معاون توسعه دانشبنیانها: آینده برق ایران در گرو توسعه فناوریهای خورشیدی است
به گزارش گروه علم و فناوری برنا، تورج امرایی در "نشست تخصصی «فنگفت» با موضوع الزامات توسعه نیروگاههای خورشیدی درایران" در محل معاونت علمی، هدف از برگزاری این نشست را شناسایی ظرفیتها و چالشهای صنعت خورشیدی و استفاده از دیدگاه متخصصان برای جهتدهی به برنامههای توسعه فناوری و فعالیت شرکتهای دانشبنیان ذکر کرد.
وی با اشاره به تجربه معاونت علمی در اجرای طرح نیروگاههای هیبریدی و خورشیدی در دستگاههای اجرایی گفت: در آغاز این طرح تصور میشد نصب نیروگاههای خورشیدی روی سقف ساختمانها فرایند سادهای باشد، اما اجرای آن چالشهای متعددی را در حوزه استانداردها، زیرساختها، تجهیزات و الزامات فنی آشکار کرد.
به گفته امرایی، اجرای این پروژه به شکلگیری شبکهای از شرکتهای دانشبنیان در حوزههای نظارت، اجرا، سازه و تجهیزات منجر شد و در نهایت، امکان نصب نیروگاههایی با مجموع ظرفیت حدود ۱۴هزار کیلووات در ۱۲۰ ساختگاه فراهم آمد. این تجربه نشان داد توسعه نیروگاههای خورشیدی بدون تدوین الزامات فنی و هماهنگی میان بخشهای مختلف امکانپذیر نیست.
وی با اشاره به ابعاد نیاز کشور به برق خورشیدی اظهار کرد: بر اساس آمار سال ۱۴۰۴، حدود ۴۰۶ تراوات ساعت برق در کشور تولید شده که نزدیک به ۳۵۰ تراواتساعت آن به مصرفکنندگان رسیده است. اگر قرار باشد ۱۰ درصد همین میزان برق مصرفی کشور از انرژی خورشیدی تأمین شود، به حدود ۲۰ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی نیاز داریم.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی ریاست جمهوری همچنین با تاکید بر حرکت به سمت بومیسازی بخشهایی از زنجیره پنل خورشیدی افزود: توسعه مراکز و کارخانههای تبدیل سلول آماده به پنل خورشیدی، باید شتاب بیشتری بگیرد. ظرفیت فعلی تولید پنل خورشیدی با نیاز واقعی کشور فاصله دارد.
بومیسازی اینورترها؛ گامی برای تقویت تولید داخل
به گفته معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان، در نخستین مرحله، ظرفیت تولید ۱۵۰ مگاوات اینورتر با مشارکت شرکتهای دانشبنیان هدفگذاری شده و این اقدام علاوه بر تأمین بخشی از نیاز داخلی، زمینه توسعه توان فنی شرکتهای ایرانی و ورود آنها به بازار تجهیزات نیروگاهی را فراهم میکند.
امرایی تأکید کرد: حمایت از تولید داخلی نباید به یک محصول محدود بماند و لازم است سایر تجهیزات مورد نیاز نیروگاههای خورشیدی نیز با توجه به ظرفیت شرکتهای فناور کشور در دستور کار قرار گیرد.
تغییر سریع فناوری؛ ضرورت انتخاب هوشمندانه مسیر سرمایهگذاری
امرایی همچنین با اشاره به تحولات سریع فناوری پنلهای خورشیدی گفت: زنجیره تولید این تجهیزات از سیلیکون متال آغاز میشود و مراحل تولید پلیسیلیکون، شمش، ویفر، سلول و پنل را در بر میگیرد، این زنجیره با صنعت تولید تراشههای الکترونیکی نیز ارتباط دارد.
وی با بیان اینکه، ورود به تمام مراحل این زنجیره به سرمایهگذاری و بررسی اقتصادی نیاز دارد، به تجربه کشورهای تولیدکننده اشاره کرد و گفت بخش قابلتوجهی از ظرفیت تولید پنل در کشورهاییمانند ترکیه، به واردات سلول و تبدیل آن به پنل متکی است.
به اعتقاد وی، یکی از ملاحظات مهم در سرمایهگذاری این حوزه، سرعت تغییر فناوری است. برای نمونه، فناوریهای جدید سلول خورشیدی مانند TOPCon در حال جایگزینی با نسلهای قبلی هستند و فناوریهایی مانند پروسکایت نیز میتوانند در سالهای آینده معادلات این صنعت را تغییر دهند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی ریاست جمهوری تأکید کرد: اگر بدون بررسی روند تحولات فناوری برای ایجاد خطوط تولید سرمایهگذاری شود، ممکن است تجهیزات پیش از رسیدن به بهرهبرداری اقتصادی، کارایی و رقابتپذیری خود را از دست بدهند. ازاینرو، انتخاب حلقههای مناسب زنجیره تولید و تعیین مقیاس سرمایهگذاری باید بر پایه مطالعات فنی و اقتصادی انجام شود.
توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی نیازمند مبدل هیبریدی و ذخیرهساز
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان در ادامه سخنان خود به ضرورت توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی اشاره کرد و گفت: گسترش این نیروگاهها بدون استفاده از تجهیزات مناسب برای تأمین برق در زمان قطع شبکه امکانپذیر نیست.
امرایی با بیان اینکه، توسعه نیروگاههای خانگی به دو تجهیز اصلی نیاز دارد افزود: مبدلهای هیبریدی و سامانههای ذخیرهسازی انرژی. معاونت علمی با همکاری ساتبا، توسعه مبدلهای هیبریدی در ظرفیتهای مختلف را دنبال میکند تا امکان استفاده از این تجهیزات برای طیف گستردهتری از مصرفکنندگان فراهم شود.
وی همچنین توسعه ذخیرهسازها را از نیازهای مهم این بخش دانست و ابراز امیدواری کرد: با استفاده از ظرفیت طرحهای تولید بار اول، زمینه بومیسازی و گسترش تولید این تجهیزات نیز فراهم شود.
امرایی با اشاره به ظرفیت نصبشده نیروگاههای خورشیدی کشور گفت: بر اساس گزارشهای ارائهشده، ظرفیت نیروگاههای خورشیدی نصبشده به حدود ۶۳۰۰ مگاوات رسیده و در مقطعی، میزان تولید این نیروگاهها به حدود ۴۵۰۰ مگاوات افزایش یافته است. این ظرفیت میتواند با توسعه زیرساختها و رفع موانع فنی، سهم بیشتری در تأمین برق کشور داشته باشد.
وی با تأکید بر ضرورت استفاده از دیدگاه متخصصان و شرکتهای دانشبنیان گفت: توسعه انرژی خورشیدی مسیری طولانی و نیازمند هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و مجموعههای فناور است. معاونت علمی نیز تلاش میکند با شناسایی نیازهای فناورانه و حمایت از تولید داخل، زمینه توسعه این صنعت را فراهم کند.