آیا جنگ با ایران آخرین برگ ترامپ است؟
گروه سیاسی و بین‌الملل برنا/ انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در شرایطی برگزار می‌شود که احتمالا دمکرات‌ها اکثریت کرسی‌های مجلس نمایندگان و سنا را کسب خواهند کرد؛ نتیجه‌ای که می‌تواند معادلات سیاسی واشنگتن و مناسبات میان کاخ سفید و کنگره را در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ تحت تأثیر قرار دهد. در این میان، ایران و احتمال تشدید تقابل نظامی میان تهران و واشنگتن یکی از مهم‌ترین پرونده‌های سیاست خارجی دولت آمریکا خواهد بود؛ موضوعی که می‌تواند به یکی از محور‌های اصلی اختلاف دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان در کنگره تبدیل شود. بااین‌حال، به اعتقاد مجید محمدشریفی، استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه خوارزمی، پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس لزوماً به معنای ایجاد مانعی تعیین‌کنندهدر برابر تصمیمات نظامی ترامپ نیست؛ به‌ویژه آنکه رئیس‌جمهور آمریکا در دو سال پایانی حضور خود در کاخ سفید، بیش از ملاحظات حزبی و انتخاباتی، در پی ثبت میراثی سیاسی از دوران زمامداری خویش است؛ میراثی که به گفته این استاد دانشگاه، حتی می‌تواند در قالب یک جنگ نظامی گسترده علیه جمهوری اسلامی ایران شکل بگیرد.
مجید محمدشریفی، استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه خوارزمی در پاسخ به «خبرگزاری برنا» درباره تاثیر پیروزی دمکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره بر سیاست‌های دونالد ترامپ گفت که بی‌تردید پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس سنا و نمایندگان، محدودیت‌هایی را بر عملکرد دولت دونالد ترامپ تحمیل خواهد کرد؛ بااین‌حال، باید به این نکته توجه داشت که در موازنه قدرت در ساختار سیاسی ایالات متحده، قوه مجریه از اختیارات و ظرفیت‌های بسیار گسترده‌تری در مقایسه با قوه مقننه برخوردار است. وی افزود: «ازاین‌رو، حتی در صورت کسب اکثریت هر دو مجلس از سوی دموکرات‌ها، بعید است که آنان بتوانند موانعی تعیین‌کننده بر سر راه تصمیمات نظامی رئیس‌جمهور ایجاد کنند یا مانع استفاده ترامپ از نیروی نظامی شوند.» به گفته شریفی، دموکرات‌ها می‌توانند سیاست‌های دولت را به چالش بکشند، از آن انتقاد کنند و در مسیر اجرای برخی تصمیمات موانعی ایجاد کنند، اما این اقدامات لزوماً به معنای سلب اختیار رئیس‌جمهور برای توسل به گزینه نظامی نخواهد بود.
این کارشناس تاکید کرد: «بنابراین، با توجه به اختیارات گسترده رئیس‌جمهور در ساختار سیاسی آمریکا، ترامپ در صورت تشخیص ضرورت، همچنان از ظرفیت لازم برای استفاده از قدرت نظامی برخوردار خواهد بود.»
نگاه دمکرات‌ها به ایران
شریفی درباره نگاه دمکرات‌ها به مسئله ایران توضیح داد: «باید در نظر داشت که مسائل سیاست خارجی در فضای سیاسی داخلی آمریکا، به‌ویژه پس از بازگشت دونالد ترامپ به قدرت، بیش از پیش به موضوعی جناحی و حزبی تبدیل شده است. بر همین اساس، موضع‌گیری دموکرات‌ها در قبال ایران و احتمال وقوع جنگ نیز تا حد زیادی متأثر از ملاحظات سیاسی و رقابت‌های حزبی است. از آنجا که جمهوری‌خواهان حزب حاکم هستند، طبیعی است که دموکرات‌ها در کنگره از سیاست‌های دولت ترامپ انتقاد کنند و این انتقاد‌ها نیز ادامه یابد. بااین‌حال، نباید این مواضع را لزوماً به معنای مخالفت بنیادین دموکرات‌ها با استفاده از گزینه نظامی علیه ایران تلقی کرد. چه‌بسا اگر رئیس‌جمهوری دموکرات در کاخ سفید مستقر بود و تصمیم به اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران می‌گرفت، نمایندگان این حزب نه‌تنها چنین انتقاداتی را مطرح نمی‌کردند، بلکه از تصمیم دولت خود حمایتی نیز می‌کردند.»
وی معتقد است که حمایت یا مخالفت نمایندگان کنگره با اقدامات دولت در حوزه سیاست خارجی را باید تا حد زیادی در چارچوب جهت‌گیری‌های حزبی و ملاحظات جناحی تحلیل کرد، نه صرفاً بر مبنای مخالفت یا موافقت اصولی با توسل به قدرت نظامی علیه ایران. به بیان دیگر، نمی‌توان دموکرات‌ها را به‌طور مطلق مخالف چنین اقدامی دانست؛ چراکه در شرایطی متفاوت و با حضور یک رئیس‌جمهور دموکرات در قدرت، این احتمال وجود داشت که همان نمایندگان از اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران حمایت کنند.
این استاد دانشگاه در ادامه توضیح داد که ترامپ در صورتی که به این جمع‌بندی برسد که استفاده از قدرت نظامی برای تحقق اهدافش ضرورت دارد، حتی پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره نیز مانعی جدی در برابر تصمیم او ایجاد نخواهد کرد. شریفی همزمان تاکید کرد: «نکته بسیار مهم این است که ترامپ در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری خود، بیش از آنکه دغدغه ملاحظات حزبی و جناحی و تأثیر تصمیماتش بر آینده جمهوری خواهان را داشته باشد، به دنبال به‌جا گذاشتن میراثی سیاسی از دوران زمامداری خود است. به بیان دیگر، در محاسبات او، این پرسش که اقداماتش چه تأثیری بر شانس پیروزی جمهوری‌خواهان در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ خواهد داشت، اهمیت چندانی ندارد.»
او با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی ترامپ و تمایل او به ثبت نام خود در تاریخ، گفت: «این مسائل برای ترامپ در این مقطع از اهمیت بیشتری برخوردار است. از همین منظر، یکی از مصادیق میراثی که او ممکن است در پی تحقق آن باشد، انجام اقدامی گسترده علیه جمهوری اسلامی ایران و دستیابی به اهداف نهایی موردنظر واشنگتن است. بنابراین، می‌توان گفت ترامپ در دو سال پایانی دوره ریاست جمهوری خود از آزادی عمل بیشتری برای اتخاذ تصمیمات پرمخاطره برخوردار خواهد بود و در صورت تشخیص ضرورت، حتی ممکن است به استفاده از گزینه نظامی در ابعادی گسترده و با دامنه زمانی طولانی‌تر روی آورد.»
انتهای پیام/
