تعریف ۴۳ پروژه همکاری برای حل مسائل کشور‌های اسلامی؛ افزایش هزینه‌ها سد راه ارتباطات علمی

زهرا وجدانی: توسعه دیپلماسی علمی و تقویت ارتباط میان دانشگاه‌ها و دانشمندان کشورها در شرایطی که همکاری‌های بین‌المللی با موانع اقتصادی و افزایش هزینه‌های رفت‌وآمد و برگزاری برنامه‌های علمی به یکی از چالش‌های جدی تعاملات علمی تبدیل شده است. در این میان محدودیت منابع مالی موسسات علمی از یک سو و ضرورت حفظ ارتباط با جامعه علمی کشورهای دیگر از سوی دیگر اهمیت یافتن الگوهای جدید برای مشارکت و تقسیم هزینه‌ها در همکاری‌های بین‌المللی را دوچندان کرده است.

این موضوع در گفت‌وگوی خبرنگار علمی و فناوری برنا با مسئولان بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) و در بررسی برنامه‌های این مجموعه برای گسترش همکاری‌های علمی با کشورهای اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.

مدیر اجرایی بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) در گفت‌و‌گو با برنا درباره اقدامات انجام‌شده برای بازتاب بیشتر جایزه مصطفی (ص) در جهان اسلام و توسعه همکاری‌های بین‌المللی اظهار کرد: در کنار بحث جایزه دو بال جدی برای فعالیت‌های بنیاد تعریف شده است تا با محوریت جایزه اثربخشی بیشتری در زیست‌بوم علمی و فناوری و فضای بین‌الملل ایجاد شود.

استپ؛ محور توسعه همکاری‌های علمی و فناوری جهان اسلام

وی ادامه داد: یکی از این دو محور توسعه همکاری‌های علمی و فناوری است که در قالب برنامه تبادل علم و فناوری با تمرکز بر کشور‌های اسلامی و تحت عنوان استپ “Science and Technology Exchange Program (STEP) in Islamic Countries" دنبال می‌شود و ذیل آن برنامه‌های مختلفی در حال برنامه‌ریزی و اجراست.

مدیر اجرایی بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) یکی از این برنامه‌ها را بستری برای انتقال تجارب سیاست‌گذاری علم و فناوری عنوان کرد و گفت: در مهرماه برنامه استپ برگزار خواهد شد که میزبانی آن بر عهده کمیته علم و فناوری سازمان همکاری اسلامی در اسلام‌آباد خواهد بود.

انتقال تجربه سیاست‌گذاری نانو به ۱۲ کشور اسلامی

وی افزود: در این نشست نمایندگان ۱۲ کشور حضور خواهند داشت و تجربه سیاست‌گذاری و مدیریت علم و فناوری ایران در حوزه نانو با حضور پنج نفر از استادان این حوزه و افراد موثر در سیاست‌گذاری علم و فناوری نانو در اختیار کشور‌های اسلامی قرار خواهد گرفت.

به گفته وی این برنامه با همکاری ستاد توسعه فناوری نانو و پژوهشکده مطالعات فناوری برگزار می‌شود و هدف آن انتقال تجربیات ایران در زمینه سیاست‌گذاری و مدیریت فناوری نانو به کشور‌های اسلامی است.

برگزاری مدارس فصلی در ۷ محور علمی

مدیر اجرایی بنیاد مصطفی (ص) همچنین از برگزاری مدارس فصلی به عنوان یکی دیگر از برنامه‌های ذیل چتر استپ خبر داد و اظهار کرد: انشاالله تا پایان سال مدارس فصلی در هفت محور علمی از جمله هوش مصنوعی، بیوانفورماتیک، ریزجلبک‌ها، سرطان و نانومواد برگزار خواهد شد.

وی افزود: این برنامه‌ها با همکاری شش کشور اسلامی و به صورت برخط برگزار می‌شوند و هدف آنها ایجاد بستر برای تبادل دانش و تجربه میان پژوهشگران کشور‌های اسلامی است.

