجات کشور خود و پایان دادن به جنگی که بر شرق اروپا و به نوعی بر کل دنیا تحمیل کرده، همواره دیگران را متهم کرده است. جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدا اعلام کرده که هیچگونه مداخلهای در منازعه اوکراین و روسیه ندارد. اقدام اخیر رژیم اوکراین نیز اقدامی کاملاً غیرقانونی، ناموجه، مغایر منشور ملل متحد و یک ماجراجویی خطرناک بود که قطعاً از سوی جمهوری اسلامی ایران بیپاسخ نخواهد ماند. بزرگترهای زلنسکی باید هم او را کنترل کنند و هم مراقب باشند که اقدامات رژیم اوکراین میتواند پیامدهای گستردهای برای بخشهای مختلف جهان داشته باشد. ما اطلاع داریم که کشورهای ساحلی دریای خزر بهشدت از این اقدام نگران و ناراضی هستند و رژیم اوکراین حتماً باید بابت این اقدام خود پاسخگو باشد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره انتقال فناوری هستهای، اظهار کرد: من در مورد موضع جمهوری اسلامی ایران میتوانم اعلام نظر کنم. اینکه رژیم صهیونیستی اساساً با هرگونه انتقال فناوری و هرگونه پیشرفت درونزا در کشورهای منطقه مشکل داشته باشد، تردیدی وجود ندارد و در این زمینه نیز قطعاً از هیچ اقدامی برای جلوگیری از انتقال فناوریها به منطقه کوتاهی نخواهد کرد. وی درباره اصل موضوع گفت: آنچه ما از رسانهها شنیدیم، نشان میدهد که طبق روال همیشگی رفتار آمریکا، این تفاهم ظاهراً بیش از ۲۴ ساعت دوام نیاورد و پس از آن نیز شرط و شروطی مطرح شد. فارغ از این موضوع، استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای بر اساس معاهده منع اشاعه، حق همه کشورهاست. دلیل و بهانه اقدامات آمریکا و همپیمانانش علیه جمهوری اسلامی ایران نیز همواره اصرار ایران بر استفاده از همین حق قانونی خود ذیل معاهده منع اشاعه بوده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به تناقض در رفتار واشنگتن تصریح کرد: قضاوت درباره این تناقضها را به افکار عمومی جهان واگذار میکنیم تا ببینند رفتار آمریکا تا چه اندازه مبتنی بر قانونشکنی و برخوردهای گزینشی است. همانگونه که عرض کردم، این اقدامات هیچ تأثیری بر موضع اصولی جمهوری اسلامی ایران نخواهد داشت و ما همچنان معتقدیم که ایران و هر کشور عضو دیگر معاهده منع اشاعه باید بتواند از حقوق قانونی خود در بهرهگیری صلحآمیز از انرژی هستهای برخوردار باشد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره همکاری بلغارستان با آمریکا در جریان تجاوز نظامی علیه ایران، اظهار کرد: مواضع جمهوری اسلامی ایران پیش از این نیز اعلام شده است. ما اطلاع داریم که بلغارستان پیشتر اجازه استفاده از فرودگاه صوفیه را برای استقرار و بهرهگیری هواپیماهای آمریکایی به منظور پشتیبانی از تجاوز نظامی علیه ایران صادر کرده بود. این اقدام مغایر اصول بنیادین منشور ملل متحد، مبانی حقوق بینالملل و میتواند مصداق عمل تجاوزکارانه بر اساس قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد باشد. جمهوری اسلامی ایران این موضوع را به صراحت اعلام کرده است. ما اطلاع داریم که افکار عمومی بلغارستان و بخش قابل توجهی از پارلمان این کشور با این تصمیم مخالف هستند، زیرا هر انسان آزادهای میداند تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران