نقش‌آفرینی نخبگان در حل مسائل واقعی کشور
سعادت ساریخانی، دانش‌آموخته دکتری علوم باغبانی با گرایش فیزیولوژی و اصلاح درختان میوه از دانشگاه تربیت مدرس، در پانزدهمین همایش ملی نخبگان با شعار «آیین میثاق نخبگان؛ با ایران فردا» بر ضرورت استفاده مؤثر از ظرفیت‌های علمی، انسانی و فناورانه کشور برای تحقق امنیت غذایی پایدار و ایجاد ارزش اقتصادی تأکید کرد.
ساریخانی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در بخش کشاورزی اظهار کرد: زمانی که از کشاورزی سخن می‌گوییم، معمولاً مسئله کمبود آب در مرکز توجه قرار می‌گیرد، در حالی که کشور از ظرفیت‌های بزرگی همچون تنوع زیستی، دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و منابع انسانی برخوردار است. مسئله اصلی صرفاً کمبود منابع نیست، بلکه چگونگی تبدیل این ظرفیت‌ها به ارزش اقتصادی و امنیت غذایی پایدار است.
وی افزود: ارزش اقتصادی ایجادشده برای یک مترمکعب آب در تولید محصولی مانند پسته حدود پنج تا ۱۰ دلار است، در حالی که در بخش قابل توجهی از اراضی کشور، محصولاتی کشت می‌شوند که ارزش اقتصادی آنها به ازای هر مترمکعب آب کمتر از یک دلار است. این تفاوت نشان می‌دهد که باید الگوی تولید بر اساس مزیت نسبی، بهره‌وری و فناوری‌های نوین بازنگری شود؛ به‌ویژه در محصولاتی که ظرفیت ارزآوری دارند و سال‌هاست نیازمند بازنگری راهبردی در تولید هستند.
این دانش‌آموخته دکتری علوم باغبانی، فناوری‌هایی همچون هوش مصنوعی، زیست‌فناوری، اصلاح نژادی و سامانه‌های هوشمند را از ابزار‌های مؤثر برای ارتقای امنیت غذایی دانست و گفت: پیشنهاد مشخص من این است که با محوریت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، مشارکت تخصصی در تدوین و اجرای برنامه ملی تحول امنیت غذایی کشور با تأکید بر فناوری‌های پیوست سند ملی امنیت غذایی شکل بگیرد؛ برنامه‌ای که توسعه فناوری را به تجاری‌سازی و استقلال صنعت پیوند دهد.
ساریخانی همچنین بر ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت تأکید کرد و اظهار داشت: همان‌طور که دانشگاه‌ها برای حضور در صنعت ملزم شده‌اند، لازم است سازوکار‌هایی ایجاد شود تا مانند کشور‌های پیشرو، مشارکت واقعی صنعت و دانشگاه در حل مسائل کشور شکل بگیرد. دانشگاه و صنعت باید بخشی از نظام نوآوری و رقابت‌پذیری اقتصاد کشور باشند، نه اینکه این ارتباط صرفاً در قالب نامه و روی کاغذ باقی بماند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، سرمایه انسانی را یکی دیگر از محور‌های مهم توسعه کشور دانست و گفت: همان‌طور که بار‌ها مسئولان بنیاد بر آن تأکید کرده‌اند، نخبگان باید در حل مسائل کشور و مسائل استان‌ها نقش واقعی داشته باشند. هرچند ساختار‌هایی برای استفاده از ظرفیت نخبگان در سازمان‌های اداری ایجاد شده است، اما به دلیل نبود فرایند‌های مشخص، این ظرفیت به شکل مطلوب مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.
ساریخانی پیشنهاد کرد: در کنار ساختار‌های موجود، سازوکاری مسئله‌محور و مستقیماً زیر نظر استان‌ها شکل بگیرد تا مسائل را شناسایی کند، برای آنها راه‌حل ارائه دهد و در ارزیابی اجرای راهکار‌ها نیز نقش داشته باشد.
وی در پایان با اشاره به اهمیت مدیریت هوشمند منابع کشور اظهار کرد: آینده اقتصاد ایران به مدیریت هوشمند سرمایه‌های بزرگ و سرمایه‌های ملی، به‌ویژه آب، وابسته است. اگر این دو سرمایه را در یک نظام منسجم و مبتنی بر دانش و اقتصاد به یکدیگر پیوند بزنیم، کشاورزی می‌تواند به یکی از محور‌های توسعه و اقتصاد دانش‌بنیان کشور تبدیل شود.
