ادعای عبور نفتکشها از تنگه هرمز؛ نمایش قدرت یا بلوف سیاسی آمریکا؟
اکبر معصومی، کارشناس مسائل منطقه، در گفتوگو با خبرنگار سیاست خارجی برنا، در ارزیابی روایتهای متضاد ایران و آمریکا درباره کنترل بر تنگه هرمز اظهار کرد: در شرایطی که آمریکاییها اهداف مختلفی را از حمله به جمهوری اسلامی ایران دنبال میکردند، امروز با یک شکست راهبردی مواجه شدهاند و نهتنها به هیچیک از اهداف خود نرسیدهاند، بلکه تلاش میکنند شرایط را به وضعیت پیش از جنگ بازگردانند و یک شرایط پیش از جنگ را در منطقه ایجاد کنند.
وی افزود: آنچه امروز در حال رخ دادن است این است که آمریکاییها تلاش میکنند با طرح روایتهای متضاد، واقعیت تنگه هرمز را به حاشیه ببرند؛ این در حالی است که حاکمیت ایران بر تنگه هرمز به نوعی ثابت شده و جمهوری اسلامی ایران از حق خود در این زمینه کوتاه نخواهد آمد.
معصومی ادامه داد: آمریکاییها اعلام میکنند که در مقاطعی تعدادی نفتکش از تنگه هرمز عبور دادهاند، اما در اینجا دو نکته مطرح است. نکته نخست این است که اگر نفتی از خلیج فارس و از طریق تنگه هرمز خارج میشود، این روند به این شکل است که آمریکاییها با همراهی عمانیها، نفتکشها و کشتیهای کوچک را به کار میگیرند و نفت را از طریق خط ساحلی عمان خارج میکنند تا به دریای عمان برسد و از آنجا به نفتکشهای بزرگ منتقل شود.
وی تصریح کرد: به عبارت دیگر، نفت از طریق نفتکشها و کشتیهای کوچک منتقل میشود و پس از عبور از مسیر ساحلی، در دریای عمان و اقیانوس هند به نفتکشهای بزرگ منتقل میشود. این موضوع نشان میدهد که آمریکاییها در تنگه هرمز جرئت عبور واضح و مستقیم نفتکشها را ندارند و تلاش میکنند بهصورت غیرمستقیم و با دور زدن تنگه هرمز، بخشی از نفت منطقه را از طریق خط ساحلی عمان خارج کنند.
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به موضوع عبور نفتکشها از تنگه هرمز گفت: نکته دوم این است که نفتکشی که قرار است بهصورت سریع و آشکار از تنگه هرمز عبور کند، باید تأییدیه جمهوری اسلامی ایران را دریافت کند. بنابراین در چنین شرایطی، کشوری ریسک نمیکند که با واسطه و همراهی آمریکاییها نفتکش خود را از این مسیر عبور دهد؛ چراکه در صورت چنین اقدامی، ممکن است متحمل ضربه شود. بنابراین حاکمیت ایران بر تنگه هرمز یک امر بدیهی است و اتفاقاتی که امروز رخ میدهد نیز به نوعی نشاندهنده انتقال نفت و انرژی از مسیر خط ساحلی عمان است.
معصومی در ادامه اظهار کرد: نکته بعدی این است که آیا اساساً عبور نفتکشهایی که آمریکاییها درباره آن صحبت میکنند توانسته است قدرت آمریکا بر تنگه هرمز را اثبات و تثبیت کند یا اینکه آمریکاییها بیشتر به دنبال آن هستند که فضای روانی جامعه خود را آرام کنند و مانع از بیآبرو شدن بیشتر خود شوند.
وی افزود: آنچه امروز در منطقه در حال رخ دادن است، این است که ایران در حال انجام یک بازی شطرنج و یک بازی استقامتی است؛ بازیای که نیازمند تفکر منطقی و حرکت به حرکت است. بنابراین، امروز آمریکاییها در حال بلوفزدن برای گمراه کردن افکار عمومی جهان و حتی جمهوری اسلامی ایران هستند تا این تصور را ایجاد کنند که دست بالاتری دارند، در حالی که در تنگه هرمز دست ضعیفتری دارند. این موضوع باید بهصورت اساسی مورد توجه قرار گیرد.
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به فشارهای داخلی بر دولت آمریکا عنوان کرد: مسئله بعدی این است که در شرایطی که فشارهای دوگانه افکار عمومی ناشی از افزایش قیمت نفت، افزایش قیمت بنزین، هزینههای جنگ و همچنین کاهش تسلیحات در آمریکا وجود دارد، شاهد هستیم که ترامپ بهشدت در تنگنا قرار گرفته است.