استقبال بیش از ۴۰ استاد از فرصت‌های تدریس و پژوهش

وی با اشاره به برنامه اعزام اعضای هیئت علمی میان کشور‌های اسلامی گفت: اعزام افراد برای استفاده از فرصت‌های تدریس و پژوهشی نیز با استقبال بیش از ۴۰ استاد از کشور‌های اسلامی همراه بوده است.

مدیر اجرایی بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) تاکید کرد: این برنامه‌ها در راستای ایجاد ارتباط مستقیم میان استادان و مراکز علمی کشور‌های اسلامی و تقویت همکاری‌های علمی میان آنها دنبال می‌شود.

راه‌اندازی دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام در دانشگاه امیرکبیر

وی از ایجاد یک ساختار جدید برای سامان‌دهی همکاری‌های علمی کشور‌های اسلامی خبر داد و گفت: در ساختار استپ برای اینکه بتوانیم نظم بیشتری به این همکاری‌ها بدهیم نخستین همکاری ساختارمند با تاسیس دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام آغاز شده است.

به گفته وی این دفتر با میزبانی و همکاری دانشگاه صنعتی امیرکبیر راه‌اندازی شده و بنیاد امیدوار است بتواند با تقویت این ساختار دامنه همکاری‌های علمی و فناوری میان کشور‌های اسلامی را توسعه دهد.

دو دوره فرصت تحقیقاتی دانشمندان جوان برگزار شد

مدیر اجرایی بنیاد مصطفی (ص) در پاسخ به برنا همچنین به برنامه فرصت‌های تحقیقاتی دانشمندان جوان اشاره کرد و گفت: تاکنون دو دوره از این برنامه با همکاری کشور‌های اسلامی برگزار شده است.

وی افزود: این برنامه با هدف فراهم کردن فرصت برای حضور و فعالیت علمی دانشمندان جوان در مراکز تحقیقاتی کشور‌های اسلامی و ایجاد زمینه برای شکل‌گیری همکاری‌های علمی میان آنها اجرا شده است.

تعریف ۴۳ پروژه همکاری بین‌المللی برای حل مسائل کشور‌های اسلامی

وی درباره گرنت‌های پژوهشی نیز اظهار کرد: در حوزه گرنت‌های پژوهشی برای حل مسائل کشور‌های اسلامی از دوره گذشته تا دوره کنونی و طی یک سال اخیر، ۴۳ پروژه همکاری بین‌المللی تعریف شده است.

مدیر اجرایی بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) گفت: این پروژه‌ها در قالب همکاری با بنیاد علم ایران تعریف شده‌اند و در حال حاضر در فهرست کوتاه پروژه‌های مورد تایید قرار دارند.

ترویج علم؛ دومین بال فعالیت‌های بنیاد مصطفی (ص)

وی در ادامه با اشاره به دومین محور فعالیت‌های بنیاد یعنی ترویج علم گفت: جامعه باید حامی علم باشد و اگر جامعه از علم حمایت نکند پیشرفت اتفاق نخواهد افتاد.

وی افزود: در همین راستا برنامه‌هایی در حوزه‌هایی مانند کافه علم‌کاوی و دیگر برنامه‌های ترویج علم تعریف شده است تا ارتباط میان جامعه، علم و دانشمندان تقویت شود.

حرکت به سمت تشکیل مجمع مروجان و خبرنگاران علم و فناوری جهان اسلام

مدیر اجرایی بنیاد مصطفی (ص) همچنین از فعالیت‌های این بنیاد در حوزه رسانه و گزارش‌های علمی خبر داد و گفت: در حوزه گزارش‌های علمی و همچنین شکل‌گیری مجمع مروجان علم و خبرنگاران علم و فناوری جهان اسلام نیز اقدامات انجام شده و این روند در حال پیشرفت است.

وی ادامه داد: برخی افراد تاکنون به این مجموعه پیوسته‌اند و تهیه و انتشار گزارش‌های علمی نیز با همکاری اعضای این مجموعه در حال انجام است.