اقدامی غیرقانونی بوده و مرتکبان آن جنایتهای جنگی متعددی را رقم زدهاند. سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: مردم بلغارستان به خوبی آگاه هستند که مردم ایران هیچ مسئلهای با این کشور نداشتهاند و روابط ایران و بلغارستان طی دهههای گذشته همواره بر پایه احترام متقابل بوده است. از این رو، تصمیمگیران بلغارستان باید درباره این تصمیم ناموجه و خطرناک که عملاً میتواند کشورشان را در جایگاه همدست و همکار آمریکا و رژیم صهیونیستی در تجاوز نظامی علیه ایران قرار دهد، پاسخگو باشند.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره سفر اخیر به عراق، اظهار کرد: موضع جمهوری اسلامی ایران همان موضعی است که نخستوزیر عراق و دفتر ایشان به صراحت اعلام کردهاند. در جریان این سفر، درباره همکاریهای ایران و عراق در زمینه تقویت امنیت مرزها و مقابله با تروریسم و گروههای تروریستی بر اساس توافقنامهای که از چند سال قبل میان دو کشور وجود داشته، گفتوگو شد. تلاش ما این است که با همکاری دولت عراق و مراجع ذیربط در اقلیم کردستان عراق، مرزهای مشترک دو کشور، مرزهایی امن و به دور از تحرکات گروههای تروریستی باشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر مسئولیت آمریکا در تجاوز نظامی علیه ایران گفت: ما آمریکا را مسئول تجاوز نظامی علیه ایران که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، میدانیم و در عین حال نمیتوانیم مشارکت برخی کشورهای منطقه در این تجاوز نظامی را نادیده بگیریم. بارها اعلام کردهایم که جمهوری اسلامی ایران خواهان روابط خوب با کشورهای منطقه است و هیچگونه خصومتی با هیچیک از کشورهای منطقه ندارد. برعکس، پیوندها و اشتراکات فراوانی میان ایران و کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس وجود دارد که میتواند مبنای اعتماد و همکاری متقابل باشد.
همکاری با متجاوزان مغایر اصل حسن همجواری است
متأسفانه برخی کشورهای منطقه، برخلاف موازین حقوق بینالملل و مغایر اصل حسن همجواری، قلمرو خود را در اختیار طرفهای متجاوز علیه ایران قرار دادند و در مواردی نیز بنا بر اطلاعات موجود، به صورت مستقل در تجاوز نظامی علیه ایران مشارکت داشتند. وی درباره بیانیه برخی کشورهای منطقه نیز گفت: این بیانیه، بیانیهای بسیار مخرب بود. این کشورها با آگاهی کامل از مفاد یادداشت تفاهم و با علم به اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچگاه و تحت هیچ شرایطی درباره توانمندیها و امکانات دفاعی خود مذاکره یا مصالحه نخواهد کرد، در بیان این موضوع با وزیر امور خارجه آمریکا همصدا شدند. از نظر جمهوری اسلامی ایران، این موضع با ادعای این کشورها مبنی بر حمایت از روند گفتوگوهایی که به یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد منجر شد، مغایرت دارد و همچنان باید درباره آن توضیح داده شود. در دو هفته گذشته نیز شاهد تداوم همکاری و مشارکت برخی کشورهای منطقه با آمریکا در ارتکاب جنایت جنگی و تجاوز نظامی علیه ایران بودهایم. جمهوری اسلامی ایران همه این موارد را به صراحت اعلام کرده و انتظار روشن ما از این کشورها آن است که به چنین همکاری و همدستی با آمریکا علیه ایران ادامه ندهند.
