سایه جنگ با ایران بر انتخابات اسرائیل
گروه سیاسی و بین‌الملل برنا/ بنیامین نتانیاهو، رهبر ۷۷ساله حزب راست‌گرای لیکود و صاحب طولانی‌ترین سابقه نخست‌وزیری در تاریخ اسرائیل، اکنون در یکی از دشوارترین مقاطع دوران سیاسی خود قرار گرفته است. منتقدانش او را به دلیل سیاست‌هایی که به حمله هفتم اکتبر منجر شد، مسئول این ناکامی امنیتی می‌دانند و عملکرد کابینه او در مدیریت جنگ‌های پس از آن را نیز به‌شدت مورد انتقاد قرار می‌دهند. در کنار این چالش‌های سیاسی، نتانیاهو با اتهام‌های فساد در داخل اسرائیل و حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت مواجه است.
در این بین در آستانه برگزاری انتخابات اسرائیل در روز سه‌شنبه ۱۶ اکتبر، پرونده ایران بار دیگر به یکی از محور‌های اصلی رقابت‌های سیاسی این رژیم تبدیل شده است؛ موضوعی که هم‌زمان با افزایش حمایت علنی دونالد ترامپ از بنیامین نتانیاهو، اختلافات میان نخست‌وزیر و فرماندهان نظامی درباره نحوه مواجهه با تهران را نیز آشکار کرده است. درحالی‌که نتانیاهو بر ضرورت ادامه اقدامات علیه برنامه هسته‌ای ایران تاکید دارد، مخالفان سیاسی او نسبت به پیامدهای امنیتی و انتخاباتی احتمال ازسرگیری درگیری نظامی هشدار می‌دهند. گزارش‌ها درباره اختلاف بی‌سابقه نتانیاهو و ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، نیز نشان می‌دهد که نحوه مواجهه با ایران، علاوه بر یک مسئله امنیتی، به موضوعی مناقشه برانگیز در سیاست داخلی این رژیم تبدیل شده است.
بر اساس گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، اختلاف میان نتانیاهو و زامیر در روز‌های اخیر بر سر نحوه مواجهه با ایران شدت گرفته است. یک مقام ارشد امنیتی اسرائیل هشدار داده است که دستور‌های صادرشده از سوی نتانیاهو می‌تواند به رویارویی برق‌آسا با ایران در مقطعی حساس منجر شود و خطر محاسبه اشتباه را افزایش دهد. بنا بر این گزارش، زامیر پیش از اجرای دستور‌های دریافتی خواستار بررسی عمیق‌تر موضوع و دریافت مستندات قانونی امضاشده از سوی مقامات سیاسی شده است. منابع امنیتی همچنین نسبت به احتمال بهره‌برداری سیاسی از پرونده ایران در آستانه انتخابات ابراز نگرانی کرده‌اند؛ ادعایی که منابع سیاسی آن را رد کرده‌اند.
این اختلافات در شرایطی مطرح می‌شود که نتانیاهو همچنان بر ادامه فشار‌ها علیه تهران تاکید دارد. او مدعی شده است که ایران برنامه هسته‌ای خود را از سر گرفته و مخالفانش قادر به از بین بردن این برنامه نخواهند بود. نخست‌وزیر اسرائیل همچنین با تاکید بر اینکه این رژیم نمی‌تواند وجود یک ایران هسته‌ای را بپذیرد، مدعی شده است که شماری از کشور‌های عربی در انتظار پایان مأموریت اسرائیل هستند تا به توافق نامه‌های ابراهیم بپیوندند. این اظهارات نشان می‌دهد که نتانیاهو همچنان تلاش دارد سیاست خود در قبال ایران را با اهداف امنیتی گسترده‌تر و چشم‌انداز گسترش روابط منطقه‌ای پیوند بزند.
گادی آیزنکوت، رهبر حزب «یاشار» و از چهره‌های نظامی و سیاسی اسرائیل و اصلی‌ترین رقیب نتانیاهو، نیز با وجود رویکرد سخت‌گیرانه در قبال ایران، درباره ضرورت و زمان‌بندی حمله نظامی به تهران با بنیامین نتانیاهو اختلاف نظر دارد. آیزنکوت معتقد است بدون وجود تهدید فوری و شواهد روشن، نمی‌توان حمله‌ای تازه را توجیه کرد. او روز چهارشنبه ۲۹ مهر ماه در سخنانی گفت که هیچ تهدید فوری از سوی ایران نمی‌بیند که توجیه‌کننده حمله نظامی قبل از انتخابات باشد.
آیزنکوت در عین حال، مدعی است که دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تهدیدی جدی برای اسرائیل است و اصل اقدام نظامی را در صورت وجود ضرورت امنیتی منتفی نمی‌کند. از این منظر، اختلاف او با نتانیاهو بیش از آنکه مخالفت با مقابله با ایران باشد، به ارزیابی ضرورت جنگ، احتمال محاسبه اشتباه و امکان تحقق اهداف راهبردی مربوط است. این اختلاف در آستانه انتخابات اسرائیل اهمیت سیاسی بیشتری یافته است.
