تصاویر تازه از ردپای برخورد فالکون ۹ با ماه منتشر شد

کاوشگر مدارگرد ماه کره جنوبی موسوم به دانوری نخستین تصاویر پیش و پس از برخورد مرحله دوم یک موشک فالکون ۹ اسپیس‌ایکس با سطح ماه را ثبت کرده است؛ برخوردی که به گفته ناسا احتمالا دهانه‌ای به عرض حدود ۱۸ متر و عمق نزدیک به ۳.۶ متر روی سطح ماه ایجاد کرده است.

به گزارش گروه ترجمه خبرگزاری برنا به نقل از انگجت، در ساعات ابتدایی روز ۵ اوت ۲۰۲۶، مرحله دوم یک موشک فالکون ۹ اسپیس‌ایکس پس از ماه‌ها سرگردانی در فضا با سطح ماه برخورد کرد. این موشک که حدود ۴ تن وزن داشت با سرعتی نزدیک به ۵۴۰۰ مایل بر ساعت، معادل حدود ۸۷۰۰ کیلومتر بر ساعت به ماه اصابت کرد و دهانه‌ای جدید در سطح این جرم آسمانی بر جای گذاشت.

اکنون اداره هوافضای کره جنوبی (KASA) اعلام کرده است که مدارگرد ماه دانوری موفق شده نخستین تصاویر مربوط به محل این برخورد را ثبت کند. تصاویر منتشرشده شامل نمایی از سطح ماه پیش از برخورد و تصویری پس از وقوع آن است که در آن دهانه ایجادشده بر اثر اصابت مرحله دوم فالکون ۹ قابل مشاهده است.

دهانه‌ای ۱۸ متری بر سطح ماه

برآورد‌های اولیه ناسا نشان می‌دهد که برخورد این موشک احتمالا دهانه‌ای حدود ۶۰ فوت، معادل ۱۸ متر، عرض و حدود ۱۲ فوت معادل ۳.۶ متر، عمق ایجاد کرده است.

اگرچه برخورد اجرام آسمانی کوچک با ماه تقریبا به‌صورت روزانه رخ می‌دهد، اصابت یک جسم ساخت بشر به سطح ماه بسیار نادرتر است. نبود جو متراکم در ماه نیز باعث می‌شود اجرام ورودی با مانع جوی قابل توجهی مواجه نشوند و با سرعت بالا به سطح آن برسند.
تصاویر دانوری از این جهت اهمیت دارند که امکان مقایسه مستقیم وضعیت منطقه پیش از برخورد با شرایط پس از آن را فراهم می‌کنند. چنین مقایسه‌ای می‌تواند به پژوهشگران در شناسایی دقیق محل برخورد و بررسی آثار ایجادشده روی سطح ماه کمک کند.

فالکون ۹ چگونه سر از ماه درآورد؟

مرحله دوم فالکون ۹ از ژانویه ۲۰۲۵ در مدار قرار داشت. این موشک در جریان مأموریت Blue Ghost دو فرودگر ماه را به مدار انتقالی مورد نیاز رسانده بود.

مرحله نخست فالکون ۹ که قابل استفاده مجدد است پس از انجام مأموریت به زمین بازگشت، اما مرحله دوم موشک پس از قرار دادن محموله‌ها در مسیر موردنظر در فضا باقی ماند.

در ماموریت‌های معمول فالکون ۹ اسپیس‌ایکس تلاش می‌کند مرحله دوم موشک را پس از پایان ماموریت به‌صورت کنترل‌شده از مدار خارج کند تا در نقطه‌ای مشخص، معمولاً بر فراز اقیانوس وارد جو زمین شود اما شرایط ماموریت‌های فضایی با انرژی بالا مانند ماموریت‌هایی که محموله را به مدار انتقالی ماه می‌فرستند متفاوت است.

اسپیس‌ایکس پس از وقوع برخورد در شبکه اجتماعی ایکس توضیح داد که در بیشتر ماموریت‌ها برای مرحله دوم فالکون ۹ یک خروج کنترل‌شده از مدار برنامه‌ریزی می‌شود تا این بخش از موشک با ورود ایمن به جو زمین از بین برود. با این حال در ماموریت‌هایی که نیازمند انرژی بیشتری برای انتقال محموله به مدار ماه هستند تقریبا تمام توان عملکردی موشک صرف رساندن محموله به مدار هدف می‌شود و در نتیجه انجام مانور کنترل‌شده برای دور کردن مرحله دوم همیشه امکان‌پذیر نیست.

برخوردی که خطری برای زمین ندارد

این برخورد هیچ خطری برای زمین ایجاد نمی‌کند و آثار آن نیز محدود به سطح ماه است. با این حال وقوع چنین رویداد‌هایی بار دیگر توجه دانشمندان را به موضوع زباله‌های فضایی و افزایش تعداد اجرام ساخته دست بشر در فضا جلب کرده است.

مت بوثول، اخترشناس دانشگاه کمبریج، در گفت‌و‌گو با بی‌بی‌سی هشدار داده است که با افزایش تعداد ماهواره‌ها و دیگر اجسام ساخته بشر در فضا ممکن است در چند دهه آینده محیط اطراف زمین آن‌قدر شلوغ شود که عبور ایمن از مدار زمین به مقصد‌های دورتر دشوارتر شود.

این نگرانی تنها به ماه مربوط نیست بلکه افزایش تعداد ماهواره‌های فعال، ماهواره‌های ازکارافتاده و قطعات ناشی از ماموریت‌های فضایی، مدیریت ترافیک فضایی و جلوگیری از برخورد‌های احتمالی را به یکی از چالش‌های مهم آینده اکتشافات فضایی تبدیل کرده است.

چرا دانشمندان برخورد فالکون ۹ را بررسی می‌کنند؟

با وجود آنکه برخورد یک موشک با ماه در نگاه نخست ممکن است صرفا یک حادثه به نظر برسد دانشمندان می‌توانند از پیامد‌های چنین رویدادی برای مطالعه سطح ماه استفاده کنند.

ناسا اعلام کرده است که ایجاد اختلال در سطح ماه و بررسی موادی که بر اثر برخورد به اطراف پرتاب می‌شوند موسوم به مواد پرتابی یا ejecta می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره نحوه رفتار سطح ماه در هنگام برخورد‌های پرانرژی در اختیار پژوهشگران قرار دهد.

بررسی دهانه ایجادشده شکل و گستره مواد پرتاب‌شده و تغییرات سطحی اطراف محل برخورد می‌تواند به دانشمندان در شناخت بهتر زمین‌شناسی ماه کمک کند. همچنین چنین داده‌هایی می‌تواند برای برنامه‌ریزی ماموریت‌های آینده ماه از جمله ماموریت‌های فرود، نمونه‌برداری و فعالیت‌های انسانی در سطح این جرم آسمانی اهمیت داشته باشد.

از این منظر تصاویر ثبت‌شده توسط دانوری تنها ثبت یک حادثه فضایی نیستند بلکه فرصتی کم‌سابقه برای مشاهده مستقیم آثار برخورد یک جسم ساخت بشر با سطح ماه و مقایسه آن با مدل‌های مورد استفاده برای مطالعه برخورد‌های طبیعی محسوب می‌شوند.

با افزایش تعداد ماموریت‌های ماه و برنامه‌ریزی کشور‌ها و شرکت‌های خصوصی برای ارسال فضاپیما و تجهیزات بیشتر به این جرم آسمانی، مدیریت مسیر و سرنوشت اجسام فضایی پس از پایان ماموریت نیز اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.

انتهای پیام/