فرانسه باید عذرخواهی کند
وی در پاسخ به پرسشی درباره مواضع اخیر فرانسه اظهار کرد: این فرار رو به جلو از سوی مقامات فرانسوی سابقه دارد. طرفی که باید از جمهوری اسلامی ایران عذرخواهی کند، دولت فرانسه است؛ زیرا تحت پوشش فعالیتهای دیپلماتیک و سفارتخانه، اقداماتی انجام داده که بر اساس کنوانسیون ۱۹۶۱ روابط دیپلماتیک به هیچ عنوان موجه نبوده است. دیپلماتهای فرانسوی به بهانه ارتباط با جامعه مدنی، در امور داخلی ایران مداخله کردند و برای خود مأموریتهایی تعریف کردند که طبق همه تفسیرهای معتبر از کنوانسیون روابط دیپلماتیک، مصداق دخالت در امور داخلی کشورها محسوب میشود. مواضع جمهوری اسلامی ایران به صراحت اعلام شده و روز گذشته نیز سفیر فرانسه در تهران به وزارت امور خارجه احضار شد و به وی تأکید شد که دولت فرانسه باید از چنین اقدامات و مداخلاتی در امور داخلی ایران، تحت عناوین فریبندهای مانند ارتقای حقوق بشر یا حمایت از جامعه مدنی، دست بردارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره مواضع دولت جدید انگلیس نیز گفت: انتظار داشتیم دولت جدید انگلیس عاقلانهتر از دولت قبلی رفتار کند، اما متأسفانه همان مسیر را ادامه داد و شاید حتی بدتر از گذشته عمل کرد. ما اطلاع داشتیم و همچنان اطلاع داریم که در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، آمریکا طی ۴۰ روز از پایگاههای نظامی انگلیس برای پشتیبانی از عملیات تجاوزکارانه خود علیه ایران استفاده کرده است. این اقدام با هر معیاری، از جمله معیارهایی که خود انگلیس و دیگر کشورهای اروپایی مدعی آن هستند، مغایر موازین حقوق بینالملل و ناقض بند چهار ماده ۲ منشور ملل متحد است و به هیچ عنوان قابل پذیرش نیست. اظهارات صریح نخستوزیر جدید انگلیس در این زمینه، اعتراف و اذعان به همدستی در ارتکاب یک عمل متخلفانه بینالمللی است و دولت انگلیس باید در قبال آن پاسخگو باشد.
مداخله در موضوع تنگه هرمز راهحل نیست
بقائی با اشاره به مواضع لندن درباره تنگه هرمز اظهار کرد: هرگونه مداخله انگلیس در این موضوع صرفاً باعث پیچیدهتر شدن شرایط خواهد شد و هیچ کمکی به حل مسئله نمیکند. اگر انگلیس و سایر طرفهایی که مدعی نگرانی درباره وضعیت تنگه هرمز هستند، صداقت دارند، باید به ریشه موضوع مراجعه کنند. پیشنهاد میکنم مقامات انگلیسی سخنان وزیر امور خارجه لوکزامبورگ در اجلاس آسهآن را مرور کنند و برای یکبار هم که شده صادقانه اعتراف کنند که عامل وضعیت کنونی تنگه هرمز چیزی جز تجاوز نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران نیست. تنگه هرمز پیش از آغاز تجاوز نظامی آمریکا باز بود و شرایط فعلی هیچ علت دیگری جز اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران ندارد.
مذاکرات ایران و عمان درباره مدیریت کشتیرانی ادامه دارد
بقائی درباره گفتوگوهای ایران و عمان نیز گفت: این مذاکرات میان جمهوری اسلامی ایران و عمان انجام میشود و چند دور از آن روزهای جمعه و شنبه برگزار شد که مذاکرات مفیدی بود. محور این گفتوگوها، نحوه مدیریت تردد کشتیرانی در تنگه هرمز است و هدف آن تدوین سازوکارهایی از سوی دو کشور ساحلی برای تضمین کشتیرانی ایمن، با رعایت حقوق حاکمیتی دو کشور و حفظ امنیت و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران است. وضعیت تنگه هرمز تغییری نکرده و به دلیل اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و ناامنی تحمیلشده از سوی این کشور، همچنان تنگه هرمز بسته است. این مذاکرات ارتباطی با آمریکا ندارد و موضوعی دوجانبه میان ایران و عمان است که همچنان ادامه خواهد داشت.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره برخی اخبار مربوط به فعالیت سفارتخانههای خارجی اظهار کرد: اکنون در ماه اوت قرار داریم و طبیعی است که به دلیل تعطیلات، رفتوآمدها و فعالیت سفارتخانهها با تغییراتی همراه باشد. در یک مورد فضایی ایجاد شد که به اعتقاد ما عامدانه و بخشی از جنگ روانی آمریکا و برخی متحدانش بود. درباره انگلیس شایعاتی مطرح شد و درباره برخی دیگر از سفارتخانهها نیز اخباری منتشر شد که خود آنها این اخبار را تکذیب کردند؛ از جمله درباره فرانسه که همانگونه که اشاره کردم، سفیر این کشور روز گذشته برای احضار در وزارت امور خارجه حضور داشت. بخش عمده این گزارشها را باید در چارچوب جنگ روانی آمریکا ارزیابی کرد؛ جنگی که این کشور بارها از آن استفاده کرده است و نباید به چنین شایعاتی توجه کرد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره وضعیت لبنان اظهار کرد: بخشی از کمکهای آمریکا را پیشتر توضیح دادم و کمکهای این کشور به سایر کشورهای منطقه نیز کموبیش به همین شکل است. درباره لبنان نیز بارها موضع جمهوری اسلامی ایران را اعلام کردهایم. سلاح مقاومت برای دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی لبنان بوده و این کشور همچنان تحت اشغال قرار دارد. اینکه مردم لبنان، از جمله مقاومت لبنان، چگونه درباره دفاع از حاکمیت ملی، تمامیت سرزمینی و عزت خود در برابر رژیمی که هیچ حد و مرزی در جنایت و تجاوز نمیشناسد تصمیمگیری کنند، موضوعی است که به خود لبنانیها مربوط میشود. تجربه نشان داده است که در برابر طرفی که جز زبان زور چیزی نمیشناسد، نمیتوان بدون سلاح و بدون ابزار دفاعی ایستادگی کرد.
