وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: سینمای کودک برای پیدا کردن مسیر خود به اقتصاد فعال نیاز دارد

سیدعباس صالحی، شامگاه پنجشنبه ۱۶ مهر در حاشیه اختتامیه سی‌وهشتمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان که در مرکز همایش‌های بین‌المللی استان اصفهان برگزار شد، در جمع خبرنگاران اظهار کرد: جشنواره امسال نسبت به سال گذشته تحولات مختلفی داشته است و در بخش‌های مختلف می‌توان احساس کرد که این رویداد به تکامل ویژه‌ای دست یافته است. یکی از این تحولات، نقش جدی‌تر داوران کودک و نوجوان است. یکی از اشکالاتی که سینمای کودکان و نوجوانان ما، به‌ویژه در برهه‌هایی، داشت این بود که داوری خود کودکان و نوجوانان به‌صورت مشخص وجود نداشت، اما اکنون جشنواره در حال برقراری ارتباط قوی‌تر با داوران اصلی و مخاطبان اصلی خود است و داوری‌ها نیز تخصصی‌تر می‌شود.

وی افزود: حضور خبرنگاران کودک و نوجوان در جشنواره امسال نیز از دیگر نکات قابل توجه است. همچنین در فضای هوش مصنوعی، کاملاً مشخص است که این فناوری در حال تأثیرگذاری بر فضای سینماست. اینکه یک فیلم با استفاده از هوش مصنوعی تولید می‌شود و در جشنواره جایگاه قابل توجهی پیدا می‌کند، چه در انتخاب دبیرخانه و چه در انتخاب داوران کودک و نوجوان، نشان می‌دهد که ما به سمت سینمایی حرکت می‌کنیم که در آن، چه در سینمای بزرگسالان و چه در سینمای کودک و نوجوان، نقش هوش مصنوعی پررنگ‌تر خواهد شد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: طبیعتاً در کنار این موضوع، ما سینمای دیگری نیز در برابر خود داریم که باید مورد توجه قرار گیرد و توجه جشنواره امسال به حوزه مستند نیز از نکات قابل توجهی است که اتفاق افتاده است. کودک دو حوزه دارد؛ حوزه خیال و حوزه واقعیت. طبیعتاً حوزه تخیل و حوزه واقعیت باید پا به پای یکدیگر پیش بروند و سینمای جشنواره امسال نیز به حوزه مستند توجه کرده است.

صالحی با اشاره به فضای حاکم بر جشنواره گفت: به‌نظر می‌رسد شور و شوقی که در خود جشنواره وجود داشته، اکران‌هایی که صورت گرفته و اتفاقات خوبی که با میزبانی استاندار و شهردار اصفهان پدید آمده است، جشنواره را به رویدادی پویاتر، جذاب‌تر و فعال‌تر تبدیل کرده است.

وی در پاسخ به پرسشی درباره برنامه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای حمایت بیشتر از تولید فیلم‌های کودک و نوجوان یادآور می‌شود: به‌نظر می‌رسد شاهد یک فراز و نشیب در فضای تولید فیلم‌های سینمای کودک بوده‌ایم. در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ شرایطی داشتیم و در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ نیز با یک دوره افت و رکود مواجه بودیم، اما اکنون شاهد آن هستیم که در شرایط موجود، اتفاقات بهتری در سینمای کودک و نوجوان در حال رخ دادن است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطرنشان کرد: بنیاد سینمایی فارابی امسال حضور فعال‌تری در تولید فیلم داشته که این موضوع کاملاً مشهود بود و در فیلم‌هایی که ارائه کرد، قابل مشاهده است. سایر مجموعه‌ها نیز همین وضعیت را دارند. تعداد فیلم‌هایی که امسال در جشنواره حضور پیدا کرده‌اند، نسبت به سال گذشته افزایش داشته است و این موضوع نشان می‌دهد که پس از یک دوره رکود، بار دیگر وارد مرحله توجه مجدد به سینمای کودک شده‌ایم.

