برگزیدگان مسابقه مطبوعاتی انجمن منتقدان تئاتر معرفی شدند

بیست و پنجمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر، طبق روال چهار سال گذشته، پنجشنبه ۲ مهر ۱۴۰۵ در سالن جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران، با حمایت کانون ایران نوین برگزار شد و به کار خود پایان داد.

هیئت داوران این دوره متشکل از زهرا مشتاق، علیرضا نراقی، ساسان پیروز و فاطمه بهبودی در بخشی از بیانیه خود چنین آوردند:

... در این روزهای تلخ و آشفته ... تئاتر بیشتر از همیشه می‌تواند با ماهیت خود که مبتنی بر عقلانیت، اندیشه، گفتگو و آزادی است، راه‌حل نشان دهد و فضایی را به وجود آورد که دست‌کم درباب شرایط بحرانیِ خود، سؤالات درست بپرسیم و علت‌های وضعیت بغرنج کنونی را بهتر درک کنیم. وظیفه تبدیل کردن ارزش‌های ماهوی تئاتر - که همان ارزش‌های خودبنیادِ انسانِ بالغِ متجدد است - به امری فرهنگی و اثرگذار در سطحی گسترده، بدون شک بر عهده‌ روزنامه‌نگاران و نویسندگانی است که در رسانه‌های جمعی و مرجع، از تئاتر می‌نویسند و آثار هنری را گزارش، تحلیل و ارزیابی می‌کنند. آنها هستند که اندیشه‌ها و پیشنهادات برآمده از خلاقیت هنرمندان را در گفتگو با نظریه‌ها و نیازهای فکری جامعه پخته می‌کنند و به گفتاری برای رهایی تبدیل می‌سازند. به همین دلیل، نگاه اصولی و دقیق در ارزیابی گزارش‌ها، یادداشت‌ها، گفتگوها، مقالات و نقدها، وظیفه‌ خطیری بود که تلاش کردیم در راستای ایفای آن منصف باشیم اما دقیق، کمی سختگیر باشیم اما بیشتر منطقی و واقع‌بین.

در سایه ناملایمات و فجایع سیاهِ سال تلخِ ۱۴۰۴ و دو جنگ کور و پوچِ تحمیل شده بر مردم ایران، تعداد تئاترهای اجرا شده کمتر از همیشه بودند. همچنین، کمبود رسانه‌های حرفه‌ای، خاصه از نوع تخصصی آن و وضعیت فاجعه‌بارِ اقتصادی و ناامنیِ شغلیِ روزنامه‌نگاران مستقل و فهیم، به طور طبیعی امکان و اشتیاقِ به نوشتن از همان اندک تئاترهای نه چندان مطلوب را کمتر کرده است، پس کمیت و کیفیتِ مطالبِ این دوره، از نظر هیئت داوران چشمگیر نبود. در بخشی چون ترجمه اساساً آثار به حداقل مناسب برای داوری نرسید، در بخش‌هایی چون یادداشت‌، اغلب با آثاری مواجه بودیم که فاقد رویکرد و اصول یادداشت‌نویسی بودند و حتی در بیشتر موارد، شبیه یادداشت هم نبودند! گزارش‌ها بیشتر مانندِ اخباری تبلیغاتی بودند که تازه در همان محدوده بد نوشته شده بودند و نشانگرِ اینکه رسانه‌ها تا چه حد سهل‌انگارند و روزنامه‌نگاری تا چه میزان تنزل یافته است و از همه بدتر نمایان کننده این بیماری خطرناک که کمیت صرف با نگاهی ارگانی و نهادی، جایگزین کیفیت با نگاهی انتقادی و فرهنگی شده است. بسیاری از مقالاتی که خواندیم فاقد ضرورت بودند و ارتباطی اندام‌وار با نیازها و مسائل اساسی تئاتر ایران نداشتند. گفتگوها اغلب منفعلانه و غیرتخصصی بودند و نقدها، شروح یا حداکثر مروری بودند بی‌خاصیت و انشائی در باب اجرا (بدون نظریه و اندیشه‌ای برآمده از ذهنیت پرورش یافته‌ یک منتقدِ متفکر). با وجود این‌ها، خوشبختانه روزنه‌های امیدی هم چشم‌مان را روشن کرد؛ در بخش نقد، آثار جالب، منسجم و دقیق هم خواندیم، گفتگوهایی را دنبال کردیم که رنگ و بوی تخصص، تجربه و تحقیق داشتند و برخی عکس‌ها تئاترها را دوباره پیش چشم ما زنده کردند.

اینک با برآمدن شبکه‌های اجتماعی تخدیری و اَغلاطِ فراوانی که روزنامه‌نگاریِ غیرحرفه‌ایِ پر هیاهو و ارگانی بر فضای رسانه‌ای ایران تحمیل کرده است، ظهور هوش مصنوعی و اخلالی که در نگاهِ تألیفی سبب شده و امکانی که برای تقلب فراهم آورده است، ارزش وفاداری به اصول نگارش و ویرایش و اتکا بر اندیشه‌ پرورش‌یافته و آموزش‌دیده‌ فردی و تألیفی، بیش از همیشه احساس می‌شود. بدون شک اگر ما روزنامه‌نگاران کار خود را جدی بگیریم و اهمیت آن را در جامعه‌ در حال توسعه و نیازمند خردورزی و حقیقت خود درک کنیم، آنگاه تئاتر ایران نیز به سبب کار ما، وادار به حرکت در مسیری متناسب با نام خود خواهد شد و در نتیجه می‌توانیم امیدوار باشیم که تئاتر همان اثری را در روشنگری ایرانیان بگذارد، که در بن‌مایه و ساختار روشنگری و بیداری دورانِ جدید در سطح جهانی گذاشته است. ما به این مهم هرچند مردد و مشکوک، هنوز امیدواریم.

در ادامه، اسامی نامزدها و برگزیدگان بخش‌های مختلف بیست و پنجمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر به شرح زیر معرفی و قدردانی شدند:

بخش یادداشت:

نامزدها: سیدحسین رسولی از سایت چارسوپرس، علی کیهانی از سایت ایران تئاتر و محمدرضا دلیر از خبرگزاری پانا

برگزیده: علی کیهانی از سایت ایران تئاتر

بخش نقد:

نامزدها: شهرام خرازی‌ها از ماهنامه صحنه، سیدحسین رسولی با ۲ نقد منتشر شده در سایت‌های ایران تئاتر و خبرآنلاین و هومن نجفیان از ماهنامه صحنه

برگزیده: هومن نجفیان از ماهنامه صحنه

بخش مقاله:

هیئت داوران در این بخش نامزدی نداشت.

برگزیده: نظر احمدی از فصلنامه نمایش شناخت

بخش گفتگو:

نامزدها: بابک احمدی از ماهنامه شبکه آفتاب، کسری قنبری از ماهنامه دنیای تصویر و مرجان سمندری معطوف از ماهنامه نمایش

برگزیده: بابک احمدی از ماهنامه شبکه آفتاب

بخش عکس:

نامزدها: ملیکا اسلامی، نیلوفر جوانشیر و علی‌اصغر اظهاری خوشکار

برگزیده: ملیکا اسلامی

بخش‌های ترجمه و گزارش:

در این ۲ بخش از مسابقه، از آنجایی که شرکت کنندگان و آثار به حد نصاب لازم برای شکل‌گیری فرایند رقابت نرسیدند، نامزد و برگزیده‌ای معرفی نشد.

انتهای پیام/