بقائی درباره وضعیت یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا گفت: وضعیت کاملاً روشن است. ما یک یادداشت تفاهم داشتیم که در آن تکالیف طرفین بهصورت شفاف مشخص شده بود، اما آمریکا کمتر از دو یا سه روز پس از امضای آن، این یادداشت تفاهم را نقض کرد. آمریکا تنها بخشی از تعهدات خود را زیر پا نگذاشت، بلکه کل سازوکار پیشبینیشده در این یادداشت تفاهم را نقض کرد. طبیعی است که هیچ تفاهمی نمیتواند به صورت یکجانبه اجرا شود و متقابلاً جمهوری اسلامی ایران نیز اجرای تعهدات خود را متوقف کرد. اینکه در آینده چه مسیری در پیش گرفته خواهد شد، موضوعی است که در زمان خود درباره آن تصمیمگیری و اظهار نظر خواهد شد، اما آنچه روشن است این است که جمهوری اسلامی ایران به هیچ عنوان از اصول و مبانی مرتبط با منافع و امنیت ملی خود کوتاه نخواهد آمد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره مواضع برخی کشورهای منطقه اظهار کرد: این اظهارات زمانی ارزشمند خواهد بود که در عمل نیز محقق شود، اما متأسفانه در عمل چنین چیزی مشاهده نمیشود. آمریکا بهطور مستمر از پایگاههای نظامی مستقر در کویت و امکانات این کشور برای ادامه اقدامات نظامی و جنایتهای جنگی علیه ایران استفاده میکند. مواضع اعلامی برخی کشورهای منطقه عمدتاً بر سرزنش ایران به دلیل پاسخ به اقدامات نظامی آمریکا متمرکز است، اما آنچه اهمیت دارد عملکرد عملی این کشورهاست. آنها نباید اجازه دهند آمریکا از حاکمیت و سیادتشان سوءاستفاده کند و از قلمرو آنها برای حمله به یک کشور همسایه مسلمان بهره ببرد. بقائی درباره برخی اخبار مربوط به درخواست ایران برای مذاکره با آمریکا نیز گفت: چنین موضوعی اساساً با رویکرد جمهوری اسلامی ایران همخوانی ندارد و ادعای درخواست مذاکره از سوی ایران، خبرسازی طرفهای مقابل است که هر از گاهی مطرح میشود. جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده که از بهرهگیری از ابزار دیپلماسی برای صیانت از منافع ملی خود استقبال میکند و دیپلماسی را ابزاری برای حفظ منافع کشور میداند، اما در عین حال هیچ اقدامی انجام نخواهد داد که طرف مقابل برداشت نادرستی از آن داشته باشد. تا زمانی که طرف مقابل در حال انجام اقدامات ایذایی و تجاوز علیه جمهوری اسلامی ایران است، تمرکز ما بر دفاع از کشور خواهد بود. ممکن است میانجیها پیامهایی را از طرف آمریکایی درباره تحولات جاری منطقه به جمهوری اسلامی ایران منتقل کنند، اما در شرایط کنونی هیچ مذاکرهای میان ایران و آمریکا در جریان نیست.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره تحولات تنگه هرمز اظهار کرد: نباید خودمان را به دلیل خباثت و اقدامات دشمن سرزنش کنیم. جمهوری اسلامی ایران هیچ نقشی در ایجاد وضعیت فعلی نداشته و تنها مسئول این شرایط، آمریکا است؛ کشوری که با هر تحلیلی، چه در دام رژیم صهیونیستی افتاده باشد و چه در راستای اهداف خود، وارد جنگی غیرقانونی علیه ایران شد. رژیم صهیونیستی سال گذشته یکبار و سپس بار دیگر در اسفندماه علیه ایران مرتکب تجاوز نظامی شد و برای سومین بار نیز تنها ۲۱ یا ۲۲ روز پس از امضای یادداشت تفاهم، به بهانه برخی تحرکات ادعایی ایران در تنگه هرمز، این تجاوز را تکرار کرد.
