روانشناس: بازی قدرتمندترین و مهم‌ترین سرگرمی کودک است
به گزارش برنا از اصفهان، مستند «زمین ما» به کارگردانی ریبین بادپر عصر چهارشنبه ۱۵ مهرماه در سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان به نمایش درآمد و پس از آن نشست تخصصی با محوریت نیازهای شناختی کودکان با حضور محمدرضا عابدی، روانشناس و استاد دانشگاه اصفهان، برگزار شد.
«زمین ما»؛ روایتی از بازی کودکان با امکانات محدود
ریبین بادپر، کارگردان مستند «زمین ما»، درباره شکل‌گیری این اثر اظهار کرد: این فیلم خیلی اتفاقی ساخته شد. کودکانی را پیدا کردیم که خودشان یک زمین فوتبال بزرگ ساخته بودند، اما توپ نداشتند که با آن بازی کنند.
وی افزود: همین تناقض برای من بسیار جالب بود؛ اینکه بچه‌ها با امکانات محدود، فضای بزرگی برای بازی ایجاد کرده بودند، اما ابتدایی‌ترین وسیله برای انجام بازی را در اختیار نداشتند.
بادپر ادامه داد: به آنها نزدیک شدیم و تصمیم گرفتیم این موقعیت را ثبت کنیم. مواجهه بچه‌ها با دوربین نیز در ابتدا جالب بود و طبیعی است که نسبت به حضور گروه فیلمبرداری و دوربین واکنش‌هایی داشتند، اما به تدریج با ما ارتباط گرفتند و حضور دوربین برایشان عادی شد.
وی گفت: در نهایت همین ارتباط شکل‌گرفته میان ما و بچه‌ها باعث شد بتوانیم فیلم را بسازیم و این سوژه اتفاقی به یک مستند تبدیل شود.
گاهی ما احساس محرومیت را به کودکان القا می‌کنیم
محمدرضا عابدی در این نشست با اشاره به موضوع سرگرمی در مستند «زمین ما» گفت: در این فیلم نیاز به سرگرمی، موضوعی مهم و جذاب بود و حتی در جایی کارگردان، بدون آنکه بداند، خودش تبدیل به اسباب‌بازی کودکان شده بود.
این روانشناس افزود: وقتی فیلم را می‌بینید، ذهن شما به سمت محرومیت و فقر خانواده‌های این بچه‌ها می‌رود، اما باید بدانیم این جنبه از زندگی کودکان بسیار مهم است؛ چراکه خیلی وقت‌ها بچه‌ها احساس محرومیت زیادی نمی‌کنند و این ما هستیم که این حس را به آنها القا می‌کنیم.
وی با اشاره به مفهوم «کودک درون» ادامه داد: گاهی وقتی می‌گوییم کودک درون فردی فعال است، در واقع به این موضوع اشاره داریم که نیازهای دوران کودکی او برطرف نشده است؛ زیرا نیاز به سرگرمی در همه ما وجود دارد و هیچ‌وقت از بین نمی‌رود.
بازی؛ مهم‌ترین سرگرمی کودک
عابدی با تأکید بر جایگاه بازی در زندگی کودکان اظهار کرد: یکی از انواع سرگرمی‌ها بازی است. در میان سرگرمی‌هایی مانند قصه، دیدار اعضای خانواده و تماشای فیلم، کودکان معمولاً بازی را انتخاب می‌کنند. اگر بگویم بازی قدرتمندترین و مهم‌ترین سرگرمی کودک است، اشتباه نکرده‌ام.
وی آزادی عمل را یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های بازی دانست و گفت: سرگرمی ما بزرگسالان معمولاً تعریف‌شده و قاعده‌دار است، اما بچه‌ها بیشتر دوست دارند سرگرمی‌های بی‌قاعده داشته باشند و این برایشان دلچسب‌تر است.
این روانشناس ادامه داد: اگر دلسوز بچه‌ها باشیم، لزوماً برای آنها چیزی نمی‌خریم، بلکه شرایطی را فراهم می‌کنیم که بتوانند بازی‌های بی‌قاعده و خلاقانه انجام دهند.
گیم با بازی متفاوت است
عابدی درباره تفاوت بازی و گیم نیز گفت: بچه‌ها سراغ گیم هم می‌روند، اما گیم قاعده دارد و همین موضوع آن را از ساحت بازی خارج می‌کند؛ چراکه هرچه تعداد قواعد بیشتر باشد، از حیطه بازی فاصله می‌گیریم.
وی با اشاره به تفاوت «لذت» و «کیف» اظهار کرد: لذت آنی است، اما به لذت ماندگار کیف می‌گویند. از دو سالگی به بعد نیاز جدی به سرگرمی در کودک شکل می‌گیرد که خود را در قالب بازی نشان می‌دهد.
عابدی با اشاره به تصاویری از بازی کودکان در مستند «زمین ما» گفت: بازی بچه‌ها در این فیلم به معنای واقعی بازی بود و گیم نبود. نشاط این بچه‌ها حتی از کودکانی که اسباب‌بازی‌های گران‌قیمت دارند، بیشتر بود.
والدین باید زمینه بازی را فراهم کنند
این استاد دانشگاه با تأکید بر نقش والدین در ایجاد فضای مناسب برای بازی کودکان تصریح کرد: پدر و مادرها باید بتوانند زمینه بازی بچه‌ها را فراهم کنند، اما ما معمولاً اهل فراهم کردن زمینه برای بازی کودکان نیستیم.
وی افزود: بچه‌ها در صورت فراهم شدن زمینه بازی، یادگیری مجدد پیدا می‌کنند. یادگیری مجدد یعنی ترکیب «نایادگیری» با «یادگیری» که باعث می‌شود بچه‌ها در موقعیت‌های مختلف بهتر عمل کنند.
اسباب‌بازی ساده؛ تقویت‌کننده تفکر نمادین
عابدی همچنین درباره نقش اسباب‌بازی‌ها در رشد شناختی کودکان گفت: وقتی اسباب‌بازی‌ها ساده‌تر باشند و شباهتشان به دیگر اسباب‌بازی‌ها کمتر باشد، تفکر نمادی کودکان بیشتر تقویت می‌شود؛ چراکه از حدود دو سالگی تفکر نمادین در کودک شکل می‌گیرد.
سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان به دبیری حامد جعفری از ۱۱ تا ۱۶ مهرماه در اصفهان در حال برگزاری است.
انتهای پیام