شدت گرفتن انتقاد‌ها از بی‌بی
در مقابل، مخالفان نتانیاهو، رویکرد او را زیر سؤال برده‌اند. یائیر لاپید، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل، با انتقاد از عملکرد نتانیاهو گفت که او وعده داده بود تهدید ایران را از بین ببرد و دو بار از «پیروزی مطلق» سخن گفته بود، اما به گفته لاپید، نتیجه کار شکستی فاجعه‌بار بوده است. او تاکید کرد که امنیت اسرائیل نباید به ابزار تبلیغات انتخاباتی تبدیل شود و نخست‌وزیر بار دیگر در پی فرصتی است که به اعتقاد او می‌تواند به شکست دیگری منجر شود.
آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما»، نیز با انتقاد از وضعیت روابط میان سطح سیاسی و نظامی گفت که این روابط هرگز تا این اندازه نامطلوب نبوده است. او، نتانیاهو را به ایجاد محاسبات اشتباه در قبال ایران متهم کرد و گفت که تلاش برای کشاندن اسرائیل به جنگ در آستانه انتخابات می‌تواند به بهای جان سربازان تمام شود. لیبرمن همچنین اعلام کرد که قصد دارد خواستار آغاز تحقیقات کیفری علیه نخست‌وزیر شود. این موضع‌گیری‌ها بیانگر آن است که در بخشی از مخالفان، نگرانی از احتمال تشدید تنش با ایران با انتقاد از شیوه تصمیم‌گیری نتانیاهو در آستانه انتخابات درهم آمیخته است.
حمله پیش‌دستانه نمی‌کنیم
در سوی دیگر، یسرائیل کاتس، وزیر جنگ اسرائیل، گزارش‌ها درباره اختلاف میان مقامات سیاسی و ارتش بر سر ایران را رد کرد و آنها را بی‌اساس خواند. او همچنین مدعی شد که اسرائیل پیش از انتخابات قصد حمله پیش‌دستانه به ایران را نداشته است. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که گزارش‌های رسانه‌ای درباره اختلافات داخلی، پرسش‌هایی را درباره دامنه و ماهیت تصمیم‌های احتمالی تل‌آویو در قبال تهران ایجاد کرده است.
حمایت دوباره ترامپ
در همین حال، دونالد ترامپ بار دیگر حمایت خود را از نتانیاهو اعلام کرد و از اسرائیلی‌ها خواست به او رأی دهند. رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به عملیات نظامی مشترک با اسرائیل علیه ایران، مدعی شد که توان نظامی و اقتصادی ایران به‌شدت تضعیف شده و تاکید کرد که دو طرف باید مأموریت آغازشده را به پایان برسانند. این حمایت در شرایطی صورت می‌گیرد که باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، گزارش داده است نتانیاهو به‌طور مستمر ترامپ را برای اقدام نظامی علیه ایران، چه آشکار و چه پنهانی، پیش از انتخابات تحت فشار قرار داده و خواستار حمایت علنی بیشتر او شده است.
در مقابل، گادی آیزنکوت، رهبر حزب «یاشار»، در واکنش به حمایت ترامپ از نتانیاهو گفت که اطمینان دارد رئیس‌جمهور آمریکا با هر رهبری که مردم اسرائیل انتخاب کنند، همکاری کامل خواهد داشت. این اظهارنظر، در کنار انتقاد‌های لاپید و لیبرمن، نشان‌دهنده تلاش مخالفان برای جدا کردن روابط اسرائیل و آمریکا از حمایت شخصی ترامپ از نتانیاهو است.
مجموع این تحولات نشان می‌دهد که در آستانه انتخابات، درباره پرونده ایران در داخل اسرائیل اجماعی کامل بر سر شیوه و زمان‌بندی اقدام نظامی وجود ندارد؛ هرچند اغلب مقامات این رژیم همچنان بر ضرورت مقابله با برنامه هسته‌ای ایران تاکید می‌کنند. اختلاف بر سر خطر محاسبه اشتباه، حدود اختیار تصمیم‌گیری سیاسی و نظامی و احتمال استفاده انتخاباتی از تهدید ایران، اکنون به بخشی از مناقشه داخلی اسرائیل تبدیل شده است. در چنین فضایی، حمایت مجدد ترامپ از نتانیاهو نیز نه‌تنها بر اهمیت پرونده ایران در رقابت‌های انتخاباتی می‌افزاید، بلکه آن را بیش از پیش به پیوند میان سیاست داخلی اسرائیل و محاسبات امنیتی منطقه گره می‌زند.
انتهای پیام/
