آیا قرائت قرآن بر فعالیت مغز تأثیر می‌گذارد؟ / رونمایی از طرح پژوهشی «NeuroQuran» برای بررسی علمی تأثیر تلاوت قرآن بر فعالیت‌های مغزی
دکتر علی پاک‌باخته‌گان زنجانی در سخنرانی خود با موضوع پیوند علوم شناختی و فناوری‌های نوین، با تأکید بر ضرورت توسعه پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در حوزه علوم اعصاب، هوش مصنوعی و مطالعات قرآنی، طرح پیشنهادی «NeuroQuran» را به‌عنوان ابتکاری پژوهشی برای بررسی ارتباط تلاوت قرآن با فعالیت مغز معرفی کرد.
وی با اشاره به برخی مطالعات انجام‌شده درباره فعالیت مغز هنگام شنیدن تلاوت قرآن اظهار کرد: برخی پژوهش‌ها تغییراتی در امواج مغزی، از جمله امواج آلفا و تتا، و همچنین شاخص‌های مرتبط با آرامش و اضطراب را گزارش کرده‌اند؛ با این حال، یافته‌های موجود هنوز برای اثبات اثرات اختصاصی یا درمانی قرآن کافی نیستند و لازم است این موضوع در قالب مطالعات دقیق، کنترل‌شده و با روش‌شناسی معتبر علمی بررسی شود.
پاک‌باخته‌گان زنجانی افزود: هدف اصلی طرح NeuroQuran، پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها با استفاده از روش‌های علمی معتبر و بدون پیش‌داوری یا تعیین نتیجه از پیش است تا بتوان تأثیر احتمالی قرائت و شنیدن قرآن بر فعالیت‌های عصبی، حافظه، توجه، عملکرد شناختی و تنظیم هیجانات را به‌صورت دقیق ارزیابی کرد.
بر اساس چارچوب پیشنهادی این طرح، فعالیت مغزی داوطلبان در شرایط مختلف، از جمله قرائت قرآن، شنیدن تلاوت، گوش‌دادن به متون مقایسه‌ای و استراحت، مورد بررسی و مقایسه قرار خواهد گرفت. در این مسیر، استفاده از فناوری‌هایی همچون الکتروانسفالوگرافی (EEG)، تصویربرداری عملکردی مغز، آزمون‌های شناختی و ابزارهای هوش مصنوعی برای ثبت، تحلیل و تفسیر داده‌ها پیش‌بینی شده است.
بنیان‌گذار پروژه Qurancoin(
https://qurancoin.ioهمچنین با اشاره به اهمیت طراحی دقیق مطالعات تأکید کرد: عواملی مانند میزان آشنایی شرکت‌کنندگان با زبان عربی، تجربه قبلی شنیدن یا قرائت قرآن، باورهای مذهبی و ویژگی‌های صوتی تلاوت باید در طراحی پژوهش‌ها مورد توجه قرار گیرند؛ چراکه کنترل این متغیرها می‌تواند به افزایش اعتبار علمی نتایج و تفکیک اثرات احتمالی هر یک از عوامل کمک کند.
وی رعایت اصول اخلاق پژوهش، حفاظت از داده‌های عصبی و اطلاعات شخصی شرکت‌کنندگان، دریافت رضایت آگاهانه و نظارت کمیته‌های اخلاق را از الزامات اساسی اجرای این مطالعات دانست.
پاک‌باخته‌گان زنجانی در پایان، از دانشگاه‌ها، آزمایشگاه‌های نقشه‌برداری مغز، مراکز پژوهشی و متخصصان علوم اعصاب و علوم شناختی دعوت کرد تا با ورود به گفت‌وگوهای علمی و پژوهشی، زمینه همکاری و مشارکت بین‌المللی در توسعه طرح NeuroQuran را فراهم کنند.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده، طرح NeuroQuran در حال حاضر در مرحله پیشنهاد و طراحی قرار دارد و اجرای مطالعات چندمرکزی آن مستلزم تدوین و تصویب پروتکل‌های علمی، اخذ مجوزهای اخلاقی و انعقاد توافق‌نامه‌های پژوهشی با مراکز همکار خواهد بود.
نهمین کنگره بین‌المللی نقشه‌برداری مغز با همکاری و مشارکت مجموعه‌ای از نهادهای علمی، دانشگاهی، پژوهشی و دولتی کشور، از جمله آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز ایران، دانشگاه شهید بهشتی، ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پژوهشکده علوم شناخت و مغز و پژوهشکده علوم و فناوری‌های شناختی برگزار شد.
این رویداد با هدف توسعه همکاری‌های علمی، تبادل آخرین دستاوردهای پژوهشی و معرفی فناوری‌های نوین در حوزه علوم اعصاب، نقشه‌برداری مغز و علوم شناختی برگزار شد و زمینه تعامل متخصصان، پژوهشگران و فعالان این حوزه را فراهم کرد.
انتهای پیام/