صالحی ادامه داد: این توجه هم شامل سینمای کودک کلاسیک ما و هم سینمای انیمیشن و پویانمایی است و در هر دو حوزه تحولات خوبی در حال رخ دادن است. امیدواریم دهه جاری، شبیه دهه‌های ۶۰ و ۷۰، دست‌کم نزدیک به آن دوران شود و شاهد رونق دوباره سینمای کودک و نوجوان باشیم.

وی درباره تفاهم‌نامه دبیرخانه دائمی جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان و ضمانت اجرایی آن گفت: یکی از نکاتی که دوستان ما در سازمان سینمایی و بنیاد سینمایی فارابی دنبال می‌کردند، این بود که جشنواره کودک و نوجوان به‌عنوان یک امانت در دست وزارت فرهنگ باقی بماند. جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان در ابتدا در داخل جشنواره اصلی فیلم فجر برگزار می‌شد و پس از چند سال از آن جدا شد و به یک رویداد و تابلویی برای سینمای کودک و نوجوان تبدیل شد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: اینکه استان یا شهرستانی که می‌خواهد میزبان این جشنواره باشد، بتواند به‌خوبی میزبانی، پذیرایی محتوایی و پشتیبانی لازم را انجام دهد و جشنواره نیز دچار افول یا حرکت‌های زیگزاگی نشود، از اهمیت برخوردار است. طبیعی بود که لازم باشد این شرایط در استان اصفهان و شهر اصفهان تجربه شود. خوشبختانه سال‌های خوبی را نیز با این استان گذرانده‌ایم و امیدواریم اتفاقی که امشب با این تفاهم‌نامه پدید می‌آید، پس از این دوره، ثبات و استحکام پیدا کند.

صالحی گفت: این موضوع باید همراه با میزبانی خوب اصفهانی‌ها باشد تا بتوانند در قالب جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان، بخشی از تجلی فرهنگ و هنر سنتی و معاصر خود را نیز نشان دهند.

وی درباره توجه ویژه به اکران فیلم‌های کودک و نوجوان افزود: سال گذشته در اختتامیه جشنواره فیلم فجر بودیم و امسال در اختتامیه جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان حضور داریم و از این جهت شرایط مشابه است، اما نکته‌ای که وجود دارد این است که طبیعی است هر مقدار بتوانیم سینمای کودک را به‌گونه‌ای بسازیم که رغبت مخاطب نسبت به آن بالاتر باشد، طبیعتاً وضعیت بهتری نیز در حوزه اکران پیدا خواهد کرد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: یکی از موضوعاتی که شاید مبنای توجه بیشتر دوستان ما به داوری کودکان و نوجوانان بوده، این است که این موضوع می‌تواند به اقتصاد سینمای کودک کمک کند. کارگردان و تهیه‌کننده باید از نزدیک و به‌صورت مستقیم احساس کنند که چه فیلم‌هایی برای کودکان و نوجوانان جذاب است و همین موضوع می‌تواند به اکران کمک کند. به‌خوبی می‌دانیم که اکران صرفاً نمی‌تواند بر مبنای حمایت‌های دولتی باشد. بخش مهمی از آن باید بر مبنای اقتصاد طبیعی باشد که باید در گردش قرار گیرد.

صالحی ادامه داد: البته طبیعی است که در برخی موارد ممکن است حمایت‌هایی نیز لازم باشد، اما این حمایت‌ها نمی‌توانند مستمر باشند. یک فضای گلخانه‌ای نیز نمی‌تواند برای همیشه پرورش‌دهنده یک میوه خوب باشد؛ بنابراین سینمای کودک احتیاج دارد که اقتصاد آن در گردش و اقتصاد فعال باشد. به‌نظر من، یکی از موضوعاتی که به سینمای کودک و نوجوان کمک می‌کند تا مسیر خود را پیدا کند، همین است که تهیه‌کننده، کارگردان و بازیگر خود را در برابر مخاطب کودک و نوجوان ببینند، پرسش‌های آنان را بشنوند و داوری آنان را مشاهده کنند و این موضوع طبیعتاً بر آثار آینده آنان نیز تأثیر خواهد گذاشت.