معصومی ادامه داد: بنابراین ترامپ تلاش میکند برای حفظ آبروی خود، بحث عبور نفت از تنگه هرمز را در رسانهها مطرح کند تا بتواند با کش دادن بازی، در نهایت به یک راهحل سریع از طریق مذاکره با جمهوری اسلامی ایران دست پیدا کند. از این منظر، اعلام اینکه نفتکشهایی از این مسیر عبور میکنند، بیشتر با هدف قانع کردن افکار عمومی آمریکا نیز مطرح میشود.
وی با اشاره به موضوع مطرحشدن خطوط جدید انتقال انرژی و استفاده از مسیر جنوبی عمان برای تردد کشتیها گفت: اساساً کریدور جنوبی در تنگه هرمز موضوعی از پیش رنگباخته و مردود است. به این معنا که جمهوری اسلامی ایران هیچگاه چنین شرایطی را نمیپذیرد. اگر چنین موضوعاتی مطرح میشود، بیشتر به این دلیل است که آمریکاییها در حال آزمودن شرایط و بررسی واکنش ایران هستند.
معصومی تأکید کرد: اگر چنین موضوعی، یعنی ایجاد کریدور جنوبی در تنگه هرمز، عملی شود، حتماً با واکنش سخت و پاسخ سخت ایران مواجه خواهد شد و جمهوری اسلامی ایران هیچگاه در این مسئله کوتاه نخواهد آمد. واقعیت امر این است که ترامپ در آغاز جنگ، به تصور خودش، شروعی قدرتمند داشت، اما بهتدریج نقش و توان آمریکاییها رو به تحلیل رفت و امروز آنها از بازیای که در منطقه آغاز کردهاند، بهشدت دچار ضعف شدهاند و نگران بازی حرکت به حرکت جمهوری اسلامی ایران، مانند یک بازی شطرنج، هستند.
این کارشناس مسائل منطقه گفت: آنچه در منطقه در حال رخ دادن است و آنچه درباره تنگه هرمز مطرح میشود، بیشتر قدرت جمهوری اسلامی ایران را مخابره میکند و این گزاره را مطرح میکند که ترامپ در بازی با ایران قاعده را باخته و شرایط بسیار سختی برای او در منطقه حاکم شده است.
معصومی در ادامه اظهار کرد: امروز تنگه هرمز در حاکمیت جمهوری اسلامی ایران است و اعلام عبور برخی نفتکشها از تنگه هرمز یک بلوف سیاسی است که ترامپ آن را مطرح میکند. اگر نفتی از تنگه هرمز در حال عبور است، همانطور که اشاره شد، از طریق کشتیهای کوچک و از مسیر خط ساحلی عمان منتقل میشود و در دریای عمان تلاش میشود این نفت به نفتکشهای بزرگ منتقل شود که این مسیر نیز ضریب بسیار پایینی دارد.
وی افزود: نکته دیگر این است که هم آمریکاییها و هم جمهوری اسلامی ایران متوجه این قاعده شدهاند که جنگ در منطقه به نفع جمهوری اسلامی ایران بوده و آمریکاییها در این قاعده شکست خوردهاند. بنابراین برای اینکه بتوانند افکار عمومی جهان و افکار عمومی آمریکا را توجیه کنند، به خط رسانهای روی آورده و تلاش میکنند افکار عمومی را تحت تأثیر روایت خود قرار دهند. تنگه هرمز ظرفیت انتقال روزانه حدود ۱۶ تا ۲۰ میلیون بشکه نفت را دارد. در شرایطی که آمریکاییها مطرح میکنند در حال عبور دادن انرژی از تنگه هرمز هستند، باید توجه داشت که میزان انرژی عبوری، حتی بر اساس برخی گزارشهای اخیر، بخش محدودی از ظرفیت معمول این تنگه است.
وی افزود: بنابراین آنچه امروز در تنگه هرمز در حال اتفاق افتادن است، نشاندهنده حاکمیت مطلق ایران بر این تنگه است و حتی اگر فرض را بر درست بودن گزارشهای آمریکاییها درباره عبور نفتکشها بگذاریم، این میزان در مقایسه با ظرفیت تنگه هرمز رقم محدودی محسوب میشود. آمریکاییها بیش از آنکه بخواهند از این طریق واقعیت جدیدی را در تنگه هرمز تثبیت کنند، تلاش میکنند با این روایتها شرایط را برای خود حفظ کنند تا بتوانند در آینده از مسیر دیپلماسی، این موضوع را حلوفصل کنند.
این کارشناس مسائل منطقه ادامه داد: در نهایت، آمریکاییها راهی جز این ندارند که حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را بهصورت علنی بپذیرند و این مسئله میتواند به یک نظم جدید در نظام بینالملل تبدیل شود.
انتهای پیام/