بند پنجم یادداشت تفاهم تعهدات ایران را بهروشنی مشخص کرده بود
بقائی با اشاره به مفاد یادداشت تفاهم گفت: بند پنجم این یادداشت بهصراحت تعهدات جمهوری اسلامی ایران را مشخص کرده است. بر اساس این بند، ایران متعهد شده بود با حداکثر تلاش، ترتیبات لازم را برای عبور ایمن کشتیهای تجاری، بدون دریافت هزینه، به مدت ۶۰ روز از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم کند و با رفع موانع فنی، نظامی و مینروبی، ظرف ۳۰ روز شرایط تردد ایمن را برقرار سازد. همچنین در این بند پیشبینی شده بود که جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان درباره سازوکار آینده مدیریت و خدمات دریایی در تنگه هرمز، مطابق حقوق بینالملل و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی، گفتوگو کند و با دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس نیز تبادل نظر داشته باشد. آمریکا در روز بیستودوم اجرای یادداشت تفاهم، یعنی پیش از پایان مهلت ۳۰ روزه برای اجرای تعهدات ایران و در واکنش به چند حادثه ادعایی، حملات گستردهای را علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد. جمهوری اسلامی ایران از ابتدا اعلام کرده بود مسیر جنوبی که آمریکا با همکاری برخی کشورهای منطقه طراحی کرده، مسیر ناامنی است و ایران متعهد شده بود مسیر امن را ایجاد کند؛ اقدامی که در حال انجام بود و در مهلت مقرر نیز تکمیل میشد. آمریکا با این تصور که ایران به دلیل برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید از برخی اقدامات چشمپوشی خواهد کرد، با همکاری برخی کشورهای منطقه کشتیها را از مسیر شمالی به مسیر جنوبی هدایت کرد؛ مسیری که هم به دلیل ویژگیهای جغرافیایی ناامن بود و هم با مفاد بند پنجم یادداشت تفاهم مغایرت داشت. بعید است کسی بپذیرد که کشتیهای قطری، عربستانی و اماراتی به صورت تصادفی و با خاموش کردن سامانههای ردیابی خود از مسیر جنوبی عبور کرده باشند، آن هم در شرایطی که مسیر امن در دسترس بوده است.
بقائی افزود: پرسش مهمتر این است که چرا آمریکا کشتیها را با تهدید و تطمیع از مسیر شمالی به مسیر جنوبی هدایت کرد و چگونه از کشتیهای تجاری بهعنوان پوششی برای انتقال تجهیزات نظامی و برخی شناورهای نظامی استفاده شد؛ در حالی که تعهد جمهوری اسلامی ایران صرفاً تسهیل عبور ایمن کشتیهای تجاری بود. سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: اقدام تحریکآمیز آمریکا با همکاری برخی کشورهای منطقه، در واقع تلهای برای ناامن جلوه دادن تنگه هرمز و سپس ایجاد بهانه برای آغاز تجاوز نظامی بود.