وی درباره کودکان و نوجوانان و جایگاه آنان در رویداد‌های فرهنگی و سینمایی توضیح داد: طبیعی است که این نخستین رویداد سینمایی ما پس از جنگ بوده است و اتفاقات روز‌های نخست جنگ، از جمله شهادت رهبر شهیدمان و شهادت کودکان، اتفاقاتی سخت و تلخ بودند. جشنواره امسال، ارتباط قابل توجهی با میناب پیدا کرده است و هم فیلم‌ها و هم هدایایی که به کودکان اختصاص پیدا کرده، نشان می‌دهد که کودکان میناب دیگر صرفاً یک خاطره نیستند، بلکه به اتفاقی در جان هر ایرانی و هر انسان آزاده‌ای تبدیل شده‌اند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: به‌طور طبیعی، امسال شاهد اتفاقات فراوانی در حوزه سینما و هنر هستیم و هنوز در ابتدای مسیر دفاع و روایت این اتفاقات قرار داریم.

صالحی درباره میزبانی اصفهان از جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان و پیامی که این میزبانی برای دانش‌آموزان دارد، گفت: اصفهان پایتخت فرهنگ و هنر است و هنر هفتم و هنر تصویری نیز ارتباط مستقیمی با انسان، طبیعت و جهان دارد. طبیعی است که وقتی چنین رویدادی در چنین جایگاهی قرار می‌گیرد، هم در جایگاه خود قرار دارد و هم انتظارات را بالا می‌برد. اصفهان به‌دلیل سابقه کهن و پرافتخار خود در جایگاه ویژه‌ای قرار دارد و همین موضوع نیز انتظارات را افزایش می‌دهد.

وی ادامه داد: خوشبختانه اصفهان در سال‌های مختلف میزبانی خوبی داشته و هر سال نیز بهتر از سال گذشته عمل کرده است. امیدواریم در سال‌های آینده اتفاقات بسیار بهتری را شاهد باشیم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در رابطه با نقش بیشتر کودکان و نوجوانان در جشنواره امسال اظهار کرد: هر مقدار که شما، به‌عنوان مخاطبان اصلی جشنواره، حضور بیشتری در این رویداد پیدا کنید، سینما نیز به واقعیت خودش نزدیک‌تر می‌شود. امسال نسبت به سال گذشته چند گام جلوتر رفته‌ایم؛ خبرنگاران واقعی کودک و نوجوان حضور دارند، داوری کودکان و نوجوانان را داریم و المپیاد فیلم‌سازی نیز برگزار می‌شود. پس از مدتی، شاهد این هستیم که فیلم‌های کودک و نوجوان ما در کنار فیلم‌های بزرگسالان رقابت می‌کنند و این اتفاق مهمی است.

صالحی درباره تأثیر برگزاری مستمر چنین مراسم‌هایی برای دانش‌آموزان نیز گفت: یکی از اشکالاتی که در حوزه سیستم مدرسه داریم، این است که این سیستم گرفتاری‌های خودش را دارد و ذهن دانش‌آموز را صرفاً با یک بخش خاص پر می‌کند. انسان ترکیبی از ساحت‌های مختلف است و فعالیت‌هایی از این دست می‌تواند آن ساحت‌های دیگر زندگی را نیز پر کند. طبیعی است وقتی دانش‌آموزان وارد چنین محیط‌هایی می‌شوند، احساس می‌کنند که یک انسان واقعی هستند و صرفاً یک ضبط صوت یا یک رایانه نیستند. در پایان از حضور کودکان و نوجوانان و نقش‌آفرینی آنان در جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان قدردانی می‌کنم.

انتهای پیام