ظرفیت گیاهان دارویی عشایر از مرتع تا بازار به زنجیره ارزش متصل شود

جهانبخش میرزاوند در نشست کارگروه گیاهان دارویی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران گفت: گیاهان دارویی در مناطق عشایری صرفاً یک محصول نیست، بلکه در نقطه اتصال منابع طبیعی، دانش بومی، معیشت و تنوع‌بخشی اقتصادی عشایر قرار دارد.

وی با اشاره به ارتباط مستقیم و تاریخی جامعه عشایری با طبیعت افزود: عشایر از ظرفیت قابل توجهی در شناخت، جمع‌آوری و استفاده از گیاهان دارویی برخوردارند و می‌توانند در کنار حفاظت از منابع طبیعی، در تولید و شکل‌گیری زنجیره ارزش این محصولات نیز نقش‌آفرین باشند.

دستور کار سازمان امور عشایر ایران؛ تدوین اطلس گیاهان دارویی مناطق عشایری

رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به ضرورت شناخت و مستندسازی ظرفیت‌های موجود گفت: تدوین «اطلس گیاهان دارویی مناطق عشایری» در سازمان امور عشایر ایران در حال پیگیری است.

وی افزود: این اطلس باید علاوه بر پراکنش گونه‌ها و وضعیت رویشگاه‌ها، ظرفیت‌های کشت و جمع‌آوری، دانش بومی و ظرفیت اقتصادی مناطق عشایری را نیز دربرگیرد و به ابزاری برای تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی تبدیل شود.

میرزاوند بر ضرورت نگاه زنجیره‌ای به توسعه گیاهان دارویی تأکید کرد و گفت: فعالیت در این حوزه نباید صرفاً به کشت یا جمع‌آوری گیاهان محدود شود؛ بلکه مسیر تولید ماده خام تا فرآوری، استانداردسازی و بازار باید مورد توجه قرار گیرد و مشخص شود جامعه عشایری در کدام حلقه‌های زنجیره ارزش می‌تواند بیشترین ارزش افزوده را ایجاد کند.

توسعه گیاهان دارویی در مناطق عشایری با رویکرد حفظ منابع طبیعی

رئیس سازمان امور عشایر ایران، حفاظت از منابع طبیعی و بهره‌برداری پایدار را از دیگر الزامات توسعه این حوزه دانست و افزود: افزایش برداشت از رویشگاه‌های طبیعی بدون توجه به ظرفیت اکولوژیک، در بلندمدت می‌تواند به این ظرفیت‌ها آسیب وارد کند؛ بنابراین توسعه گیاهان دارویی باید همزمان با حفاظت از رویشگاه‌ها و آموزش بهره‌برداری اصولی دنبال شود.

دانش بومی عشایر؛ ظرفیتی برای پژوهش در حوزه گیاهان دارویی و رنگرزی

میرزاوند با اشاره به اهمیت دانش بومی عشایر در حوزه گیاهان دارویی و گیاهان مورد استفاده در رنگرزی سنتی اظهار کرد: بخشی از دانش مربوط به شناسایی و کاربرد گیاهان، نسل‌به‌نسل در جامعه عشایری منتقل شده است و این دانش می‌تواند با مستندسازی و اعتبارسنجی، به ظرفیت پژوهشی تبدیل شود.

وی افزود: گیاهان مورد استفاده زنان عشایری در رنگرزی سنتی، گیاهان مورد استفاده در درمان‌های سنتی عشایر و سایر دانش‌های بومی، ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند مورد بررسی و مستندسازی علمی قرار گیرند.

پیشنهاد ایجاد «میز عشایری» در فرهنگستان علوم

رئیس سازمان امور عشایر ایران با اشاره به ضرورت توجه نظام علمی کشور به مسائل و ظرفیت‌های جامعه عشایری، پیشنهاد ایجاد «میز عشایری» در فرهنگستان علوم را مطرح کرد و گفت: این میز می‌تواند زمینه شناسایی مسائل واقعی مناطق عشایری و تبدیل آنها به موضوعات پژوهشی مشخص و قابل اجرا را فراهم کند.

وی تأکید کرد: گیاهان دارویی تنها یکی از عرصه‌های همکاری علمی با جامعه عشایری است و ظرفیت‌های متنوع دیگری در دانش بومی عشایر وجود دارد که می‌توان با بهره‌گیری از توان علمی و پژوهشی کشور آنها را شناسایی، مستندسازی و توسعه داد.

میرزاوند در پایان ابراز امیدواری کرد؛ با تقویت ارتباط میان نهاد‌های علمی و جامعه عشایری، ظرفیت‌های علمی کشور در خدمت حل مسائل واقعی عشایر و تبدیل دانش و پژوهش به برنامه و اقدام عملی قرار گیرد.

انتهای پیام/