تجاوز نظامی آمریکا واکنشی نامتناسب و از پیش طراحیشده بود
بقائی با بیان اینکه هیچ کشوری به دلیل یک اختلاف یا حتی نقض احتمالی بخشی از یک تفاهم، دست به تجاوز نظامی نمیزند، گفت: اگر هم فرض شود حادثهای رخ داده یا نقضی صورت گرفته باشد، هیچ توجیهی برای ارتکاب جنایت جنگی علیه ملت ایران وجود ندارد. همه شواهد و قرائن نشان میدهد این اقدام، برنامهای از پیش طراحیشده برای بهانهجویی و نقض عهد از سوی آمریکا بوده است. سخنگوی وزارت امور خارجه با انتقاد از عملکرد واشنگتن اظهار کرد: آمریکا باید یاد بگیرد مانند یک دولت مسئول رفتار کند. رفتار این کشور در یکی دو سال اخیر بیشتر شبیه عملکرد یک باند مافیایی بوده که به هیچ قاعده و قانونی پایبند نیست و در گفتار و رفتار، هنجارهای حقوق بینالملل را بهطور مستمر نقض کرده است. تا زمانی که این رویکرد ادامه داشته باشد، نمیتوان به شکلگیری روندی معقول امیدوار بود. شرایط فعلی را نیز نمیتوان آتشبس نامید. آرامش نسبی روزهای اخیر نتیجه تدبیر و آمادگی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است که با هوشیاری کامل تحولات را رصد میکنند و هر اقدام آمریکا با پاسخ متقابل و قاطع ایران مواجه خواهد شد.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره گمانهزنی برخی رسانههای پاکستانی درباره آتشبس میان ایران و آمریکا گفت: آمریکا طی هفت تا ۱۰ روز اخیر از سر استیصال حملات گستردهای را علیه زیرساختهای نظامی و غیرنظامی ایران انجام داده است. حمله به مسیر ارتباطی منتهی به مشهد و همچنین مسیر پیادهروی اربعین، نشاندهنده کینهتوزی آمریکا نسبت به ارزشهایی است که برای ملت ایران اهمیت و قداست دارد و این اقدامات مصداق جنایت جنگی است. به گمانهزنیهای رسانهای نباید توجه کرد. همانگونه که پیشتر نیز اعلام کردهایم، جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر هیچ مذاکرهای با آمریکا ندارد و تنها مذاکرات جاری، گفتوگوهای دوجانبه با عمان درباره ایجاد تمهیدات لازم برای مدیریت وضعیت تنگه هرمز است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان درباره دیدار سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با همتای چینی خود در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای اظهار کرد: این دیدار در حاشیه اجلاس شانگهای برگزار شد. چین شریک راهبردی جمهوری اسلامی ایران، عضو مؤثر سازمان همکاری شانگهای و بریکس و همچنین عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد است. روابط دوجانبه ایران و چین روابطی رو به توسعه است و دو کشور در حوزههای مختلف دارای منافع مشترک هستند. همچنین هر دو کشور نگرانیهای مشترکی درباره وضعیت صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی و نیز استمرار یکجانبهگرایی مخرب آمریکا دارند. در این دیدار علاوه بر موضوعات دوجانبه، درباره هماهنگیها و همکاریهای ایران و چین در سازمان ملل متحد و سایر سازوکارهای چندجانبه نیز گفتوگو و تبادل نظر انجام شد.
اقدام انگلیس علیه سپاه سیاسی و مغایر حقوق بینالملل است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تصمیم دولت انگلیس در قبال سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: لازم است سؤال شما را تصحیح کنم. سپاه پاسداران ذیل یکی از قوانین مصوب سال ۲۰۲۳ انگلیس با اصلاحات سال ۲۰۲۶ قرار گرفته است، اما تفاوتی در اصل موضوع ایجاد نمیکند. اینکه بخشی از حاکمیت جمهوری اسلامی ایران، نهادی که بخش لاینفک نیروهای مسلح کشور و مدافع ایران و منطقه در برابر تروریسم داعش بوده است، با چنین برچسبهایی مواجه شود، اقدامی مغایر حقوق بینالملل و اقدامی خصمانه علیه جمهوری اسلامی ایران است. این اقدام کاملاً سیاسی و با هدف اعمال فشار بر ایران انجام شده و هیچ مبنای حقوقی و قانونی در حقوق بینالملل ندارد. مسئولیت تبعات این تصمیم نیز بر عهده دولت انگلیس است و جمهوری اسلامی ایران حتماً تدابیر لازم را برای مقابله با این اقدام غیرقانونی اتخاذ خواهد کرد.
