تدوین ۲۸ شاخص برای شناسایی خانوارهای مشمول افزایش کالابرگ
گروه اقتصادی برنا/ بر اساس آمار ارائه‌شده در اجرای طرح کالابرگ، از بهمن‌ماه ۱۴۰۱ تا دی‌ماه ۱۴۰۲ حدود ۱۳۷ همت برای اجرای این طرح پرداخت شده است. همچنین از دی‌ماه ۱۴۰۲ تاکنون، به‌طور متوسط ماهانه حدود ۸۶ تا ۸۷ همت منابع برای کالابرگ اختصاص یافته است.
با احتساب پرداخت‌های دوره‌های مختلف و حدود ۲۰ همت اعتبار مربوط به افزایش اخیر کالابرگ، مجموع منابع هزینه‌شده در این بخش به حدود یک‌هزار و ۲۵ همت رسیده است. این در حالی است که مجموع پرداخت کالابرگ در طول سه سال دولت دوازدهم حدود ۴۳.۵ همت اعلام شده بود.
در کنار افزایش منابع حمایتی، دولت به دنبال اصلاح سازوکار شناسایی مشمولان افزایش اعتبار کالابرگ است تا منابع جدید به خانوارهایی اختصاص یابد که از نظر اقتصادی و معیشتی نیاز بیشتری به حمایت دارند. در واقع، هدف از این فرآیند صرفاً شناسایی دریافت‌کنندگان فعلی یارانه نیست، بلکه تعیین دقیق‌تر جامعه هدف برای افزایش حمایت‌های معیشتی است.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، برای سرپرستان ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار پیامک دعوت به ثبت‌نام ارسال شده که از این تعداد حدود ۹ میلیون و ۵۰۰ هزار سرپرست خانوار در سامانه‌های پیش‌بینی‌شده ثبت‌نام کرده‌اند. جمعیت این خانوارها حدود ۲۴ میلیون و ۴۶۹ هزار نفر اعلام شده است.
بررسی اطلاعات خوداظهاری ثبت‌شده نشان می‌دهد ۶ میلیون و ۸۵۳ هزار سرپرست خانوار درآمد ماهانه خود را کمتر از ۲۰ میلیون تومان اعلام کرده‌اند. همچنین ۲ میلیون و ۱۶۳ هزار سرپرست خانوار درآمدی بین ۲۰ تا ۴۰ میلیون تومان را گزارش کرده‌اند. به این ترتیب، بخش عمده ثبت‌نام‌کنندگان در گروه‌های درآمدی زیر ۴۰ میلیون تومان قرار دارند.
از سوی دیگر، حدود ۴ میلیون و ۳۳۹ هزار سرپرست خانوار ثبت‌نام‌کننده در دهک‌های یک تا سه درآمدی قرار دارند. همچنین ۶ میلیون و ۴۷۰ هزار سرپرست خانوار اعلام کرده‌اند که مستأجر هستند. این اطلاعات در کنار سایر داده‌های اقتصادی، مبنای بررسی دقیق‌تر وضعیت معیشتی خانوارها قرار خواهد گرفت.
در فرآیند بررسی اطلاعات همچنین مشخص شده است که حدود ۳۸۸ هزار سرپرست خانوار متعلق به دهک دهم نیز در میان ثبت‌نام‌کنندگان حضور داشته‌اند. این موضوع اهمیت تکمیل فرآیند غربالگری و تطبیق اطلاعات اقتصادی خانوارها را نشان می‌دهد. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، وزارت رفاه در بررسی اولیه، خانوارهای برخوردار را از فهرست مشمولان افزایش کالابرگ تفکیک کرده است.
در همین راستا، کارگروهی با مشارکت سازمان برنامه و بودجه، وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان فناوری اطلاعات و بانک مرکزی تشکیل شده است تا شاخص‌های دقیق‌تری برای ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها تدوین و اجرایی شود.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، ۲۸ شاخص اقتصادی و معیشتی برای این منظور طراحی شده که مبنای مرحله جدید استحقاق‌سنجی قرار خواهد گرفت. همچنین قرار است خوداظهاری تکمیلی با سؤالات دقیق‌تر در اختیار خانوارها قرار گیرد تا اطلاعات مورد نیاز برای ارزیابی شرایط اقتصادی آنها با دقت بیشتری جمع‌آوری شود.
بر اساس این سیاست، پس از تکمیل فرآیند ارزیابی، خانوارها در سه گروه قرار می‌گیرند؛ گروه نخست مشمول افزایش حمایت‌های یارانه‌ای و اعتبار کالابرگ می‌شوند، گروه دوم سطح حمایت فعلی خود را حفظ می‌کنند و گروه سوم نیز بر اساس شاخص‌های جدید در گروه خانوارهای برخوردار قرار خواهند گرفت.
همچنین افزایش کالابرگ به ثبت‌نام‌کنندگان مرحله نخست محدود نخواهد بود و خانوارهایی که در این مرحله ثبت‌نام نکرده‌اند، فرصت مجدد خواهند داشت تا درخواست خود را ثبت کنند و پس از بررسی اطلاعات و احراز شرایط، در صورت برخورداری از استحقاق لازم از افزایش حمایت‌های کالابرگی بهره‌مند شوند.
در مجموع، دولت با اجرای این فرآیند به دنبال آن است که افزایش اعتبار کالابرگ به جای توزیع گسترده و بدون تفکیک، متناسب با وضعیت اقتصادی خانوارها به جامعه هدف اختصاص یابد و سهم بیشتری از منابع حمایتی به دهک‌های پایین و اقشار کم‌درآمد برسد.