مسابقه دانش‌آموزی نور؛ تلاشی برای استمرار اثرگذاری بنیاد در جهان اسلام

وی در بخش دیگری از سخنان خود به مسابقه دانش‌آموزی نور اشاره کرد و گفت: این مسابقه نیز با همکاری سازمان ملی پرورش استعداد‌های درخشان (سمپاد) دنبال شده است.

مدیر اجرایی بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) تاکید کرد: تلاش شده است مجموعه این فعالیت‌ها به استمرار و تقویت اثربخشی بنیاد در سطح بین‌المللی کمک کند.

۵۷ کشور اسلامی و بیش از یک میلیارد نفر؛ این اثرگذاری باید وسیع‌تر باشد

وی با اشاره به ظرفیت گسترده جهان اسلام گفت: جهان اسلام بیش از یک میلیارد نفر جمعیت و ۵۷ کشور اسلامی دارد و اثربخشی فعالیت‌های بنیاد باید متناسب با این گستره و در طول تاریخ و به وسعت جهان باشد.

این مقام مسئول با تاکید بر ضرورت تقویت فعالیت‌های بنیاد در این عرصه خاطرنشان کرد: با وجود اقداماتی که تاکنون انجام شده ما همچنان به ضعف‌های خود اذعان داریم و امیدواریم با تقویت این فعالیت‌ها بتوانیم دامنه اثرگذاری بنیاد را در سطح جهان اسلام و عرصه بین‌المللی گسترش دهیم.

افزایش هزینه‌ها؛ مانعی برای توسعه ارتباطات علمی بین‌المللی

علی‌اکبر صالحی، رئیس هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) نیز در گفت‌و‌گو با خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا با اشاره به هزینه سنگین اعزام افزاد اظهار کرد: در بنیاد ایران‌شناسی یا فرهنگستان علوم که اساسا باید چنین ارتباطات علمی را داشته باشیم اکنون برای دعوت از یک نفر فقط هزینه بلیت ممکن است به حدود ۱۰۰ میلیون تومان برسد؛ در حالی که پیش‌تر با حدود ۵ تا ۶ میلیون تومان می‌توانستیم چنین کاری را انجام دهیم.

توسعه فعالیت‌های بین‌المللی بنیاد نیازمند هزینه سنگینی است

وی افزود: هزینه‌های داخلی که به ریال محاسبه می‌شود برای موسسات بسیار سنگین شده است و اگر بخواهیم فعالیت‌های بنیاد را با این حجم وسیع از جمله رفت‌وآمد‌ها و برنامه‌های بین‌المللی ادامه دهیم واقعا به منابع مالی قابل توجهی نیاز داریم که در شرایط فعلی خارج از توانایی ماست.

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) تاکید کرد: با این حال موضوع توسعه همکاری‌های بین‌المللی باید جدی گرفته شود و لازم است با مشارکت کشور‌هایی که آمادگی همکاری دارند این مسیر با جدیت بیشتری دنبال شود.

مشارکت کشور‌ها فقط پرداخت پول نیست

صالحی با تاکید بر اینکه همکاری بین‌المللی لزوما به معنای پرداخت مستقیم هزینه‌ها نیست گفت: مشارکت فقط این نیست که یک کشور پول نقد پرداخت کند، می‌توان هزینه‌ها را میان کشور‌های مختلف تقسیم کرد.

وی ادامه داد: برای مثال یک کشور می‌تواند هزینه هتل را بر عهده بگیرد کشور دیگری هزینه غذا یا بخش دیگری از هزینه‌های حضور مهمانان را تامین کند. به این ترتیب می‌توان با تقسیم مسئولیت‌ها میان کشور‌های مشارکت‌کننده زمینه اجرای برنامه‌های بین‌المللی بنیاد را فراهم کرد.

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) خاطرنشان کرد: با استفاده از چنین مدل‌هایی می‌توان بخشی از محدودیت‌های مالی موجود را کاهش داد و همکاری‌های علمی میان کشور‌های اسلامی را با جدیت بیشتری پیش برد.

انتهای پیام/