بقائی درباره برخی هماهنگیهای صورتگرفته میان کشورهای غربی اظهار کرد: ممکن است برخی این اقدامات را تلاشی برای جلب رضایت اربابان واقعی این کشورها تلقی کنند، اما در هر صورت چنین مجموعههایی را میتوان نوعی «مثلث شر» دانست. تجربه نشان داده است که اینگونه ائتلافها نه تنها هیچگاه کمکی به صلح و امنیت بینالمللی نکردهاند، بلکه همواره عاملی مخرب و برهمزننده ثبات بودهاند.
گفتوگوی ایران و عمان درباره تردد کشتیرانی ادامه دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تحولات مرتبط با تنگه هرمز گفت: همانگونه که پیشتر نیز اشاره کردم، بهانه آغاز دور جدید اقدامات نظامی آمریکا، حوادثی بود که برای چند کشتی در تنگه هرمز رخ داد. در این مدت برخی طرفها برای جلوگیری از تشدید تنش پیشنهادهایی مطرح کردند، اما گفتوگوهایی که جمهوری اسلامی ایران طی روزهای اخیر انجام داده، منحصراً با عمان بوده است. ایران و عمان به عنوان دو کشور ساحلی در حال بررسی سازوکارهای لازم برای مدیریت تردد کشتیرانی در تنگه هرمز هستند و این تماسها و مشورتها همچنان ادامه دارد.
بقائی با انتقاد از مواضع برخی کشورهای منطقه درباره یادداشت تفاهم گفت: از عجایب روزگار است که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و اردن نگران نقض یادداشت تفاهم شدهاند، در حالی که طرفی که این یادداشت را آشکارا نقض کرد، آمریکا بود و این کشورها باید واشنگتن را محکوم میکردند. وارونهنمایی واقعیتها مشکلی را حل نمیکند. کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، بهویژه آن دسته که آگاهانه طی ماههای گذشته خود را در جایگاه همدست آمریکا در تجاوز نظامی علیه ایران قرار دادند، باید در رویکرد خود تجدیدنظر کنند. اردن نیز نمیتواند استفاده آمریکا از خاک این کشور برای حمله به ایران را انکار کند. اگر از خاک ایران برای حمله به یکی از این کشورها استفاده میشد، واکنش آنها چه بود؟ این کشورها باید از لفاظیهای سیاسی دست بردارند و مانع سوءاستفاده آمریکا از قلمرو خود برای حمله به جمهوری اسلامی ایران شوند.
تصمیمات دیپلماتیک با اجماع نظام اتخاذ شده است
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره روند تصمیمگیری برای استفاده از ابزار دیپلماسی اظهار کرد: هر تصمیمی که درباره بهرهگیری از دیپلماسی برای تأمین منافع ملی اتخاذ شده، تصمیم کل حاکمیت و حاصل اجماع نهادهای بالادستی و مراجع ذیصلاح کشور بوده است. همانطور که پیشتر نیز تأکید کردم، بدعهدی و خباثت دشمن نباید موجب شود که خودمان را سرزنش کنیم. یادداشت تفاهم بر اساس مصالح و منافع ملی کشور تنظیم شده بود و مفاد آن، از جمله بند پنجم، کاملاً منطبق با تصمیمها و دستورالعملهای ابلاغی به وزارت امور خارجه بود. اینکه آمریکا تعهدات خود را نقض کرده، نباید موجب شود که عملکرد خود را زیر سؤال ببریم. باید بپذیریم که آمریکا طرفی بدعهد است، اما در عین حال در دنیای واقعی زندگی میکنیم و هر مذاکره یا تفاهمی مستلزم حضور چند طرف است؛ بنابراین همه ملاحظات باید در نظر گرفته شود تا تصمیمی اتخاذ شود که برآیند آن تأمینکننده منافع و مصالح ملی کشور باشد.
انتهای پیام/
