داروی آسیب نخاعی به جنگ آلزایمر میرود
به گزارش روی خط رسانه های برنا؛ دارویی که در ابتدا برای آسیبهای نخاعی ساخته شده بود، میتواند چندین ویژگی کلیدی بیماری آلزایمر از جمله آسیب DNA و التهاب را درمان کند. این درمان آزمایشی که قبلاً برای ایمنی اولیه در انسان آزمایش شده است، میتواند مسیر سریعتری را به سمت درمانهایی ارائه دهد که بیماری را از ریشه هدف قرار میدهند.
دانشمندان کالج کینگ لندن یک استراتژی جدید و امیدوارکننده برای مبارزه با بیماری آلزایمر شناسایی کردهاند که میتواند همزمان چندین اثر مخرب این بیماری را برطرف کند. تحقیقات آنها نشان میدهد که یک داروی آزمایشی که در ابتدا برای آسیبهای نخاعی توسعه داده شده بود، ممکن است به ترمیم DNA آسیبدیده، کاهش التهاب و هدف قرار دادن تغییرات بیولوژیکی مرتبط با این بیماری کمک کند.
این دارو که با نام KCL-۲۸۶ شناخته میشود، نتایج دلگرم کنندهای را در یک مدل موش مبتلا به بیماری آلزایمر به همراه داشته است. برخلاف درمانهایی که عمدتاً بر تجمع پروتئینهای سمی در مغز تمرکز دارند، این رویکرد فرآیندهای اضافی را که میتوانند مدتها قبل از رسیدن بیماری به مراحل پیشرفته خود شروع شوند، هدف قرار میدهد.
یکی از مزایای بسیار امیدوارکننده این است که KCL-۲۸۶ پیش از این آزمایشهای ایمنی و تحملپذیری انسانی فاز ۱ را به عنوان بخشی از توسعه اولیه خود به پایان رسانده است. این امر میتواند مسیر آزمایشهای بالینی بیشتر را به طور قابل توجهی کوتاه کند؛ اگرچه اثربخشی آن در برابر آلزایمر در انسان هنوز مشخص نشده است.
پروفسور «جاناتان کورکوران»، استاد علوم اعصاب در موسسه روانپزشکی، روانشناسی و علوم اعصاب در کالج کینگ لندن، اظهار داشت: "دارویKCL-۲۸۶ یک مولکول کوچک خوراکی درجه یک است که قبلاً با موفقیت از آزمایشهای ایمنی و تحملپذیری انسانی فاز ۱ سربلند بیرون آمده است. این امر به طور چشمگیری جدول زمانی چند ساله سنتی مورد نیاز برای توسعه داروهای جدید را کاهش میدهد."
این دارو یک مولکول کوچک است که میتوان آن را از طریق دهان مصرف کرد و تجویز آن را به طور بالقوه راحتتر از درمانهایی میکند که نیاز به تزریق یا انفوزیون دارند.
چرا درمان بیماری آلزایمر بسیار دشوار است؟
بیماری آلزایمر شامل مجموعهای پیچیده از تغییرات در مغز است که توسعه درمانهای مؤثر را به ویژه چالش برانگیز میکند. دو مورد از شناختهشدهترین ویژگیهای آن تجمع غیرطبیعی پروتئینهایی به نام آمیلوئید بتا و تاو است.
آمیلوئید بتا میتواند به صورت رسوبات چسبنده بین سلولهای عصبی جمع شود، در حالی که پروتئینهای غیرطبیعی تاو میتوانند در داخل آنها گرههایی ایجاد کنند. این تغییرات در عملکرد طبیعی مغز اختلال ایجاد میکنند و با از دست رفتن تدریجی نورونها، سلولهای تخصصی مسئول انتقال اطلاعات در سراسر مغز، مرتبط هستند.
بخش عمدهای از تلاشها برای توسعه درمانهای آلزایمر بر روی این دو پروتئین متمرکز شده است. اگرچه داروهایی که آمیلوئید بتا را حذف میکنند، مزایای بالینی متوسط اما قابل اندازهگیری را نشان دادهاند، اما به طور کامل به بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی دخیل در این بیماری نمیپردازند.
محققان به طور فزایندهای در حال بررسی تغییرات دیگری هستند که ممکن است در آلزایمر نقش داشته باشند؛ از جمله آسیب به DNA و التهاب در مغز. هر دو میتوانند در اوایل روند بیماری ظاهر شوند و آنها را به اهداف بالقوه ارزشمندی برای درمانهایی تبدیل میکنند که برای کند کردن پیشرفت آن طراحی شدهاند.
در مطالعه جدید، دارویKCL-۲۸۶ به ترمیم شکستگیهای DNA و کاهش التهاب در موشهای مبتلا به بیماری شبه آلزایمر کمک کرد. این یافتهها نشان میدهد که هدف قرار دادن همزمان چندین فرآیند مضر میتواند رویکرد وسیعتری نسبت به تمرکز بر آمیلوئید بتا یا تاو به تنهایی ارائه دهد.
دکتر «ماریا گونکالوز» که مدیریت پروژه توسعه دارو را بر عهده داشت، گفت: "یافتههای ما نشان میدهد که KCL-۲۸۶ نه تنها آسیب DNA را هدف قرار میدهد، بلکه التهاب را نیز کاهش میدهد؛ دو فرآیندی که در مراحل اولیه پیشرفت بیماری آلزایمر رخ میدهند. این موضوع، پتانسیل آن را به عنوان یک درمان اصلاح کننده بیماری، نه صرفاً مقابله با علائم، برجسته میکند."
چگونه مسیرهای ویتامین A میتوانند به مبارزه با آلزایمر کمک کنند؟
این دارو با فعال کردن یک پروتئین خاص درگیر در مسیر اسید رتینوئیک، یک سیستم بیولوژیکی مرتبط با نحوه پردازش و استفاده بدن از ویتامین Aعمل میکند.
ویتامین A بیشتر به خاطر حمایت از بینایی سالم شناخته شده است، اما نقشهای مهمی در رشد سلولی، تنظیم ژن و عملکرد سیستم عصبی نیز ایفا میکند. اسید رتینوئیک، مادهای مشتق شده از ویتامین A، به کنترل فعالیت ژنهای دخیل در چندین فرآیند بیولوژیکی ضروری کمک میکند.
تحقیقات قبلی نشان داد که اختلالات در این مسیر با تشکیل رسوبات آمیلوئید بتا در مغز موشها مرتبط است. این رسوبات شبیه یک ویژگی پاتولوژیک اصلی بیماری آلزایمر هستند و نشان میدهند که این مسیر ممکن است با این بیماری مرتبط باشد.
KCL-۲۸۶ پروتئین خاصی را در این سیستم فعال میکند و به محققان راهی برای تأثیرگذاری بر فرآیندهای بیولوژیکی مرتبط با سلامت مغز و ترمیم سلولی ارائه میدهد.
این دارو پیش از این در تحقیقات قبلی مربوط به درد نوروپاتیک، نوعی درد ناشی از آسیب یا اختلال در سیستم عصبی، توانایی خود را در ترمیم شکستگیهای دو رشتهای DNA نشان داده بود.
این کشف دانشمندان را به بررسی این موضوع سوق داد که آیا همین مکانیسم میتواند به رفع آسیب DNA مرتبط با بیماری آلزایمر نیز کمک کند یا خیر.
ترمیم یک نوع خطرناک از آسیب DNA
DNA حاوی دستورالعملهای ژنتیکی است که سلولها برای عملکرد صحیح به آن نیاز دارند. اگرچه سلولها دارای سیستمهای طبیعی برای ترمیم DNA آسیبدیده هستند، اما برخی از انواع آسیبها بسیار جدی هستند.
یک مثال، شکستگی دو رشتهای DNA است که زمانی رخ میدهد که هر دو رشته مولکول DNA قطع شوند. این شکستگیها میتوانند فعالیت طبیعی سلولی را مختل کرده و در صورت عدم ترمیم مناسب، بقای سلول را تهدید کنند.
پروفسور کورکوران گفت: "شکستگیهای دو رشتهای DNA مانند طنابی هستند که به طور کامل به دو نیم تقسیم میشود، نه اینکه فقط در لبهها ساییده شود. ما دریافتیم که KCL-۲۸۶ ترمیم این شکستگیها را تقویت میکند و به ما امکان میدهد تا یکی از ویژگیهای کلیدی بیماری آلزایمر را هدف قرار دهیم."
محققان دلیل دیگری گمان به مفید بودن KCL-۲۸۶ در برابر آلزایمر داشتند. کار قبلی همین تیم در کالج کینگ لندن، مسیرهای مولکولی مشترک بین آسیب حاد نخاعی و بیماری آلزایمر را شناسایی کرده بود.
از آنجا که این دو بیماری شامل برخی مکانیسمهای بیولوژیکی همپوشانی هستند، دانشمندان معتقد بودند که دارویی که برای مقابله با آسیب سیستم عصبی پس از آسیب نخاعی تولید شده است، ممکن است برخی از تغییرات مرتبط با آلزایمر در نورونها را نیز بهبود بخشد.
یافتههای جدید آنها از این احتمال پشتیبانی میکند و نشان میدهد که KCL-۲۸۶ میتواند بر چندین مسیر سلولی درگیر در این بیماری تأثیر بگذارد.
یک مسیر جدید امیدوارکننده برای درمان آلزایمر
این نتایج، یک تغییر بالقوه مهم در تحقیقات آلزایمر را برجسته میکند. دانشمندان به جای تمرکز بر یک مشخصه بیماری، در حال بررسی درمانهایی هستند که به چندین علت مرتبط با آسیب مغزی میپردازند.
KCL-۲۸۶ به ویژه جالب است زیرا آسیب DNA و التهاب را هدف قرار میدهد؛ دو فرآیندی که میتوانند در اوایل پیشرفت آلزایمر ظاهر شوند. آزمایش ایمنی قبلی آن بر روی انسان نیز یک مزیت بالقوه نسبت به نامزدهای دارویی کاملاً جدید ارائه میدهد که هنوز وارد مرحله توسعه بالینی نشدهاند.
با این حال، یافتههای آلزایمر همچنان در مرحله پیشبالینی هستند. مطالعات و آزمایشهای بالینی انسانی بیشتری برای تعیین اینکه آیا این دارو میتواند به طور ایمن پیشرفت بیماری را کند سازد یا نتایج را در بیماران بهبود بخشد، ضروری خواهد بود.
برای توسعه یک درمان مؤثر برای بیماری آلزایمر، باید جنبههای مختلف این بیماری را مورد بررسی قرار داد. به گفته پژوهشگران، داروی KCL-۲۸۶ توانست چندین مسیر سلولی مرتبط با بیماری را هدف قرار دهد، که برخی از آنها در مراحل اولیه بیماری آغاز میشوند.